Plant Ecosystem Conservation

fa اثر بخشی پروژه‌های کنترل و مدیریت کانون‌های بحرانی فرسایش بادی مناطق بیابانی در شهرستان نهبندان Effectiveness of projects to control and manage critical wind erosion hotspots in desert areas in Nehbandan County تخصصي Special پژوهشي Research بررسی اثربخشی، به عنوان یک ابزار نظارتی ارزشمند در طول چرخه عمر هر پروژه مطرح است. این مهم در پروژههای مدیریت و کنترل کانونهای بحرانی فرسایش بادی در ایران، با سابقه  حدود 7 دهه، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. لذا تحقیق حاضر هدف تعیین اثربخشی پروژههای یادشده در شهرستان نهبندان در استان خراسان جنوبی انجام گرفت. برای این منظور ابتدا محدودههای رقومی پروژهها شناسایی و ضمن پیایش صحرایی، نسبت به برداشت اطلاعات میدانی اقدام گردید. شاخصهای اکولوژیکی مورد نظر شامل درصد پوشش گیاهی، تولید، تنوع گونهای، ترسیب کربن (خاک و گیاه) و شدت فرسایش بادی (حفاظت خاک) بود. اندازهگیری درصد پوشش گیاهی با روش خطی و سطحیِ ارزیابی پوشش (استقرار ترانسکت و پلات)، اندازهگیری تنوع گونهای با تعیین میزان غنا و یکنواختی گونهای (با شاخص شانون واینر)، اندازهگیری کربن گیاه و خاک به ترتیب با روش احتراق و واکلی و بلاک و اندازهگیری شدت فرسایش بادی با مدل ایرانی اریفر انجام گرفت. برای تعیین میزان اثربخش هر پروژه، در محدوده هر سایت احیایی، یک سایت شاهد انتخاب شده و شاخصهای فوقالذکر برای این سایت نیز استخراج گردید. در ادامه اختلاف دو سایت احیایی و شاهد در رابطه با هر شاخص، به عنوان اثربخشی اکولوژیکی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد اجرای پروژهها تاثیر معنیداری بر افزایش درصد پوشش گیاهی، تولید، تنوع گونهای، ترسیب کربن و به ویژه حفاظت خاک داشته است. بر اساس نتایج بهدستآمده، مقدار کربن ترسیب یافته در محدوده مورد مطالعه، رقم 56/1 میلیون تن برآورد گردید.   Effectiveness assessment is considered as a valuable monitoring tool throughout the life cycle of each project. This issue has been less considered in projects to control critical wind erosion hotspots in Iran, with a history of about 7 decades. Therefore, the present study aimed to determine the effectiveness of the aforementioned projects in Nehbandan County in South Khorasan Province. For this purpose, first the digital boundaries of the projects were identified and field data were collected during field surveys. The ecological indicators in question included the percentage of vegetation cover, production, species diversity, carbon sequestration (soil and plants), and wind erosion intensity (soil protection). The percentage of vegetation cover was measured using the linear and surface method of cover assessment (establishing transects and plots), species diversity was measured by determining species richness and evenness (with the Shannon-Weiner index), plant and soil carbon was measured using the combustion, Walkley, and block methods, respectively, and wind erosion intensity was measured using the Iranian IRIFR model. To determine the effectiveness of each project, a control site was selected within each restoration site and the above-mentioned indicators were also extracted for this site. The difference between the two restoration and control sites in relation to each indicator was considered as ecological effectiveness. The results showed that the implementation of the projects had a significant effect on increasing the percentage of vegetation cover, production, species diversity, carbon sequestration, and especially soil conservation. Based on the results obtained, the amount of carbon sequestered in the study area was estimated to be 1.56 million tons.   اثربخشی, ترسیب کربن, پوشش گیاهی, حفاظت خاک, خراسان جنوبی Effectiveness, Carbon Sequestration, Vegetation, Soil Conservation, South Khorasan 1 11 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-30-3&slc_lang=fa&sid=1 Yaser Ghasemi Aryan یاسر قاسمی آریان ghasemiaryan@ut.ac.ir 100319475328460011890 100319475328460011890 Yes Research Institute of Forests and Rangelands موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع