fa بررسی انتقال بذر از طریق مورچه (میرموخوری) در منطقه حفاظت شده تنگ صیاد استان چهارمحال و بختیاری تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">پراکندگی بذر به &shy;وسیله مورچه یکی از روش&shy; های پراکنش بذر است &nbsp;که منجر به افزایش تنوع گیاهی و همزیستی گیاهان در مقیاس محلی می&shy;شود</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">. </span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">این مطالعه با هدف بررسی تعداد گونه&shy; های گیاهی، خانواده &shy;&shy;های گیاهی منتقل شده توسط مورچه&shy;، همچنین مقایسه جنس و گونه مورچه &shy;های منتقل کننده بذر، در منطقه تنگ صیاد استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. مناطق مطالعاتی جهت جمع&shy;آوری نمونه&shy; های </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">آشیانه</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مورچه شامل سه زون مدیریتی چرای حیوانات شامل: 1-&nbsp; پارک ملی 2-&nbsp; منطقه حفاظت شده 3- منطقه چرای آزاد است. </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نمونه &shy;برداری در هر منطقه مطالعاتی از خاک مربوط به 3 آشیانه </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مورچه درهر کدام از&nbsp; سایت&shy; ها از عمق 0 تا 5 سانتی&shy;متری انجام شد. نمونه &shy;برداری در سال 1398 طی سه ماه تیر، مرداد و شهریور در مناطق مطالعاتی صورت گرفت. </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در این آزمایش 5 جنس و 12 گونه مورچه شناسایی شد.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> نتایج نشان داد که در مجموع 62 گونه گیاهی متعلق به 15 خانواده گیاهی توسط مورچه منتقل شدند که 36 گونه گیاهی، از طریق مورچه به&shy; طور مشترک در هر سه منطقه منتقل شدند. نتایج</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> نشان داد فقط اختلاف معنی&shy; دار بین جنس &shy;های مورچه</span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Camponotus</span></span></span></i></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;و </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Cataglyphis </span></span></span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;و هم&shy;چنین میان دو جنس </span></span></span></b><b>&nbsp;</b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Camponotus</span></span></span></i></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و</span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">tetramorium</span></span></span></i></b><b> </b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;است (05/0</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> P<</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">). نتایج نشان داد که جنس </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Messor</span></span></span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> به &shy;عنوان مورچه شکارگر، 19 گونه گیاهی را انتقال داده است که با بقیه جنس &shy;های مورچه اشتراکی نداشته و</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> این جنس از مورچه</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;نسبت به سایر جنس&shy; ها&nbsp; تعداد بیشتری گونه گیاهی را منتقل کرده است. طبق نتایج این تحقیق، می&shy;توان </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Messor</span></span></span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> را به &shy;عنوان مورچه&shy; ای که تعداد زیادی گونه گیاهی و بذر گونه</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">&shy;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ها را انتقال می &shy;دهد و تأثیر مهمی در تنوع و حضور گونه&shy; ها در ترکیب پوشش گیاهی داشته باشد در نظر گرفت.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:47.9pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Seed dispersal by ants is one of the methods of seed dispersal that leads to an increase in plant diversity and plant coexistence at the local scale. This study was conducted with the aim of investigating the number of plant species, plant families transported by ants, and comparing the genus and species of ants transporting seeds, in Teng-e-Sayad area of Chaharmahal va Bakhtiari province. Study areas for collecting ant nest samples include three animal grazing management zones: 1- National Park 2- Protected Area 3- Free Grazing Area. Sampling was done in each study area from the soil related to 3 ant nests in each of the sites from 0 to 5 cm deep. Sampling was done in 2018 during the three months of July, August and Septamber in the study areas. In this experiment, 5 genera and 12 species of ants were identified. The results showed that a total of 62 plant species belonging to 15 plant families were transported by ants, of which 36 plant species were jointly transported by ants in all three regions. The results showed that there is only a significant difference between the ant genera <i>Camponotus</i> and <i>Cataglyphis</i> and also between the two genera <i>Camponotus</i> and <i>Tetramorium</i> (P<0.05). The results showed that the genus <i>Messor</i>, as a predatory ant, has transmitted 19 plant species that have nothing in common with other ant genera, and this ant genus has transmitted a large number of plant species compared to other ant genera. According to the results of this research, <i>Messor</i> can be considered as an ant that transmits a large number of plant species and species seeds and has an important effect on the diversity and presence of species in the vegetation composition.</span></span></span></span></span></span></span> پراکنش بذر, پارک ملی, جوانه‌زنی گیاه, Myrmecochory Seed dispersal, National park, Plant germination, Myrmecochory 64 82 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-782-1&slc_lang=fa&sid=1 Sepideh Fazelian سپیده فاضلیان S_fazelian.d@yahoo.com 100319475328460010148 100319475328460010148 No Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University گروه مرتع و آبخیز دانشکده منابع طبیعی و علوم مرتع، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Esmaeil Asadi اسماعیل اسدی esmaeila@yahoo.com 100319475328460010149 100319475328460010149 Yes Rangeland and Watershed Department, Faculty of Natural Resources and Rangeland Sciences, Shahrekord University گروه مرتع و آبخیز دانشکده منابع طبیعی و علوم مرتع، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Pejman Tahmasebi پژمان طهماسبی pejman.tahmasebi@nres.sku.ac.ir 100319475328460010150 100319475328460010150 No Rangeland and Watershed Department, Faculty of Natural Resources and Rangeland Sciences, Shahrekord University گروه مرتع و آبخیز دانشکده منابع طبیعی و علوم مرتع، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد