شناخت الگوی تخصیص عناصر غذایی در اندامهای مختلف گیاهان مرتعی، مبنای مهمی برای درک چرخه مواد و مدیریت پایدار مراتع است. درپژوهش حاضر، توزیع نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، کربن و لیگنین در اندام هوایی، لاشبرگ و ریشه پنج گونه گرامینه غالب در منطقه حفاظتشده گمیشان بررسی شد. نمونهبرداری به روش سیستماتیک–تصادفی و در فصل گلدهی گیاهان انجام و مقادیر عناصر با روشهای استاندارد آزمایشگاهی اندازهگیری شد.فاصله ترانسکتها از یکدیگر 1۰۰ متر و در طول هر ترانسکت 10 پلات یک مترمربعی بهصورت تصادفی (درمجموع 30پلات) اختیار شد.نتایج نشان داد نیتروژن در هیچ اندام یا گونهای اختلاف معنیدار نداشت، درحالیکه فسفر، پتاسیم، کلسیم، کربن و لیگنین تفاوتهای گونهای آشکار نشان دادند. بیشترین فسفر ( ppm206) و (ppm234) به ترتیب در اندام هوایی و ریشهدرگونه Phalarisminorو کمترین مقدار مربوط در لاشبرگ گونه Bromusscopariu (ppm60) مشاهده شد. پتاسیم بیشترین مقدار را در اندام هوایی Puccinellia distans (ppm 1083) و در ریشه Aeluropus lagopoides ( ppm169)، و کمترین مقدار در ریشه Bromus scoparius (ppm 53) داشت. کلسیم در اندام هواییLolium perenne( ppm600) و در ریشهPuccinellia distans ( ppm944) بیشترین مقادیر را نشان داد. کربن آلی نیز در اندام هوایی Puccinellia distans (16/3 درصد)، در لاشبرگ Aeluropus lagopoides (15 درصد) و در ریشهLolium perenne (23/4 درصد) بیشترین مقدار را داشت. بیشترین مقدار لیگنین در اندام هوایی Lolium perenne (7/4 درصد) و در لاشبرگ همانگونه (8/7 درصد) مشاهده شد. این یافتهها بیانگر استراتژیهای متفاوت گونهها در جذب، ذخیره و باز تخصیص عناصر است که بر سرعت تجزیه لاشبرگ، حاصلخیزی خاک و ترسیب کربن تأثیرگذار است. توصیه میشود پژوهشهای آینده با پوشش زمانی طولانیتر، گونههای گیاهی متنوعتر و بررسی تعامل ویژگیهای خاک و شدت چرا انجام گیرد.نتایج این پژوهش میتواند مبنای علمی برای انتخاب گونههای مناسب در طرحهای احیای مراتع و مدیریت تغذیه دام در مناطق نیمهخشک بهویژه منطقه حفاظتشده گمیشان باشد.
Parandeh-Roudi M, Mohammadasmaeili M, Tahmasebi A, Sadeghi M. Assessment of the allocation of elements in the aerial parts, litter and roots of some Gramineae species. PEC 2026; 13 (27) : 11 URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-1029-fa.html
صادقی میلاد، محمد اسمعیلی مجید، طهماسبی ابوالفضل، صادقی مهدی. بررسی تخصیص عناصر دراندام هوایی، لاشبرگ و ریشه برخی از گونههای گرامینه. حفاظت زیست بوم گیاهان. 1404; 13 (27) :174-184
