دانشگاه تربت حیدریه، دانشیار گروه مهندسی طبیعت و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربتحیدریه، خراسانرضوی. ، j.farzadmehr@torbath.ac.ir
چکیده: (118 مشاهده)
تعیین مطلوبیت رویشگاه یکی از ارکان مهم مدیریت و حفاظت از گونههای گیاهی و حیات وحش محسوب میگردد. رویشگاه مطلوب تاثیر بسزایی بر بقا و تولید مثل گونهها خواهد داشت. شناخت عوامل محیطی مؤثر در استقرار پوشش گیاهی بومی هر منطقه میتواند به مدیریت صحیح مراتع کمک کند. با پیشرفت علم آمار و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تعیین پیشبینی رویشگاه گونههای گیاهی با استفاده از روشهای مدلسازی میسر شده است.لذا تحقیق حاضر با هدف مدلسازی و تهیهی نقشهی پیشبینی رویشگاه Astragalus gummifer با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان اکولوژیک در حوضه آبخیز کدکن استان خراسان در سال 1399 انجام شد. برای دستیابی به این هدف نقشهی متغیرهای محیطی (متغیرهای فیزیوگرافی، خاکی و اقلیمی)، پس از نمونهبرداری از پروفیلهای خاک و همچنین جمعآوری اطلاعات مربوط به متغیرهای اقلیمی به کمک تکنیکهای سامانه اطلاعات جغرافیایی در اندازه سلولی 10×10 متر تهیه گردید. با استفاده از روش طبقهبندی– تصادفی تعداد 110 نقطه نمونهبرداری و حضور گونه ثبت شد. پس از تهیه لایهها، با استفاده از مدل تحلیل عاملی آشیان بومشناختی تجزیه و تحلیل انجام شد. نتایج حاصل از مدل نشان داد، متغیرهای محیطی تأثیرگذار شامل میانگین دمای سالانه، جهت جغرافیایی، شیب، هدایت الکتریکی، مواد خنثی شونده خاک و درصد رس خاک میباشند. مقادیر عوامل حاشیهگرایی 81/0، تخصص گرایی 53/2 و تحملپذیری 39/0 میباشد که نشان میدهد گونه Astragalus gummifer از نظر حاشیهگرایی تمایل نسبتا زیادی به زندگی در زیستگاههای بسیار حاشیهای و خاص دارد و آشیان متفاوتی را نسبت به کل منطقه مورد مطالعه اشغال میکند. همچنین ارزیابی مدل با استفاده از روش اعتبارسنجی متقابل 81/0 بدست آمد که نشاندهنده دقت بالا و خوب مدل تحلیل عاملی آشیان بومشناختی برای گونه مورد نظر در منطقه مورد مطالعه میباشد.بررسی ویژگیهای بومشناختی گیاهان که نقش مهمی در تولید علوفه دام و حفاظت خاک دارند، میتواند در حفاظت و احیاء آنها موثر باشد . بر اساس نتایج این تحقیق میتوان رویشگاههای دارای پراکنش Astragalusgummifer را مشخص و مناطق مستعد کشت این گونه را شناسایی کرد.
Javadi Moghadam M H, Fazadmehr J, Rezaee Moghadam H. Prediction of habitat of Astragalus gummifer Labill using factor analysis method of canoe natives In the Kadkan watershed. PEC 2026; 13 (27) : 2 URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-998-fa.html
جوادی مقدم محمد حسین، فرزادمهر جلیل، رضایی مقدم حسن. پیشبینی رویشگاه گونه Labill Astragalus gummifer با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بوم شناختی در حوضه آبخیز کدکن. حفاظت زیست بوم گیاهان. 1404; 13 (27) :18-34
