Plant Ecosystem Conservation

fa واکاوی و پیش‌بینی وردش‌های پوشش گیاهی در واحدهای ژئومورفیک پهنه بیابانی شمال استان اصفهان Investigation and Prediction of Vegetation Cover Variations in the Geomorphic Units of the Northern Desert Zone of Isfahan Province تخصصي Special كاربردي Applicable <a name="_Hlk109900366">واکاوی وردش</a>‌های پوشش گیاهی، نمایه‌ای برای شناسایی ناهمگونی سیمای سرزمینی، تنوع زیستی و تعیین فضاهای دارای اهمیت به‌منظور حفاظت از این مؤلفه اساسی محیطی است. این پژوهش بر آن است که به تحلیل تغییرات پوشش گیاهی در لندفرم‌های پهنه بیابانی شمال استان اصفهان به کمک داده‌های رقومی لندست 5 و 8 (سنجنده‌های TM و OLI-TIRS) در دوره 2020-1987 بپردازد. از این‌رو، در این بازه زمانی 200 تصویر در 27 ماه گرم سال (مطابق با اول ژوئن تا پایان آگوست، مصادف با اوایل خرداد تا اوایل شهریور) دریافت شد. ابتدا، پیش‌پردازش‌های لازم بر روی تصاویر قلمرو مطالعاتی اعمال و پس از طبقه‌بندی لندفرم‌ها به کمک شاخص موقعیت توپوگرافی (TPI)، تغییرات پوشش گیاهی در این لندفرم‌ها بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که بیشترین مقادیر EVI متعلق به لندفرم برآمدگی‌ها، کوه‌ها و ارتفاعات و کمترین مقادیر از آن لندفرم دشت‌های هموار (پلایاها، کفه‌های گلی و رسی) است. تغییرات شاخص EVI در ترازهای ارتفاعی نشانگر این است که در ارتفاع 1400 متری (خاستگاه دشت‌سرهای میانی) مقادیر EVI کاهش قابلملاحظه‌ای یافته است. این در حالی است که  مقادیر EVI در واحد کوهستان (عوارض بیش از 1400 متر) افزایش آشکاری را نشان می‌دهد. شاخصEVI  در شیب‌های بیش از 65 درجه به سبب وجود اراضی سنگلاخی و صخره‌ای مرتفع از روند کاهشی شدیدی برخوردار است. وردش‌های مکانی شاخصEVI  برای سال 2030 حکایت از این دارد که کوهستان کرکس خصوصاً از کرکس به سوی ارتفاعات مارشنان و مناطق بین کاشان- اردستان با شرایط ناگوار و حادی مواجه خواهد شد.   The analysis of vegetation cover variations serves as a key index for identifying the heterogeneity of landforms and biodiversity and determining important areas for protecting this fundamental environmental component. This research examines changes in vegetation cover within the landforms of the northern desert zone of Isfahan Province using Landsat 5 and 8 digital data (TM and OLI-TIRS sensors) from 1987 to 2020. During this period, 200 images were acquired over 27 warm months (June 1st to August 31st annually). First, necessary preprocessing was applied to the study area images. After landform classification using the Topographic Position Index (TPI), vegetation cover changes in these landforms were examined. The findings revealed that the highest Enhanced Vegetation Index (EVI) values were associated with prominent landforms, mountains, and highlands, while the lowest values were observed in flat terrains (playas, mud, and clay pans). Changes in EVI at varying elevations indicated a noticeable decrease in EVI values at an altitude of 1400 m (middle pediments). In contrast, EVI values in mountainous regions (elevations exceeding 1400 m) displayed a significant increase. The EVI index on slopes steeper than 65° exhibited a marked decline due to the presence of rocky and steep terrain. Spatial patterns of the EVI index for the year 2030 suggest that the Karkas Mountains, particularly from Mount Karkas to Mount Marshan and the areas between Kashan and Ardistan, will encounter severe environmental conditions.   شاخص پوشش گیاهی بهبود یافته (EVI), شاخص موقعیت توپوگرافی (TPI), عوامل فیزیوگرافی, لندفرم, تصاویر لندست Enhanced Vegetation Index (EVI), Topographic position index (TPI), Physiographic factors, Landform, Landsat images 18 35 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-834-1&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Ganjali جعفر گنجعلی j_ganjali@pnu.ac.ir 100319475328460011200 100319475328460011200 Yes Assistant Professor, Department of Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Amirhossein Halabian امیرحسین حلبیان am_halabian@pnu.ac.ir 100319475328460011201 100319475328460011201 No Associate professor, Department of Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Amir Karam امیر کرم aa_karam@yahoo.com 100319475328460011202 100319475328460011202 No Physical Geography Department, Kharazmi University, Tehran گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه خوارزمی، تهران Shila Hajehforoshnia شیلا حجه فروش نیا shila_1379@yahoo.com 100319475328460011203 100319475328460011203 No Department of Natural Resources Research, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Tehran, Iran مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران