[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 10، شماره 20 - ( بهار و تابستان 1401 ) ::
جلد 10 شماره 20 صفحات 147-127 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی تغییرات عناصر پرمصرف خاک و مواد معدنی گیاهان با فرم‌های رویشی مختلف در نیمه شمالی استان اردبیل
فاطمه شکسته بند، سمانه محمدی مقدم، حسین شهاب ارخازلو، اردوان قربانی*
دانشکده‌ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی ، A_ghorbani@uma.ac.ir
چکیده:   (330 مشاهده)
هدف از تحقیق حاضر بررسی تغییرات عناصر پرمصرف در خاک و گیاه به تفکیک فرم رویشی با تغییرات ارتفاع است. به­این منظور نمونه‌برداری از خاک و گیاه در 13 مکان در گرادیان ارتفاعی 300 تا 3300 متری در سال 1395 انجام گرفت. در هر مکان سه ترانسکت 100 متری به فاصله 50 متر از یکدیگر و در امتداد هر ترانسکت 5 پلات یک متر مربعی قرار گرفت. در هر پلات پوشش گیاهی به تفکیک فرم ‌‌رویشی گندمیان، پهن‌برگان، بوته‌ها و نمونه‌های خاک در دو عمق 0 تا 15 و 15 تا 30 سانتی‌متر برداشت شد. سپس میزان عناصر کلسیم، پتاسیم، سدیم، فسفر و نیتروژن برای نمونه‌های گیاهی به تفکیک فرم ‌‌رویشی و نمونه‌های خاک اندازه‌گیری شد. با استفاده از آزمون تجزیه واریانس یک‌طرفه مقدار عناصر پرمصرف در خاک و گیاه در طبقات ارتفاعی مختلف با یکدیگر مقایسه شد. براساس نتایج، غلظت عناصر پرمصرف خاک در طبقات ارتفاعی، دارای تفاوت معنیدار بود. بیش‌ترین غلظت نیتروژن در ارتفاع 3300-3000 متر (47/0 درصد)، فسفر در ارتفاع 1500-1200 متر (8/87 پی‌پی‌ام)، پتاسیم در ارتفاع 3300-3000 متر (6/57 پی‌پی‌ام)، سدیم در ارتفاع 3300-3000 متر (8/69 پی‌پی‌ام) و کلسیم در ارتفاع 3300-3000 متر (53/16 میلی اکی والان بر لیتر) است. همچنین غلظت عناصر پرمصرف در گیاه در طبقات ارتفاعی با یکدیگر متفاوتاست. بیش‌ترین غلظت نیتروژن در بوته در ارتفاع 2400-2100 متر (06/3 درصد)، فسفر در پهن‌برگان در ارتفاع 3300-3000 متر (2/548 پی‌پی‌ام)، پتاسیم در پهن‌برگان در ارتفاع 900-600 متر (3/400 پی‌پی‌ام)، سدیم در بوته در ارتفاع 600-300 متر (4/58 پی‌پی‌ام) و کلسیم در پهن‌برگان در ارتفاع 300-0 متر (7/261 پی‌پی‌ام) است.  نتایج نشان داد که عناصر غذایی موجود در خاک بر میزان این عناصر در گیاهان موثر است. با توجه به اینکه تعادل در میزان عناصر غذایی در گیاهان در تغذیه دام اهمیت زیادی دارد، آگاهی از میزان این عناصر در خاک و گیاه در برخورداری دام از یک رژیم غذایی مناسب و افزایش در کمیت و کیفیت محصولات دامی موثر خواهد بود.
واژه‌های کلیدی: ارتفاع از سطح دریا، بوته، پهن‌برگ، عناصر پرمصرف، گندمیان
متن کامل [PDF 601 kb]   (88 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/9/5 | پذیرش: 1401/4/12 | انتشار: 1401/6/31
فهرست منابع
1. امامي، ع. 1375. روش‌هاي تجزيه گياه، نشريه فني مؤسسه تحقيقات خاک و آب، 980 (1): 248 صفحه.
2. الياس‌آذر، خ. 1381. اصلاح خاک‌هاي شور و سديمي، چاپ اول، اروميه، انتشارات دانشگاه اروميه.
3. احمدخاني، ر.، آرياپور، ع.، احمدي، ا.، احمدخاني، ي. 1390. بررسي رابطه بين عناصر موجود در گياه Galium verum و ويژگي‌هاي خاک (مطالعه موردي: دره شهداء استان آذربايجان غربي). اکوفيزيولوژي گياهي، 3: 9-28.
4. ارزاني، ح.، عابدي، م. 1394. ارزيابي مراتع اندازه‌گيري پوشش گياهي، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 323 صفحه.
5. تقي‌پور، م.، خادمي، ح.، ايوبي، ش. 1389. تغييرات مکاني غلظت سرب و روي در خاک‌هاي سطحي و ارتباط آن با مواد مادري و نوع کاربري در بخشي از استان همدان. آب و خاک (علوم و صنايع کشاورزي)، 24(1): 132-144.
6. تمرتاش، ر.، جعفري، م.، حيدري شريف آباد، ح.، زاهدي اميري، ق.، زهتابيان، غ. 1392. بررسي ارتباط عناصر غذايي خاک با پوشش گياهي در حوزه آبخيز لار. پژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز، 4 (7): 42-56.
7. جعفري، م.، ارزاني، ح. 1379. جزوه درسي اکوسيستم مناطق بياباني، دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران.
8. جوادي، ا.، جعفري، م.، آذرنيوند، ح.، زاهدي اميري، ق. 1384. بررسي اثرات چراي دام بر روي پارامترهاي خاک در مرتع ييلاقي لار. مجله علمي- پژوهشي علوم کشاورزي، 11 (4): 72-78.
9. رضايي، گ.، زرين‌کفش، م.، افتخاري، ک. 1395. بررسي اثر جهت و ارتفاع شيب بر خصوصيات فيزيکي و شيميايي خاک‌هاي دامنه شمالي رشته کوه البرز (مطالعه موردي مرزن‌آباد استان مازندران). دومين کنگره‌ي ملي توسعه و ترويج مهندسي کشاورزي و علوم خاک ايران، تهران.
10. رئيسي منفرد، ا.، ياوري، ع. 1399. بررسي وضعيت عناصر غذايي در خاک و گياه برخي رويشگاه هاي طبيعي گياه دارويي مريم گلي خليجي (Salvia santolinifolia). مجله فرآيند و کارکرد گياهي، 39 (9): 215-229.
11. سالارديني، ع. 1382. حاصلخيزي خاک، چاپ ششم انتشارات دانشگاه تهران، 423 صفحه.
12. سليماني رحيم‌آبادي، م.، کوچ، ي.، اکبري‌نيا، م. 1394. مقايسه عناصر غذايي پرمصرف خاك در توده‌هاي جنگل‌کاري در مرکز بذر جنگلي خزر، آمل. بومشناسي جنگل‌هاي ايران، 6(3): 46-54.
13. صفائيان، ر.، آذرنيوند، ح.، جعفري، م.، آزادي، س. 1388. نقش عوامل محيطي در استراتژي بهره‌برداري پايدار از جاشيرزاران با تاکيد بر عوامل خاکي و توپوگرافي (مطالعه موردي: جاشيرزاران شمال استان فارس). مرتع، 3 (2): 190-202.
14. طحان، ع.، صبري، ا. 1394. بررسي برخي خصوصيات فيزيکي وشيميايي خاک در دو رويشگاه مرتعي (مطالعه موردي مراتع ييلاقي آغ‌داش – شهرستان شاهين‌دژ در استان آذربايجان غربي). تحقيقات منابع طبيعي تجديد شونده، 6 (2): 55-64.
15. غازان‌شاهي، ج. 1385. آناليز خاک و گياه، انتشارات آييژ، 272 صفحه.
16. غفاري، س. 1391. تأثيرعمليات مختلف اصلاح مرتع بر برخي ويژگي‌هاي خاك و پوشش گياهي (مطالعه موردي: حوزه تنگ سرخ)، پايان‌نامه کارشناسي ارشد مرتعداري، دانشکده منابع طبيعي تهران.
17. فروغي‌فر، ح؛ جعفرزاده، ع؛ ترابي گلسفيدي، ح؛ علي اصغرزاد، ن؛ تومانيان، ن؛ داوتگر، ن. 1390. تغييرات مکاني برخي ويژگي‌هاي فيزيکي و شيميايي خاک سطحي در شکل‌هاي اراضي مختلف دشت تبريز. دانش آب و خاک، 21 (3): 1-21.
18. قرباني، ا.، پورعلي، ا.، بدرزاده، م.، تيمورزاده، ع.، شريفي نيارق، ج.، پورنعمتي، ا. 1393. تأثير فاصله از روستا بر فلور، شکل زيستي، کوروتيپ، تنوع و يکنواختي گونه¬اي در مراتع حريم شهرستان مشکين شهر. حفاظت زيست ‌بوم گياهان، 2 (5): 91-108.
19. قرباني، ا.، زين‌العابديني، ن.، عزيزيان، ع.، هاشمي‌مجد، ک. 1394. ارزيابي تغييرات عناصر مس و روي نسبت به ارتفاع در مراتع جنوب شرقي سبلان. دومين همايش ملي صيانت از منابع طبيعي و محيط زيست، دانشگاه محقق اردبيلي، اردبيل.
20. کهندل، ا.، ارزاني، ح.، حسيني توسل، م. 1388. تاثير شدت‌هاي گوناگون چراي دام بر مواد آلي، نيتروژن، فسفر و پتاسيم خاک. علوم و مهندسي آبخيزداري ايران، 3 (6): 59-65.
21. کلبادي، ا.، مازندراني، م.، مهدي‌پور، آ.، اکبرزاده، م.، خوشمو، م. 1389. نقش ارتفاع در ميزان عناصر معدني موجود در گياه دارويي E.telmateia Ehrh در رويشگاه‌هاي مختلف شرق مازندران. همايش ملي گياهان دارويي، وزارت علوم تحقيقات و فناوري، دانشکده علوم کشاورزي و منابع طبيعي ساري.
22. گلدانساز، س.، آذرنيوند، ح.، جعفري، م.، زارع چاهوکي، م. 1388. بررسي بوم‌شناسي فردي گونه Eurotia ceratoides در مراتع استپي ندوشن. مرتع، 2(4): 571-578.
23. مهدوي‌اردکاني، ر.، جعفري، م.، ضرغام، ن.، زارع‌چاهوکي، م.، باغستاني‌ميبدي، ن.، طويلي، ع. 1389. بررسي تاثير گونه‌هاي گز، تاغ و اشنان برخاک در منطقه چاه افضل يزد. جنگل ايران، انجمن جنگلباني ايران، 2 (4): 357-365.
24. مفيدي‌چلان، م.، جعفري، م.، طويلي، ع.، معتمدي، ج. 1391. تاثير کپه‌کاري بر برخي ويژگي‌هاي خاک و پوشش گياهي در مراتع حوزه امام کندي اروميه. مجموعه مقالات پنجمين همايش ملي مرتع و مرتعداري ايران، انتشارات موسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع کشور، 217 صفحه.
25. ولي‌زاده يونجالي، ر.، ميرزائي آقجه قشلاق، ف.، قرباني، ا. 1394. مقايسه عناصر غذايي خاک و گياهان مرتعي براساس طبقات ارتفاعي و مراحل زيستگرد در دامنه‌هاي شمالي سبلان. علوم آب و خاک (علوم و فنون کشاورزي و منابع طبيعي)، 19 (73): 233 -246.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

shekasteband F, Mohammadi Moghadam S, Shahab Arkhazlo H, Ghorbani A. Investigation Changes of Soil Macro Elements and Minerals of plants with Different Vegetative Life forms in the Northern half of Ardabil province. PEC 2022; 10 (20) :127-147
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-827-fa.html

شکسته بند فاطمه، محمدی مقدم سمانه، شهاب ارخازلو حسین، قربانی اردوان. بررسی تغییرات عناصر پرمصرف خاک و مواد معدنی گیاهان با فرم‌های رویشی مختلف در نیمه شمالی استان اردبیل. حفاظت زیست بوم گیاهان 1401; 10 (20) :147-127

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-827-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 10، شماره 20 - ( بهار و تابستان 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4540