fa تعیین شرایط مطلوب زیستگاهی گیاه کور (Capparis spinosa L.) در استان آذربایجان غربی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در ایران، تغییر اقلیم، خشک‌سالی و تخریب پوشش‌های گیاهی، موجب افزایش &nbsp;فرسایش خاک و بیابان‌زایی شده است. یافتن گیاهی سازگار با اقلیم و خاکهای ایران و دارای پتانسیل اقتصادی یا داروئی زیاد حلقه مفقوده حفاظت از منابع طبیعی و توسعه پایدار است. این مطالعه با هدف بررسی رویشگاه‌های گیاه کور (</span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Capparis spinosa</span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"> L.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و تعیین شرایط مطلوب این گیاه از نظر اقلیمی، توپوگرافی و متغیرهای خاک در سطح استان آذربایجان‌غربی انجام گرفت. </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بعد از شناسایی رویشگاه‌ها، داده‌های بوم‌شناسی&nbsp; رویشگاه‌ها و مطالعات بیومتری رویش‌گاه های شاخص (مناطقی با جمعیت‌های بزرگتر و زیادتر) به انجام رسید. روش نمونه‌گیری</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">از</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">جوامع</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گیاهی</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شیوه</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تصادفی</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">-</span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> سیستماتیک</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">انجام</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شد</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بر اساس اندازه جمعیت 3 تا 5 ترانسکت طولی به طول 100 تا 200 متر در هر زیستگاه انتخاب و در طول ترانسکت‌ها پلات‌هایی به فاصله 10، 20 یا 30 متر از یکدیگر و به ابعاد 2 در 2 متر انتخاب و ویژگی‌هایی زیستی اندازه گیری شد. در این مطالعه گروه‌بندی زیستگاه‌ها توسط روش تجزیه به مولفه های اصلی انجام گرفت و سپس نقش عوامل مطالعه شده با استفاده از </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">biplot</span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مشخص شد. روش خوشه‌بندی </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">UPGMA</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دو‌طرفه بین متغیرهای خاک و بیولوژیکی و نیز بین زیستگاه‌ها نیز انجام شد. نتایج نشان داد که گیاه کور به شرایطی با میانگین دمای سالانه 5/14 و بارندگی سالانه 170 میلی‌متر، خاکهای ضعیف و بافت‌های مختلف و توپوگرافی متنوع شامل درصد و جهات مختلف شیب و ارتفاع تا 1700 متر&nbsp; سازگار است.</span></span></b> <b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با توجه به کمبود آب و شرایط آب و هوایی خشک استان می‌توان از کور برای کاشت به عنوان گیاه دارویی با مصرف آب بسیار ناچیز استفاده کرد. این گیاه قابلیت بسیار خوبی برای تثبیت شن‌های روان و بیابان‌زدایی و احیا اراضی تخریب شده دارد. </span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In Iran, climate change, drought, and destruction of vegetation cover have caused an increased soil erosion, and desertification. Finding a plant that is compatible with the climate and soils of Iran and has high economic or medicinal potential is the missing link in the protection of natural resources and sustainable development. This study aimed to investigate the habitats of the caper plant (<i>Capparis spinosa</i> L.) and determine the optimal conditions for this plant in terms of climate, topography, and soil variables in West Azerbaijan province. After identifying the habitats, ecological data of the habitats and biometric studies of the habitats with large populations were collected. The sampling method of plant communities was carried out in a random-systematic manner. Based on the population size, a number of transects with a length of 100 to 200 meters were selected in each habitat, and plots with a distance of 10, 20, or 30 meters from each other and with dimensions of 2 by 2 meters were selected along the transects, and biological characteristics were measured. In this study, habitat grouping was done by Principal Component Analysis (PCA) method and then the role of the studied factors was determined using biplot. Two-way UPGMA clustering was also performed between soil and biological variables and between habitats. The results showed that the caper plant is adapted to conditions with an average annual temperature of 14.5&deg;C and an annual rainfall of 170 mm, poor soils and different textures and diverse topography including different slope percentages and directions and altitudes up to 1700 meters. Due to the water shortage and dry climatic conditions of the province, Caper plant can be used for planting as a medicinal plant with very little water consumption. This plant has excellent capabilities for stabilizing quicksand, combating desertification, and restoring degraded lands.</span></span></span> بوم‌شناسی, خشک‌سالی, کشت, گیاهان داروئی, آذربایجان‌غربی, کور Drought, Cultivation, Medicinal Plants, West Azerbaijan, caper plant 62 79 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-903-1&slc_lang=fa&sid=1 Fereidun mohebbi فریدون محبی mohebbi44@gmail.com 2802520792 100319475328460011860 Yes AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی mehran mojarrad ashena abad مهران مجردآشنااباد mojarrad2017@gmail.com 2752499884 100319475328460011861 No AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی alireza eivazi علیرضا عیوضی alirezaeivazi@yahoo.com 2959849434 100319475328460011862 No AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی