پایداری نهادهای مشارکتی محلی، عامل کلیدی در موفقیت بلندمدت برنامههای مدیریت منابع طبیعی است. پژوهش حاضر در سال 1402، با هدف شناسایی و اولویتبندی کمّی عوامل مؤثر بر پایداری نهادهای مشارکتی در پروژه ترسیب کـربن شهرستان اسفراین که از سـال 1393 در مسـاحت 126 هزار هکتار با جمعیتی بالغ بر 6200 نفر در 28 نقطه روستایی با هدف ترسیب کربن، بیابـان زدایـی، اشتغالزایی و توانمندسـازی جوامـع روسـتایی به اجرا درآمد، انجام شد. . جامعه آماری شامل 120 عضو گروههای توسعه روستایی و صندوقهای اعتبارات خرد در شش روستای هدف بود. ابزار تحقیق، پرسشنامهای نیمهساختارمند با چهار بُعد مدیریتی-سیاستگذاری (8 گویه)، اقتصادی (7 گویه)، آموزشی-ترویجی (5 گویه) و اجتماعی (6 گویه) بود که روایی آن با نظر کارشناسها و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (81/0) تأیید گردید. دادهها با استفاده از آزمونهای ناپارامتریک من-ویتنی و کروسکال-والیس در نرمافزارSPSSتحلیل شدند. نتایج کمی نشان داد که بُعدمدیریتی-سیاستگذاریبا میانگین امتیاز 64/4 از 5 و بُعداقتصادیبا میانگین امتیاز 31/4 از 5 به ترتیب بیشترین تأثیر معنیدار را بر پایداری نهادها دارند. در سطح مؤلفهها، تأمین نشدن تسهیلات دولتی برای حمایت از صندوقها (میانگین: 53/4) و پایین بودن مبلغ وامهای صندوق (میانگین: 5/4) بحرانیترین عوامل بودند. همچنین، نتایج آزمون من-ویتنی نشان داد کهتنها در بُعد آموزشی-ترویجی، بین دیدگاه زنان و مردان تفاوت معنیدار آماری وجود داردو زنان نقش این بُعد را پررنگتر ارزیابی کردند. بر این اساس،تدوین سند پشتیبانی یکپارچه نهادهای مشارکتی محلی با محوریت تضمین جریان مالی پایدار، آموزشهای زمانبندیشده و تقویت جایگاه قانونی تسهیلگران محلی، بهعنوان راهکار کلیدی برای نهادینهسازی مشارکت و تحقق پایداری بلندمدت در پروژههای مدیریت منابع طبیعی پیشنهاد میشود.
Amani M, Tahmasebi A, Mohammadi Ostadkalayeh A, Ghasemi Arian Y. Identifying factors affecting the sustainability of cooperative entities in natural resource management (Carbon sequestration project of Esfarayen city). PEC 2026; 14 (28) : 6 URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-1039-fa.html
امانی مهسا، طهماسبی ابوالفضل، محمدی استادکلایه امین، قاسمی آریان یاسر. شناسایی عوامل مؤثر بر پایداری نهادهای مشارکتی در مدیریت منابع طبیعی (پروژه ترسیب کربن شهرستان اسفراین). حفاظت زیست بوم گیاهان. 1405; 14 (28) :80-96
