fa ارزیابی تغییرات پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌شده دنا با استفاده از سنجش از دور تخصصي Special پژوهشي Research <p><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">پوشش‌های</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">‌</span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> گیاهی منطقه حفاظت‌شده دنا سال‌ها است که توسط جوامع محلی ساکن مورد بهره‌برداری‌های بی‌رویه قرار می‌گیرد و این مسئله اثر زیادی بر تنوع زیستی و بقاء این منطقه با ارزش گذاشته است. یکی از فناوری&shy;های نوین که می‌تواند به پایش تغییرات پوشش‌های سطحی زمین بپردازد و تغییرات سطح جنگل‌ را به‌خوبی نشان دهد، فناوری سنجش از دور است. بنابراین هدف تحقیق حاضر ارزیابی تغییرات پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌شده دنا با استفاده از سنجش از دور در طی سال‌های 2001 تا 2021 است. بدین منظور برای بررسی تغییرات پوشش گیاهی 9 روستا&nbsp; انتخابی در منطقه حفاظت‌شده دنا، از تصاویر ماهواره‌ای لندست و الگوریتم طبقه‌بندی نظارت‌شده حداکثر شباهت استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای از نرم‌افزار </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ENVI 5.3</span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&lrm;</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و برای تهیه نقشه</span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&lrm;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ها از &rlm;</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ARC GIS 10.5</span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&lrm;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> استفاده شد. نتایج نشان داد که در طول زمان مساحت پوشش‌ جنگلی و مرتعی 9 روستای مورد مطالعه در منطقه حفاظت‌شده دنا به‌جز روستای حسینخانی (افزایش پوشش گیاهی جنگلی و مرتعی به میزان 96/1 هکتار) کاسته شده و از طرفی مساحت زمین‌های باغی، کشاورزی و مسکونی در همه روستاها افزایش داشته است و در دو روستای حسینخانی و توتنده به ترتیب به مقدار 78/4 هکتار و 59/4 هکتار کاهش یافته است</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">از میان 9 روستای مورد مطالعه، روستای رودآباد بیشترین تخریب را داشته و 26/141 هکتار از مراتع و پهنه‌های جنگلی اطراف این روستا کاهش یافته و 93/129 هکتار مساحت زمین‌های باغی و کشاورزی نیز افزایش یافته است. بر اساس نتایج این تحقیق گسترش زمین‌های کشاورزی و باغی عاملی مهمی در تخریب پوشش</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">‌</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های جنگلی و مرتعی اطراف روستاییان است که بر این اساس توجه مسئولین به اقتصاد خانوار روستایی امری ضروری است و توصیه می‌شود که راهکارهایی در جهت پایدار کردن معیشت خانوارهای روستایی ارائه شود و یا طرح‌های حفاظتی در این مناطق جهت جلوگیری از برداشت بی‌رویه از جنگل و تخریب آن تقویت شوند. </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></p> <pre style="text-align:justify"> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Vegetation in Dena Protected Area has been utilized by local communities for many years, significantly impacting the biodiversity and survival of this valuable region. Remote sensing technology is a modern tool that can effectively monitor changes in land surface cover and forest areas. Therefore, this study aimed to assess the changes in vegetation cover in the Dena Protected Area using remote sensing techniques from 2001 to 2021. Landsat satellite images and the maximum likelihood supervised classification algorithm were employed to analyze changes in vegetation cover across nine selected villages. ENVI 5.3 software was used for image analysis, and ARC GIS 10.5 was utilized to prepare the maps. Results showed a decrease in forest and rangeland cover in all villages except for Hosseinkhani, where forest and rangeland cover increased by 1.96 hectares. Conversely, garden, agricultural, and residential land areas increased in all villages, with the most significant decreases observed in Hosseinkhani and Totandeh (4.78 and 4.59 hectares, respectively). Among the nine villages studied, Rudabad experienced the most significant destruction, with a decrease of 141.26 hectares in rangeland and forest areas and an increase of 129.93 hectares in garden and agricultural lands. The expansion of agricultural and garden lands was identified as a key factor in the destruction of forest and rangeland covers. Therefore, it is recommended that authorities focus on rural household economies and implement strategies to stabilize rural livelihoods or strengthen protection plans to prevent excessive forest utilization and destruction.</span></span><b><span style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span> </pre> تخریب جنگل‌ها, تغییرات سطوح جنگلی و مرتعی, تصاویر ماهواره‌ای, علم سنجش از دور Changes in forest and rangeland levels, Forests destruction, Remote sensing, Satellite images 104 118 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-393-5&slc_lang=fa&sid=1 Pezhman Arameshenia پژمان آرامشی نیا pejmanaram262@gmail.com 100319475328460011490 100319475328460011490 No Department of Environment Sciences, School of Natural Resources & Desert Studies, Yazd University, Yazd, Iran گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد Gholamhosein Moradi غلامحسین مرادی moradi@yazd.ac.ir 100319475328460011491 100319475328460011491 Yes Department of Environment Sciences, Faculty of Natural Resources and Desertology, Yazd University, Iran گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد Mostafa Moradi مصطفی مرادی Moradi4@gmail.com 100319475328460011492 100319475328460011492 No Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Iran گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان، بهبهان Mostafa Moradi Dashtpagerdi مصطفی مرادی دشت پاگردی Moradi20000@gmail.com 100319475328460011493 100319475328460011493 No Department of Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران