[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 7، شماره 15 - ( پاییز و زمستان 1398 ) ::
جلد 7 شماره 15 صفحات 155-179 برگشت به فهرست نسخه ها
تعیین ارزش تغذیه‌ای چهار گونۀ گیاهی (Malcolmia africana، Plantago lanceolata، Phlomiscancellata و Klasea latifolia) در مراتع بالا جام شهرستان تربت‌جام
دکتر محسن کاظمی*
استادیار گروه علوم دامی، مجتمع آموزش عالی تربت‌جام، تربت‌جام، ایران، استادیار گروه علوم دامی، مجتمع آموزش عالی تربت‌جام، تربت‌جام، ایران ، phd1388@gmail.com
چکیده:   (863 مشاهده)
گیاهان مرتعی، نقش ارزنده‌ای در برآورده ساختن احتیاجات تغذیه‌ای دام‌های چرا کننده دارند. هدف این مطالعه، بررسی ارزش تغذیه‌ای چهار گونه گیاهیMalcolmia africana، Plantago lanceolata، Phlomis cancellata و Klasea latifolia در مراتع کوهپایه‌ایبالا جام شهرستان تربت‌جام بود. نمونه‌برداری از گیاهان به ‌صورت  تصادفی قبل از مرحله گلدهی انجام شد. از یک محیط کشت تهیه‌ شده از مایع شکمبه گوسفند برای برآورد برخی پارامترهای تخمیری و تجزیه‌ پذیری ماده‌ خشک یا ماده‌آلی گیاهان استفاده شد. ترکیبات شیمیایی و معدنی گیاهان با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شدند. این گیاهان از ترکیبات شیمیایی و معدنی متفاوتی برخوردار بودند. بیشترین مقدار ماده‌ خشک (92/18%)، پروتئین‌ خام (37/22%) و منیزیم (24/8 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) مربوط به P. concellata، بیشترین مقدار ماده‌آلی (60/91%)، عصاره عاری از ازت (33/58%)، کربوهیدرات‌های غیر فیبری (01/47%) و عناصر کلسیم (08/14 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) و سدیم (23/4 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) مربوط به K. latifolia و نیز کمترین مقدار الیاف نامحلول در شوینده خنثی (93/26%) و اسیدی (20/21%) و لیگنین نامحلول در شوینده اسیدی (73/2%) مربوط به K. latifolia بود (05/0>P). در بین عناصر معدنی، بیشترین مقدار مربوط به پتاسیم (دامنه 75/32-61/11 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) بود. بیشترین مقدار فسفر (37/4 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) و پتاسیم (75/32 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) مربوط به P. lanceolata بود (05/0>P). بیشترین مقدار آهن (37/0 گرم/کیلوگرم ماده‌ خشک) نیز در M. africana مشاهده شد (05/0>P). بالاترین مقدار حاصل از فراسنجه‌های تولید گاز (گاز 12، 24، 48، 72، پتانسیل و ثابت نرخ تولید گاز به‌ ترتیب  برابر 06/48، 93/61، 82/70، 41/74، 91/73، 093/0 میلی‌لیتر بود)، تجزیه‌ پذیری  ماده‌ خشک (14/75%) و ماده‌آلی (47/78%)، مصرف ماده‌ خشک (47/4 درصد وزن زنده بدن)، شاخص ارزش نسبی تغذیه‌ای (84/250) و شاخص کیفیت نسبی علوفه‌ای (67/256)، انرژی قابل متابولیسم (70/10 مگاژول/کیلوگرم ماده‌ خشک)، انرژی خالص شیردهی (56/6 مگاژول/کیلوگرم ماده‌ خشک)، اسیدهای چرب فرار کل (72/65 میلی‌مول/لیتر) و کمترین مقدار نیتروژن آمونیاکی (85/13 میلی‌گرم/دسی‌لیتر) مربوط به K. latifolia بود (05/0>P). به‌نظر می‌رسد که هر چهار گیاه مطالعه شده از ارزش تغذیه‌ای مناسبی برای دام‌های چراکننده برخوردار بوده؛ ولی ارزش تغذیه‌ای K. latifolia بیشتر از سایر گیاهان بود.


 
واژه‌های کلیدی: شاخص ارزش نسبی تغذیه‌ای، شاخص کیفیت نسبی علوفه، انرژی قابل متابولیسم، ترکیبات شیمیایی و معدنی علوفه
متن کامل [PDF 300 kb]   (136 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/9/5 | پذیرش: 1398/2/8 | انتشار: 1398/12/27
فهرست منابع
1. ارزانی، ح.، برخوری، س.، معتمدی ترکان، ج.، آذرنیوند، ح. 1389. معادل واحد دامي و نياز روزانه گوسفند نژاد بلوچي چرا كننده در مراتع قشلاقي جنوب استان كرمان (حوزه آبریز هلیل‌رود)، مجله علمی دامی ایران، 41 (4): 362-351.
2. ارزانی، ح.، پیری صحراگرد، ح.، ترکان، ج.، ساعدی، ک. 1389. مقایسه کیفیت علوفة برخی گونه‌های گیاهی مراتع سارال کردستان در مراحل مختلف فنولوژیک، مجله علمی پژوهشی مرتع، 4 (2):167-160.
3. ارزانی، ح.، معتمدی ترکان، ج.، یاری، ر.، قاسمی آریان، ی.، خطیر نامنی، ج. 1392. تعیین کیفیت علوفه گونه های مرتعی در زیست بوم های مرتعی پاشایلق مراوه تپه استان گلستان، نشریه حفاظت زیست بوم گیاهان، 1 (1): 103-87.
4. ارزانی، ح.، معتمدی، ج.، نجیب‌زاده، ک. 1394. نیاز انرژی متابولیسمی روزانه گوسفند قزل در مراتع كوهستانی سهند، پژوهش‌های آبخیزداری، 106: 95-86.
5. حشمتی، غ.، باغانی، و.، بذرافشان، ا. 1385. مقایسه ارزش غذایی 11 گونه مرتعی شرق استان گلستان، مجله پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، 73: 95-90.
6. خلاصی اهوازی، ل، حشمتی، غ.، ذوفن، پ.، اکبرلو، م. 1395. تأثیر عامل رویشگاه بر ارزش علوفه ای مراحل مختلف فنولوژی گونه گیاهیL. Gundelia tournefortii در شمال شرق استان خوزستان، نشریه حفاظت زیست بوم گیاهان، 4 (8): 48-31.
7. شکرالهی، ش.، حشمتی، غ.، یوسف‌زاده، ح. 1397. اثر مراحل مختلف رشد بر ارزش غذایی سوسن چلچراغ (Lilium ledebourii) در دو رویشگاه کلاردشت و اسالم، نشریه حفاظت زیست بوم گیاهان، 6 (12): 190-177.
8. طاطیان، م.ر.، تمرتاش، ر.، بمان میرجلیلی، ع. 1394. مقایسه ارزش غذایی سه گونه Hordeum bulbosum، Trifolium repens، Prangos ferulacea در مراحل مختلف فنولوژیکی در مراتع باغ شادی استان یزد، نشریه حفاظت زیست بوم گیاهان، 3 (7): 71-59.
9. عبدی، س. 1390. بررسی سامان‌های عرفی دامداران مراتع کوهستانی ابدال آباد تربت‌جام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، 90 صفحه.
10. کاظمی، م.، طهماسبی، ع. م.، ولی‌زاده، ر.، ناصریان، ع. ع.، اسکندری تربقان، آ. 1396. بررسی آزمایشگاهی تأثیر فوزالون و دیازینون بر فراسنجه‌های تخمیری و برخی جمعیت‌های میکروبی شکمبه، نشریه پژوهش در نشخوارکنندگان، 5 (2): 86-71.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kazemi M. Determination of nutritional value of four plant species (Malcolmia africana, Plantago lanceolata, Phlomis cancellata, and Klasea latifolia) in rangelands of Bala Jam, Torbat-e Jam. PEC. 2020; 7 (15) :155-179
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-529-fa.html

کاظمی محسن. تعیین ارزش تغذیه‌ای چهار گونۀ گیاهی (Malcolmia africana، Plantago lanceolata، Phlomiscancellata و Klasea latifolia) در مراتع بالا جام شهرستان تربت‌جام. حفاظت زیست بوم گیاهان. 1398; 7 (15) :155-179

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-529-fa.html



دوره 7، شماره 15 - ( پاییز و زمستان 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4256