[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 19 - ( پاییز و زمستان 1400 ) ::
جلد 9 شماره 19 صفحات 23-19 برگشت به فهرست نسخه ها
کاربرد روش‌های فازی و بولین در اولویت‌بندی شاخص‌های ارزیابی پایداری مراتع عشایری (مطالعه موردی: مراتع میانبند رباط سروستان، استان فارس)
مسعود یوسفی1، یحیی اسماعیل‌پور*، حامد جنیدی جعفری3، حنانه محمدی کنگرانی1، سعید صالحی4
1- گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان
دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان ، y.esmaeilpour@hormozgan.ac.ir
3- گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
4- اداره کل امور عشایر استان فارس
چکیده:   (772 مشاهده)
رشد روزافزون جمعیت انسان و تعداد دام و چرای بی‌رویه موجب سیر صعودی روند تخریب مراتع در چند دهه اخیر شده است. شناسایی عوامل تخریب و پایداری مراتع از نخستین گام‌های لازم در اصلاح بهره‌برداری از این منابع و احیاء آنها است. از این رو این مطالعه بنا به ضرورت و با هدف تحلیل و ارزیابی تخریب پوشش گیاهی مراتع قشلاقی استان فارس انجام شد. گزینه‌های موثر با مرور منابع تحقیق تعیین و در چهار شاخص شامل: هیدرولوژی(H) ، تولید گیاهی (P) ، خاک (S)، انسان(A) دسته‌بندی شدند. سپس گروه مرجع از 45 خبره آشنا با زمینه پژوهش شامل کلیه کارشناسان و بهره‌برداران محلی در دسترس و تعدادی از پژوهشگران که به روش گلوله‌برفی تعیین شدند، تشکیل شد. پرسشنامه‌ها متناسب با دو روش ارزیابی بولین و دلفی فازی به صورت جداگانه طراحی و توسط گروه مرجع امتیازدهی شد. میانگین امتیازات شاخص‌ها و گزینه‌ها به روش مقایسه زوجی رتبه‌بندی و تحلیل شد. پایایی با آزمون آلفای کرونباخ (88/0) بررسی شد و وجود تناسب بین اجزای تشکیل دهنده پرسش‌نامه را تایید نمود. با توجه به اینکه در این تحقیق گزینه‌ها و شاخص‌ها به دو روش بولین و فازی مورد ارزیابی قرار گرفتند همگرایی نتایج دو روش فوق روایی پرسش‌نامه را تایید می‌کند. ارزیابی شاخص‌های پایداری به روش فازی نشان داد شاخص‌های انسان و خاک به ترتیب با وزن 48/0 و 33/0 از بیشترین وزن نسبی برخوردار هستند و شاخص‌های تولید گیاهی و اقلیم و هیدرولوژی به ترتیب با وزن نسبی 134/0 و 056/0 از درجه اهمیت کمتری برخوردار بوده و در رتبه بعدی قرار دارند. وزن و اهمیت محاسباتی شاخص‌ها در روش بولین اختلاف بسیار کمتری داشته و در مجموع می‌توان گفت در مقایسه روش‌های بولین و فازی از نظر امکانی که در اختیار ارزیابان جهت اولویت‌بندی شاخص‌ها و گزینه‌ها می‌گذارند روش فازی کارایی بیشتری داشته و با طیف متنوع پاسخ‌های ممکن کمک می‌کند تا نتایج گویاتر و واضح‌تری جهت ارزیابی پایداری حاصل شود.
واژه‌های کلیدی: پوشش گیاهی، تخریب، توسعه، زیست‌بوم، مراتع میانبند
متن کامل [PDF 824 kb]   (129 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/2/11 | پذیرش: 1400/8/29 | انتشار: 1400/12/25
فهرست منابع
1. ارزاني، .، معتمدي، ج.، زار چاهوکي، . ، 1389 . گزارش طر ملي کيفيت علوفه گونه هاي مرتع ي ايران، سازمان مديريت جنگلها، مراتع و آبخيزداري کشور، 230 صفحه.
2. اميري، . ، ج.، سلمان ماهيني، .، جلالي، س . ، غ .، حسيني، س. .، آذري دهکردي، ف . 1388 . مقايسه روش س يستمي ادغا نقش هها و ترکيب منط بولين فازي در ارزيابي توان اکولوژ ي ک - جنگلهاي حوضه هاي آبخيز 33 و 34 شمال ايران. فصلنامه علو محيطي، 7 ( 2 ،) 124-10۹ .
3. بشردوست، . 1394 . مروري بر معماري پاي دار و تأ ير آن در حوزه محيط زيست. کنفرانس بينالملل ي پژوهشهاي نوين در عمران، معماري و شهرسازي. مرکز همايشها ي بين المللي صدا و سيما.
4. جمالي مهموئي، . 1390 . ارزياب ي پژوهش: رويکردها، شيوه ها و چالش ها. رهي افت، دوره 21 ، شماره 49 ، 3۹ - 51
5. حافظپرست، . ، عراقينژاد، ش . ، شريف آذري، س . 1394 . معيارهاي پايداري در ارزيابي مديري ت يکپارچه منابع آب حوضه آبريز ارس بر اساس رويکرد DPSIR . مجله پژوهشهاي حفاظت آب و خاک، 22 ( 2 ،) 61-77 .
6. حيدري مکرر، . ، نسيمي، . ، رشيدفر، . ، 1398 . بررسي مقايسهاي عوامل مر ر بر رکود دامدار ي سنتي در دو ناحيه دشتي و کوهستاني )مطالعه موردي: دهستان القچين از توابع شهرستان چرا ( . مطالعات برنامهريزي سکونتگاهها ي انساني، 14 ( 1 ،) 239-257
7. خاکيپور، ل. 1397 . بررسي سهم مرتع در درآمد دامداري خانوار عشايري )مطالعه موردي: حوزه آب خي ز هميان(، نشريه تحقيقات مرتع و ب يابان ايران، دوره 25 , شماره 4، پي ا پي 73 ، 805 - 816 .
8. خليليان، ص . ، 1380 . بررسي وضعيت پاي داري منابع طبيعي تجدي د شونده )جنگل و مرتع( در برنامه اول و دو توسعه. نشريه پژوهش و سازندگ ي، دوره 14 ، شماره 3 ، 19 - 21 .
9. رحماني، س . ، 13۷2 . اهميت اقتصادي مراتع و آموزش تبليغاتي در استفاده بهينه از آن. مجموعه مقالات اولين سمينار ملي مد يريت در ايران. انتشارات دانشگاه صنعتي اصفهان.
10. رجبي، ژ، زار ، ، زار ، ف، سلا پور، ک. 1389 . بررسي عوامل مر ر بر تخريب مراتع و ارزيابي اقتصادي طر احياء مراتع به روش بوت هکاري ) مطالعه موردي شهر زنجان(، چهارمين هماي ش و نمايشگا ه تخصصي مهندسي محيط زيست ايران.
11. رضايي، ر.، عابدين ي، ه. ، قراخاني، د . ، 1398 . تا ير بازارگرايي بر توسعه خدمات جدي د با تاکيد بر نقش ميانجي استراتژي هاي نوآوري اکتشافي و بهرهبردارانه. فصلنامه مدي ريت توسعه و تحول، ) 39 ،) 69-77
12. زار چاهوکي، . ، سنايي ،ا . ، 1396 . واکاوي عاملهاي محيطي و مديريتي مر ر بر پاي داري زيست بو هاي مرتعي. مجله پژوهشهاي راهبرد ي در علو کشاورزي و منابع طبي عي, 2 ( 1 ,) 45-58
13. عابدي، .، ارزاني، . ، 1383 . تعيين ويژگيهاي سلامت مرتع به کمک شاخصهاي اکولوژيک: ديدگاه ي نوين در آناليز و ارزيابي مرتع، سومين همايش ملي مرتع و مرتعداري ايران، کرج.
14. عليبيگ ي، ج . ، 1397 . بررسي نظا حقوقي بهرهبرداري جوامع روستايي و عشايري از منابع طبيعي در ايران، انسان و محيط زيست، 16 ( 1 ،) 75-93
15. گوش هگير، س. ز.، فقهي، ج.، مرو ي مهاجر، . ، مخدو ، . ، Ch. Rosset . 1394 . تعيين شاخصهاي اجرايي مناسب براي پا يش پا يداري کارکردهاي جنگلهاي شمال ايران )مطالعۀ موردي: جنگل خيرود(. نشريه محيط زيست طبيعي، 68 ( 2 ،) 267-276
16. معتمدي ج.، قائمي، س. ن.، حجاريان، .، سوري، . 1399 . اندازه واحدهاي مديريتي مرتعداري جهت استفاده چراي دا در مناط مختلف آب و هوايي آذربا يجان غربي . مرتع. 14 ( 3 :) 421-40۸
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Yousefi M, Esmaeilpour Y, Joneidi Jafari H, Mohammadi Kangarani H, Salehi S. Application of fuzzy and Boolean methods in prioritizing indicators for assessing the stability of nomadic rangelands (Robat Sarvestan Rangelands, Fars Province). PEC. 2022; 9 (19) :19-23
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-791-fa.html

یوسفی مسعود، اسماعیل‌پور یحیی، جنیدی جعفری حامد، محمدی کنگرانی حنانه، صالحی سعید. کاربرد روش‌های فازی و بولین در اولویت‌بندی شاخص‌های ارزیابی پایداری مراتع عشایری (مطالعه موردی: مراتع میانبند رباط سروستان، استان فارس). حفاظت زیست بوم گیاهان. 1400; 9 (19) :23-19

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-791-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 9، شماره 19 - ( پاییز و زمستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4447