[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 8، شماره 17 - ( پاییز و زمستان 1399 ) ::
جلد 8 شماره 17 صفحات 19-40 برگشت به فهرست نسخه ها
مکان‌یابی اجرای عملیات بوته‌کاری با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)(مطالعه موردی: حوزه آبخیز مراوه‌تپه، استان گلستان)
ابراهیم کیخا، اکبر فخیره*، حامد روحانی، بهاره بهمنش
دانشگاه گنبد کاووس ، fakhireh@gonbad.ac.ir
چکیده:   (619 مشاهده)
بوته­کاری یکی از روش‌های احیای مراتع تخریب یافته است که اجرای اصولی آن به ملاحظه همزمان چندین عامل وابسته می­باشد. لذا در این تحقیق به­منظور مکان‌یابی اجرای عملیات بوته­کاری در مراتع حوزه آبخیز مراوه­تپه، از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) استفاده گردید. در این پژوهش از معیارهای پوشش­گیاهی، خاک‌شناسی، فیزیوگرافی و اقلیم به همراه چهارده زیرمعیار استفاده شد. با استفاده از مدل FAHP ماتریس‌های مقایسات زوجی فازی معیارها و زیرمعیارها ایجاد شد و با اعداد فازی مثلثی ارجحیت نسبی هر یک بر دیگری با نظر کارشناسان ارائه گردید. سپس وزن­های معیارها و زیرمعیارها با استفاده از مدل تحلیل توسعه‌ای چانگ به‌دست آمد. آن­گاه لایه‌های اطلاعاتی زیرمعیارها تهیه شد و وزن­های FAHP در آن‌ها اعمال گردید. در گام آخر لایه‌های اطلاعاتی وزن‌دهی شده باهم تلفیق شد و نقشه اولویت‌بندی شده جهت اجرای عملیات بوته­کاری فراهم آمد. نتایج بیان­گر آن است که معیارهای اقلیم و خاک‌شناسی به‌ترتیب با وزن‌های 529/0 و 254/0 و زیرمعیارهای متوسط بارندگی سالیانه، EC و درصد تاج پوشش به‌ترتیب با وزن‌های 313/0، 145/0 و 121/0 به‌عنوان مهم‌ترین عوامل اکولوژیکی، بیشترین تأثیر را در مکان‌یابی این عملیات دارند. همچنین نتایج نشان داد که مناطق با اولویت عالی برای اجرای پروژه اصلاحی بوته‌کاری 07/9 درصد از کل منطقه موردمطالعه را شامل می‌شود. درنهایت به‌منظور ارزیابی صحت مکان‌یابی صورت گرفته، اقدام به اعتبارسنجی مدل از طریق بازدید صحرایی و با بررسی خصوصیات اکولوژیکی، گردید. صحت نتایج 79/92 درصد محاسبه گردید. نتایج نشان داد که استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی و فازی به‌دلیل ساده‌سازی فرایندهای پیچیده و رفع عدم قطعیت، می‌تواند در تصمیم‌گیری‌ها قدرت انتخاب مناسب‌تری را در اختیار مدیران قرار می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: تحلیل سلسله مراتبی فازی، تحلیل توسعه‌ای چانگ، مقایسات زوجی فازی، اعداد فازی مثلثی
متن کامل [PDF 851 kb]   (442 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/9/9 | پذیرش: 1399/7/15 | انتشار: 1399/12/22
فهرست منابع
1. احمدآبادي، س. 1390. مدل‌سازي عمليات نهال‌کاري در عرصه‌هاي با توان کاربري مرتع با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور در حوزه آبخيز کفتاره اردبيل. پايان‌نامه کارشناسي ارشد مرتعداري، دانشکده کشاورزي دانشگاه محقق اردبيلي. 123 ص.
2. اسدي نليوان، ا.، حيدري، ک.، سرپرست، م. 1396. شناسايي حوزه‌هاي داراي بيش‌ترين پتانسيل تخريب با رويکرد تجزيه و تحليل سلسله مراتبي فازي (مطالعه موردي: حوزه آبخيز مراوه‌تپه). مجله علوم و مهندسي آبخيزداري ايران، 36:11، 10-1.
3. امان‌پور، س.، رزمگير، ف.، دامن‌باغ، ص.، حسيني سياه گلي، م. 1393. تحليل تطبيقي توزيع خدمات شهري در شهر اهواز با استفاده از تحليل FAHP سلسله مراتبي. فصل نامه جغرافيا و برنامه ريزي شهري چشم انداز زاگرس. 20:6، ص 159-137.
4. انصاري، و. 1388. اصول فني – اجرائي پروژه‌هاي اصلاح و احياء مراتع. انتشارات پونه، 176 ص.
5. آذرنيوند، ح.، زارع‌چاهوکي، م. ع. 1392. اصلاح مراتع. انتشارات دانشگاه تهران، 354 ص.
6. آذرنيوند، ح.، نامجويان، ر.، ارزاني، ح.، جعفري، م.، زارع چاهوکي، م.ع. 1386. مکان‌يابي برنامه‌هاي اصلاح و احياء مراتع با استفاده از GIS و مقايسه آن با پروژه‌هاي پيشنهادي در طرح¬هاي مرتع-داري مراتع منطقه لار. مجله مرتع، 2:1، ص 169-159.
7. بني¬حبيب، م.ا.، لقب¬دوست¬آراني، ا. 1392. رتبه‌بندي رويکردهاي مديريت سيلاب با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي و ارزيابي داده‌هاي ترکيبي. فصلنامه علمي پژوهشي مهندسي آبياري و آب، 2، ص 82-72.
8. پرهيزگار، ا.، غفاري‌گيلانده، ع. 1390. سامانه اطلاعات جغرافيايي و تحليل تصميم چندمعياري (ترجمه). انتشارات سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، تهران، چاپ دوم، 597 ص.
9. جعفري، م.، آذرنيوند، ح.، سوري، م. و مهدوي، س. خ. 1393. مكان¬يابي اجراي پروژه¬هاي پيتينگ و فاروئينگ به كمك سيستم تصميم يار¬مكاني (مطالعه موردي: استان كرمانشاه). مجله تحقيقات مرتع و بيابان ايران، 1:21، ص 108-95.
10. جنگجو، م. 1388. اصلاح و توسعه مرتع. انتشارات جهاد دانشگاه مشهد، 239 ص.
11. جوادي، س.ا.، موسويان، س.ج.، جعفري، م.، ارزاني، ح.، موسويان، س.م. 1390. بررسي تأثير روش هاي اصلاح مرتع بر ويژگي هاي خاك در مراتع با خاك شور و سنگين (مطالعه موردي هور هنديجان)، مجله تحقيقات منابع طبيعي تجديد شونده، 3، ص 8-1.
12. داداش‌پور، ه.، خدابخش، ح. ر. 1392. مکان‌يابي سايت‌هاي اسکان موقت با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي (FAHP)؛ مطالعه موردي منطقه 16 تهران. مجله جغرافيا و برنامه‌ريزي، 46:17، ص 90-67.
13. راهداري، و.، سفيانيان، ع.، پورمنافي، س.، ملکي، س. 1398. ارزيابي قابليت جنگل‌داري اراضي با استفاده از روش ارزيابي چند معياره و فرايند تحليل سلسله مراتبي فازي. مجله تحقيقات حمايت و حفاظت جنگلها و مراتع ايران، 1:17، ص 39-26.
14. سپهر، ع.، اختصاصي، م. ر.، المدرسي، س. ع. 1391. ايجاد سامانه شاخص‌هاي بيابان‌زايي بر اساس DPSIR (بهره گيري از روش فازي- تاپسيس). مجله جغرافيا و برنامه‌ريزي محيطي، 45:23، ص 53-33.
15. سنايي، م.، فلاح شمسي، س. ر.، فردوسي‌آسمانجردي، ح. 1389. ارزيابي چند معياره (MCE) زمين با دو راهبرد WLC و OWA در مکان‌يابي مناطق مناسب علوفه‌کاري (مطالعه موردي: زاخرد، فارس). مجله مرتع، 2:4، ص 227-216.
16. شناور، ب.، حسيني، س.م.، اورک، ن. 1395. ارزيابي توان سرزمين به منظور استقرار کاربري شهري با استفاده از روش ترکيب خطي وزن‌دار (WLC) در محيط سامانه اطلاعات مکاني (GIS). مجله علوم و تکنولوژي محيط زيست، 3:18، ص 116-99.
17. صادقي‌روش، م. ح.، خسروي. ح. 1393. ارزيابي راهبردهاي بيابانزدايي با کاربرد مدل تحليلي سلسل مراتبي فازي (FAHP) مطالعه موردي منطقه خضرآباد يزد. مجله علوم و تکنولوژي محيط زيست، 2:16، ص 99-87.
18. عطائي، م. 1389. تصميم گيري چندمعياره. انتشارات دانشگاه صنعتي شاهرود، 345 ص.
19. فرهادوند، س. 1392. مکان‌يابي رويشگاه بالقوه دو گونه مرتعيPanicum antidotale و pennisetum divisumبا استفاده از مدل تحليل سلسله مراتبي و منطق فازي در محيط GIS (دشت نگازه اهواز). پايان‌نامه کارشناسي ارشد، دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل. 122 ص.
20. قاسمي، س. ع.، دانش، ش. 1391. کاربرد روش تحليل سلسله مراتبي فازي در تعيين گزينه بهينه نمک‌زدايي از آب‌هاي لب شور. مجله آب و خاک، 4:26، ص 1009-999.
21. قربان‌نيا خيبري، و.، ميرسنجري، م.، لياقتي، ه،. 1397. شناسايي مناطق بالقوه توسعه اکوتوريسم در شهرستان دنا با استفاده از ارزيابي چند معياره شاخص‌هاي ترکيبي ويژه. مجله مرتع، 3:12، ص 329-316.
22. قريشي، س. ک. 1394. مکان‌يابي‌ عمليات بذرپاشي و کودپاشي مراتع با استفاده از تحليل سلسله مراتبي و منطق‌فازي (مطالعه موردي: حوزه آبخيز انارچاي مشگين شهر). پايان‌نامه كارشناسي ارشد رشته مرتع‌داري، دانشكده آب و خاک دانشگاه زابل، 188 ص.
23. محمدحسن‌پور، م. 1392. مدل‌سازی مکان‌یابی عملیات کپه‌کاری در عرصه‌های با توان کاربری مرتع با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در خوزه آبخیز گردنه قوشچی ارومیه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی، 100ص.
24. محمدی، ب.، عظیمی، م. و سپهری، ع. 1395. بررسی شایستگی مراتع شرق استان گلستان به‌منظور طبیعت‌گردی (مطالعه موردی مناطق تیل آباد و خوش ییلاق در شهرستان آزادشهر، استان گلستان). مجله مرتع، 3:10، ص 327-315.
25. محمودی، م.، روحی، ن. و صبوحی صابونی، م. 1397. تعیین مناسب‌ترین بازار هدف صادراتی کشمش ایران با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی فازی. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 101، ص 124-103.
26. مطيعي¬لنگرودي، س. ح.، نصيري، ح.، عزيزي، ع.، مصطفايي، ا. 1391. مدل¬سازي توان اکولوژيک سرزمين از منظر کاربري¬هاي کشاورزي و مرتع¬داري با استفاده از روش FazzyAHP در محيط GIS (مطالعه موردي شهرستان مرودشت). مجله آمايش سرزمين، 6:4، ص 124-101.
27. 27. معاونتبرنامه‌ریزیونظارتراهبردیرییسجمهور. 1387. دستورالعملتجزیه‌هایآزمایشگاهینمونه‌هایخاکوآب. نشریهشماره 467، 255 ص.
28. معمارياني، ع.، آذر، ع. 1374. AHP تكنيكي نوين براي تصميم‌گيري گروهي. دانش مديريت، 22، ص 32-28.
29. مهدوي، ع.، کرمي، ا.، ميزايي، ج. 1391. کاربرد فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) و GIS در ارزيابي توان مرتع‌داري (مطالعه موردي: منطقه بدره، ايلام). چکيده مقالات پنجمين همايش ملي مرتع و مرتع‌داري ايران، دانشگاه آزاد اسلامي واحد بروجرد، 309 ص.
30. مهندسینمشاوربرگاب. 1389. گزارشطرحتفصيلياجراييحوزه‌آبخيزمراوهتپه. ادارهكلمنابعطبيعياستانگلستان، 420 ص.
31. نيک‌زاد، و.، معرب، ي.، اميري، م.ج.، فروغي، ن. 1393. مکان‌يابي محل دفن پسماند با استفاده از منطق فازي در GIS و مدل تحليل سلسله مراتبي فازي (FAHP) (ناحيه موردمطالعه: شهرستان مينودشت). مجله علوم و تکنولوژي محيط زيست، 16، ص 435-421.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

keykha E, Fakhireh A, Rouhani H, Behmanesh B. Locating of planting project using Analytic Hierarchy Process and Fuzzy logic (Case study: Maravehtappe watershed, Golestan province). PEC. 2021; 8 (17) :19-40
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-632-fa.html

کیخا ابراهیم، فخیره اکبر، روحانی حامد، بهمنش بهاره. مکان‌یابی اجرای عملیات بوته‌کاری با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)(مطالعه موردی: حوزه آبخیز مراوه‌تپه، استان گلستان). حفاظت زیست بوم گیاهان. 1399; 8 (17) :19-40

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-632-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 8، شماره 17 - ( پاییز و زمستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4331