[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
فرم های ضروری::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: دوره 11، شماره 23 - ( 12-1402 ) ::
جلد 11 شماره 23 صفحات 182-168 برگشت به فهرست نسخه ها
پراکنش برخی گونه های مهم مرتعی تحت تأثیر عوامل ادافیکی و توپوگرافی (مطالعه موردی: مراتع شمال استان آذربایجان غربی)
زهرا محمدی راد1 ، اسماعیل شیدای کرکج* ، مرتضی مفیدی چلان1 ، مهدی یونسی حمزه خانلو3
1- دانشگاه ارومیه
دانشگاه ارومیه، دانشگاه ارومیه ، esmaeil_sheidayi@yahoo.com
3- دانشگاه تبریز
چکیده:   (99 مشاهده)
در یک اکوسیستم مرتعی، توجه به عوامل محیطی و تأثیر آنها بر پراکنش و استقرار گیاهان به منظور برنامه­ریزی بهره­برداری مهم است. هدف از این پژوهش بررسی ارتباط پوشش برخی گونه­ها با عوامل محیطی در شمال استان آذربایجان غربی است. برای این منظور در بازه زمانی اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد سال 1400، نمونه­برداری از پوشش گیاهی در هشت سایت مرتعی با ترکیب پوشش گیاهی مختلف در محدوده شهرستان­های چایپاره و خوی به روش سیستماتیکتصادفی با استقرار ترانسکت و پلات یک در یک متر مربعی صورت گرفت. در هر یک از سایت­های مرتعی درصد پوشش گونه­های مرتعی ثبت شد. عوامل توپوگرافی شامل ارتفاع از سطح دریا، درصد شیب و جهت جغرافیایی دامنه برای هر سایت ثبت شد. از هر یک از سایت­ها در پنج نقطه از عمق صفر تا 20 سانتی­متری نمونه خاک برداشت شد و برای اندازه­گیری پارامترهای خاکی به آزمایشگاه منتقل شد. نتایج استفاده از آنالیز تطبیقی قوس‌گیری شده نشان داد که اهمیت محورها بر مبنای مقدار ویژه، از محور اول به دوم و سوم کاهش‌ می­یابد و در نتیجه سهم عمده تغییرات در  پراکنش گونه­های گیاهی، مربوط به محور اول و دوم است. نتایج مربوط به آنالیز تطبیقی قوس‌گیری شده (DCA)، نشان داد که مقدار ویژه محور اول (36/0) و محور دوم (23/0) است. بررسی تغییرات پراکنش گونه­ها بر اثر عوامل خاکی و توپوگرافی، با استفاده از روش خطی آنالیز افزونگی (RDA) انجام شد. نتایج آنالیز افزونگی نشان می­دهد چهار محور مجموعاً 83 درصد واریانس تغییرات ترکیب گونه­ای را توسط عوامل محیطی تبیین می­کند و لذا این امر نشان دهنده آن است که پارامترهای مورد بررسی تاثیر مستقیمی را روی پراکنش گونه­ها دارند ولی چون محور اول بیشترین مقدار (295/0) را دارد و مربوط به پارامترهای مختلف خاک است و این امر نشان دهنده این است که سهم خاک بر روی پراکنش گونه ­ها در سایت­های مطالعاتی بیشتر از پارامترهای توپوگرافی است. نتایج کلی این بررسی نشان داد که پراکنش گونه­های مرتعی در سایت­های مطالعاتی تحت تاثیر توأم عوامل خاکی و توپوگرافی قرار می­گیرد. به نظر می­رسد هر چه ارتفاع، کربن آلی، رطوبت اشباع، درصد شن و سیلت و رس، شیب و جهت دامنه و کلسیم در سایت مرتعی بیشتر، فراوانی حضور برخی گونه­ها از قبیل Artemisia fragrans Willd ، Antemis koteschyana Boiss،L  Cynodon dactylon و Ceratocephalus falcatus L. افزایش می­یابد و هرچه مقادیر کاتیون­های خاک، هدایت الکتریکی، درصد آهک و اسیدیته خاک کمتر شود، فراوانی برخی گونه­های دیگر از قبیل Phlomis olivieri Benth، Teucrium polium L.، Alyssum minutum Schltdl. و Tanacetum polycephalum Sch.Bip در سایت­های مطالعاتی بیشتر می­گردد. با استفاده از نتایج این پژوهش تا حدودی شرایط رشد گونه­های موجود مشخص شده است و با توجه به این مورد که برخی از گونه­ها ارزش اقتصادی و دارویی دارند اگر هدف بهره­بردار استفاده از گونه­ها برای کاربردهای دارویی و اقتصادی تحت شرایط دست کاشت در مناطق مشابه باشد؛ توصیه می­شود که به خاک و توپوگرافی منطقه توجه گردد.

شماره‌ی مقاله: 13
واژه‌های کلیدی: چایپاره، خوی، عوامل خاکی و توپوگرافی، روش چندمتغیره رسته بندی.
متن کامل [PDF 747 kb]   (34 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/3/5 | پذیرش: 1402/8/23 | انتشار: 1403/1/1
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohammadi-Rad Z, Sheidai-Karkaj E, Mofidi-Chelan M, Younessi-Hamzekhanlu M. Distribution of some important rangeland species under the influence of edaphic and topographic factors (Case study: Northern rangelands of West Azerbaijan Province). PEC 2024; 11 (23) : 13
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-927-fa.html

محمدی راد زهرا، شیدای کرکج اسماعیل، مفیدی چلان مرتضی، یونسی حمزه خانلو مهدی. پراکنش برخی گونه های مهم مرتعی تحت تأثیر عوامل ادافیکی و توپوگرافی (مطالعه موردی: مراتع شمال استان آذربایجان غربی). حفاظت زیست بوم گیاهان. 1402; 11 (23) :168-182

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-927-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 11، شماره 23 - ( 12-1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 37 queries by YEKTAWEB 4645