fa بررسی عوامل بوم شناختی موثر بر پراکندگی گیاهان دارویی سنندج (مطالعه موردی کوهستان آبیدر) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به&shy; منظور بررسی شرایط رویش گیاهان دارویی در جهت بهبود شرایط رویشگاهی&nbsp; این گیاهان در مراتع کوهستان آبیدر این مراتع به سه طبقه ارتفاعی تقسیم شدند. در هر کدام از طبقات یک بخش برای نمونه&shy;برداری در نظر گرفته شد. بخش تحتانی (پلی گون تحتانی) با 1600 متر ارتفاع میانی (پلی گون میانی) 2100 متر ارتفاع و ارتفاع فوقانی (پلی گون فوقانی) 2500 متر از سطح دریا در نظر گرفته شد. در هر یک از پلی گون&shy;ها سه ترانسکت به&shy;طور موازی با فواصل 50 متر از همدیگر مستقر شدند. روی هر یک از این ترانسکت&shy;ها 10 پلات با فواصل ده متر از همدیگر قرار گرفتند و داده&shy;های مربوط به پوشش گیاهی در آن&shy;ها برداشت گردید. در این مراتع 200 گونه دارویی شناسایی گردید. از عمق 30-0 سانتی متری در چند پلات خاک برداشت شد و برای بررسی فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی یه آزمایشگاه خاک منتقل شد. آنالیزها توسط نرم&shy;افزار </span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">PC-ORD</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> انجام گرفت</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> یافته&shy;ها: آنالیز واریانس نشان داد بین سه منطقه مورد بررسی مقدار اسیدیته، ظرفیت تبادل کاتیونی، مقدار فسفر و رس دارای اختلاف معنی&shy;دار نبودند</span><font color="#0782c1">&nbsp;</font></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P>0.05</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ولی هدایت الکتریکی در سطح احتمال 95 درصد (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P<0.05</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) و نیتروژن، پتاسیم، کربن آلی خاک، درصد سیلت و شن در سطح احتمال 99 درصد با یکدیگر دارای اختلاف معنی&shy;داری بودند (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P<0.01</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">). بررسی همبستگی گرادیان&shy;های محیطی و محورها در آنالیز </span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">CCA</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> نشان داد که اسیدیته، هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی، مقدار فسفر،&nbsp; پتاسیم، ماده آلی خاک و درصد شن با محور 1 همبستگی مثبت و مقدار نیتروژن، درصد رس و سیلت و ارتفاع از سطح دریا همبستگی منفی دارند. در خصوص محور 2، فسفر، درصد شن و ارتفاع از سطح دریا دارای همبستگی منفی و سایر عوامل دارای همبستگی مثبت بودند.</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتایج این تحقیق نشان دادند</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ارتفاع و برخی خصوصیات خاک اثرگذارترین عوامل محیطی در پراکندگی پوشش گیاهی مراتع آبیدر هستند.</span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">To investigate the growing conditions of medicinal plants in order to improve the growing conditions of these plants in the pastures of the Abidar Mountain, these pastures were divided into three height classes. In each of the floors, a section was considered for sampling, the lower section (lower polygon) with 1600 meters, the middle section (middle polygon) 2100 meters and the upper height (upper polygon) 2500 meters from the sea level. became. In each of the polygons, three transects were placed in parallel with 50 meters apart. On each of these transects, 10 plots were placed at intervals of ten meters, where data related to the vegetation was collected. A total of 200 medicinal species were identified in these pastures. Soil samples were collected from a depth of 0-30 cm in several plots and transferred to a soil laboratory to check the physical and chemical factors. The analyzes were performed by PC-ORD software. </span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The analysis of variance indicated that acidity, cation exchange capacity, phosphorus, and clay content did not differ significantly among the three regions studied (P>0.05). However, electrical conductivity showed significant differences at the 95% probability level (P<0.05), while nitrogen, potassium, soil organic carbon, and the percentages of silt and sand exhibited significant differences at the 99% probability level (P<0.01). The correlation of environmental gradients and axes in CCA analysis revealed that acidity, electrical conductivity, cation exchange capacity, phosphorus, potassium, soil organic matter, and the percentage of sand had a positive correlation with axis 1, whereas nitrogen, clay and silt percentages, and altitude above sea level had a negative correlation. Regarding axis 2, phosphorus, sand percentage, and altitude above sea level showed a negative correlation, while other factors had a positive correlation. The results of this research indicated that altitude and certain soil characteristics are the most influential environmental factors in the distribution of vegetation in Abidar pastures.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; آبیدر, فاکتورهای محیطی, عوامل غیر زنده, پوشش گیاهی, خاک, ارتفاع Abider, Environmental factors, Abiotic factors, Vegetation, Soil, Altitude 21 34 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-809-1&slc_lang=fa&sid=1 Sarveh Hosseini سروه حسینی hlsib@yahoo.com 3732066355 100319475328460011104 Yes University of Agriculture and Natural Resources of Gorgan دانش آموخته دکتری رشته علوم و مهندسی مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Gholamali Heshmati غلامعلی حشمتی heshmati.a@gmail.com 100319475328460011105 100319475328460011105 No Professor of Rangeland Management, University of Agriculture and Natural Resources of Gorgan استاد، گروه مرتع ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Mohammad Rahim Forouzeh محمدرحیم فروزه rfroozeh@yahoo.com 100319475328460011106 100319475328460011106 No Associate Professor of Rangeland Management, University of Agriculture and Natural Resources of Gorgan دانشیار، گروه مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Parviz Karami پرویز کرمی pkaram2002@gmail.com 100319475328460011107 100319475328460011107 No Assistant Professor of Rangeland Management, Kurdestan Agriculture and Natural Resources, Kurdestan استادیار، گروه مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج