Plant Ecosystem Conservation

fa پیش‎بینی رویشگاه گونه Astragalus gummifer با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بوم شناختی در حوضه آبخیز کدکن Prediction of habitat of Astragalus gummifer using factor analysis method of canoe natives in the Kadkan watershed تخصصي Special پژوهشي Research تعیین مطلوبیت رویشگاه یکی از ارکان مهم مدیریت و حفاظت از گونههای گیاهی و حیات وحش محسوب میگردد. رویشگاه مطلوب تاثیر بسزایی بر بقا و تولید مثل گونهها خواهد داشت. شناخت عوامل محیطی مؤثر در استقرار پوشش گیاهی بومی هر منطقه میتواند به مدیریت صحیح مراتع کمک کند. با پیشرفت علم آمار و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تعیین پیشبینی رویشگاه گونههای گیاهی با استفاده از روشهای مدلسازی میسر شده است. لذا تحقیق حاضر با هدف مدلسازی و تهیهی نقشهی پیشبینی رویشگاه Astragalus gummifer با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان اکولوژیک در حوضه آبخیز کدکن استان خراسان در سال 1399 انجام شد. برای دستیابی به این هدف نقشهی متغیرهای محیطی (متغیرهای فیزیوگرافی، خاکی و اقلیمی)، پس از نمونهبرداری از پروفیلهای خاک و همچنین جمعآوری اطلاعات مربوط به متغیرهای اقلیمی به کمک تکنیکهای سامانه اطلاعات جغرافیایی در اندازه سلولی 10×10 متر تهیه گردید. با استفاده از روش طبقهبندی– تصادفی تعداد 110 نقطه نمونهبرداری و حضور گونه ثبت شد. پس از تهیه لایهها، با استفاده از مدل تحلیل عاملی آشیان بومشناختی تجزیه و تحلیل انجام شد. نتایج حاصل از مدل نشان داد، متغیرهای محیطی تأثیرگذار شامل میانگین دمای سالانه، جهت جغرافیایی، شیب، هدایت الکتریکی، مواد خنثی شونده خاک و درصد رس خاک می‌باشند. مقادیر عوامل حاشیهگرایی 81/0، تخصص گرایی 53/2 و تحملپذیری 39/0 میباشد که نشان میدهد گونه Astragalus gummifer از نظر حاشیهگرایی تمایل نسبتا زیادی به زندگی در زیستگاههای بسیار حاشیهای و خاص دارد و آشیان متفاوتی را نسبت به کل منطقه مورد مطالعه اشغال می‌کند. همچنین ارزیابی مدل با استفاده از روش اعتبارسنجی متقابل 81/0 بدست آمد که نشاندهنده دقت بالا و خوب مدل تحلیل عاملی آشیان بوم‌شناختی برای گونه مورد نظر در منطقه مورد مطالعه میباشد. بررسی ویژگی‌های بوم‌شناختی گیاهان که نقش مهمی در تولید علوفه دام و حفاظت خاک دارند، می&lrm;تواند در حفاظت و احیاء آن&lrm;ها موثر باشد . بر اساس نتایج این تحقیق می‌توان رویشگاه‌های دارای پراکنش Astragalus gummifer را مشخص و مناطق مستعد کشت این گونه را شناسایی کرد.   Determination of habitat desirability is an important pillar of management and conservation of plant species and wildlife. Suitable habitats have significant effects on survival and reproduction of species. Identification of the determinant factors for native establishment of vegetation in an area can help in efficient management of rangelands. With the development of statistics science and geographic information systems, the determination of habitat prediction of plant species using modeling approaches has become easier. The current study was done with the purpose of developing a map for modeling and predicting the habitat of Astragalus gummifer using Ecological Niche Factor Analysis in Kadkan watershed in the Khorasan province in 2021. For this purpose, environmental map variables (physiographic, soil, and climate parameters) were prepared using GIS techniques in cell sizes of 10 x 10. Using the stratification-random method, 40 sampling points and present species were recorded. After preparing the layers, the analysis was performed using the factor model analysis of ecological nests. The results of the model showed the use of Influential environmental variables such as A.m.t, Aspect, Ec, Slop, Soil clay percentage, and TNV. The values of marginalization factors are 0.81, specialization is 2.53 and tolerance of 0.39, which shows that Astragalus gummife has a relatively high tendency to live in very marginal and special habitats in terms of marginalization and occupies different nests compared to the broader study area. Moreover, the evaluation of the model using the Cross Validation 0.81 indicates high accuracy model of Ecological Niche Factor Analysis for Astragalus gummifer in the study area. Investigating the ecological characteristics of plants that play an important role in livestock forage production and soil conservation can be effective in their conservation and restoration. Based on the results of this study, it is possible to determine the habitats with the distribution of Astragalus gummifer and identify areas susceptible to cultivation of this species.   خاک, فیزیوگرافی, اقلیم, مدل‌سازی, آشیان اکولوژیک Soil, Physiography, Climate, Modeling, Ecological Niche 18 34 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-797-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hosein Javadi Moghadam محمد حسین جوادی مقدم moghadam.samaneh@ymail.com 100319475328460011779 100319475328460011779 No Department of Nature Engineering and Medicinal Plants, Faculty of Agriculture, University of Torbat Heydarieh, Torbat Heydarieh, Iran گروه مهندسی طبیعت و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت‌حیدریه، خراسان‌رضوی Jalil Farzadmehr جلیل فرزادمهر j.farzadmehr@torbath.ac.ir 100319475328460011780 100319475328460011780 Yes Department of Nature Engineering and Medicinal Plants, Faculty of Agriculture, university of Torbat-Heydarieh, Khorasan-Razavi, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت‌حیدریه، خراسان‌رضوی Hasan Rezaee Moghadam حسن رضایی مقدم hassan.rezaeemoghadam@gmail.com 100319475328460011781 100319475328460011781 No Department of Watershed Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان