Plant Ecosystem Conservation
حفاظت زیست بوم گیاهان
PEC
Agriculture
http://pec.gonbad.ac.ir
1
admin
2476-3462
3462-2476
8
10.22034/pec
14
8888
13
fa
jalali
1405
6
1
gregorian
2026
9
1
14
28
online
1
fulltext
fa
ارزیابی تجمع زیستی فلزات سنگین در گیاه آبزی Potamogeton sp. در رودخانه بهمنشیر
Bioaccumulation of heavy metals in the aquatic plant Potamogeton sp. from the Bahmanshir River
تخصصي
Special
پژوهشي
Research
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">فلزات سنگین از جمله آلایندههای محیطی هستند که میتوانند بر اکوسیستمهای آبی و سلامت انسانی تأثیرگذار باشند. گیاهان آبزی به دلیل توانایی جذب و تجمع فلزات، نقش مهمی در گیاهپالایی ایفا میکنند. هدف این مطالعه، بررسی غلظت فلزات سنگین نیکل (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Ni</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، مس (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Cu</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، کبالت (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Co</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، سرب (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Pb</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و کادمیوم (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Cd</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) در بافتهای ریزوم، ساقه و برگ گیاه </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Potamogeton</span></i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>sp</i></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در فصلهای سرد و گرم رودخانه بهمنشیر و مقایسه میزان تجمع فلزات در بافتهای مختلف بود. در این تحقیق، نمونهگیری از پنج ایستگاه رودخانه انجام شد و غلظت فلزات در بافتهای گیاهی با استفاده از روش طیفسنجی جذب اتمی (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">AAS</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) تعیین گردید. تحلیل آماری دادهها با استفاده از </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">ANOVA</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> برای مقایسه تفاوتها بین ایستگاهها و فصلها انجام شد. نتایج نشان داد که میانگین غلظت فلزات در فصل سرد به ترتیب ریزوم > ساقه > برگ و در فصل گرم به ترتیب ریزوم > برگ > ساقه بود. میانگین غلظت نیکل در ریزوم، ساقه و برگ گیاه در ایستگاه دوم (احمدآباد) در فصل سرد به ترتیب 01/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 5/12، 007/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 4/57 و 008/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 3/48 میکروگرم بر گرم اندازهگیری شد، و در فصل گرم به ترتیب 01/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 12/46، 014/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 87/8 و 015/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 58/10 میکروگرم بر گرم بود. بیشترین غلظت مس در ایستگاه دوم در فصل گرم مشاهده شد (052/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 52/24، 023/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 16/11 و 04/0 </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 04/120.04 میکروگرم بر گرم برای ریزوم، ساقه و برگ). میانگین غلظت کادمیوم در تمام ایستگاهها کمترین مقدار را داشت (003/0 </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span majalla="" sakkal="" style="font-family:">–</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 3/2 میکروگرم بر گرم). اختلاف معنیداری بین میانگین غلظت فلزات در بافتهای گیاهی و فصلها مشاهده شد</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> (p < 0.05).</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گیاه </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Potamogeton sp</span></i><i> </i><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">توانایی قابل توجهی در تجمع فلزات سنگین دارد و میتواند به عنوان شاخص زیستمحیطی و عامل گیاهپالایی در رودخانههای آلوده مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span><br>
<br>
<span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Abstract</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Heavy metals are environmental pollutants that can affect aquatic ecosystems and human health. Aquatic plants, due to their ability to absorb and accumulate metals, play a significant role in bioremediation and phytoremediation. This study aimed to investigate the concentrations of heavy metals—nickel (Ni), copper (Cu), cobalt (Co), lead (Pb), and cadmium (Cd)—in the rhizome, stem, and leaf tissues of <i>Potamogeton</i> <i>sp</i>. during the cold and warm seasons in the Bahmanshir River, and to compare metal accumulation across different plant tissues. Samples were collected from five river stations, and metal concentrations in plant tissues were determined using atomic absorption spectroscopy (AAS). Statistical analysis was performed using ANOVA to compare differences between stations and seasons. Results showed that the average metal concentrations in the cold season followed the order rhizome > stem > leaf, while in the warm season the order was rhizome > leaf > stem. The mean concentration of nickel in the rhizome, stem, and leaf at Station 2 (Ahmadabad) during the cold season was 12.5 ± 0.01, 4.57 ± 0.007, and 3.48 ± 0.008 µg/g, respectively, and during the warm season, it was 46.12 ± 0.01, 8.87 ± 0.014, and 10.58 ± 0.015 µg/g. The highest copper concentration was observed at Station 2 during the warm season (24.52 ± 0.052, 11.16 ± 0.023, and 120.04 ± 0.04 µg/g in rhizome, stem, and leaf, respectively). Cadmium had the lowest concentrations across all stations (2.3–0.003 µg/g). Significant differences were observed in metal concentrations among plant tissues and between seasons (p < 0.05). <i>Potamogeton sp</i>. exhibits considerable capacity for heavy metal accumulation and can serve as an environmental bioindicator and a phytoremediator in polluted rivers.</span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<br>
کلیدواژهها: Potamogeton sp, فلزات سنگین, ریزوم, گیاهپالایی, رودخانه بهمنشیر, فصل سرد و گرم.
Keywords: Potamogeton sp., heavy metals, rhizome, phytoremediation, Bahmanshir River, cold and warm season
178
193
http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-916-1&slc_lang=fa&sid=1
Arezoo
Abbasi
آرزو
عباسی
a.abbasi@yahoo.com
100319475328460011881
100319475328460011881
No
Khorramshahr university of marine science and technology
دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهز
Sadroddin
Ghaemmaghami
صدرالدین
قائم مقامی
s_sadra2003@yahoo.com
100319475328460011882
100319475328460011882
Yes
Khorramshahr university of marine science and technology
دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهز
Ahmad
Savari
احمد
سواری
a.savari@kmsu.ac.ir
100319475328460011883
100319475328460011883
No
Khorramshahr university of marine science and technology
دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهز
Kamal
Ghanemi
کمال
غانمی
kamal.ghanemi@kmsu.ac.ir
100319475328460011884
100319475328460011884
No
Khorramshahr university of marine science and technology
دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهز