Plant Ecosystem Conservation

fa بررسی تغییرات عناصر غذایی برگ درختان سالم و درختان سرخشکیده در جنگل‌های گاران مریوان و دزلی سروآباد در استان کردستان Changes in Leaf Nutrients of Healthy and Withered Trees in Garan and Dezlei Forests in Kurdistan Province تخصصي Special پژوهشي Research بیشترین تجمیع عناصر غذایی ماکرو در برگ درختان صورت می‌گیرد و تغییر عناصر غذایی برگ درختان تحت تاثیر زوال و سرخشکیدگی، اطلاعات ارزشمندی را در اختیار مدیران جنگل قرار می دهد.  هدف از این پژوهش، بررسی تغییرات عناصر غذایی برگ در درختان سالم و دارای سر خشکیدگی در جنگل‌های شهرستانهای مریوان و سروآباد در استان کردستان است. برای انجام پژوهش، سایتهای گاران (دارای زوال در شهرستان مریوان) و دزلی (توده شاهد و سالم در شهرستان سروآباد) در نظر گرفته شدند. در هر دو رویشگاه، درختان در دو دامنه شمالی و جنوبی انتخاب شدند. در توده‌های زوال، 5 درخت سالم و 5 درخت سرخشکیده (درکل 30 درخت شامل 10 درخت در توده شاهد و 20 درخت در توده‌های زوال) انتخاب و شماره‌گذاری شدند. نمونهبرداری برگ درختان در هفته اول مرداد سال‌های 1398 و 1399 انجام شد و از هر درخت 20 برگ (از چهار جهت تاج) به‌عنوان یک نمونه مرکب برگ تهیه شد. نمونه‌های برگ خشک و آسیاب شده و با استفاده از روش هضم تر، درصد عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم آنها اندازه‌گیری شد. با توجه به نرمال بودن داده‌ها، برای تحلیل آنها از آزمون‌های مؤلفهای تجزیه واریانس یک‌طرفه، دانکن و  t جفتی استفاده شد. نتایج نشان داد که مقدار نیتروژن در توده‌های درگیر زوال بیشتر از توده شاهد بود و برای عناصر فسفر و پتاسیم، مقدار این عناصر در توده شاهد بیشتر از توده درگیر زوال و دارای سر خشکیدگی بود. بیشترین کاهش نیتروژن و فسفر در درختان سرخشکیده در دامنه شمالی و جنوبی مشاهده شد و آزمون تجزیه واریانس یک‌طرفه تأیید کننده معنی‌دار بودن اختلاف عناصر پتاسیم (سال 1398) و فسفر (سال 1399) در شش گروه درختان مورد پژوهش بود. از سوی دیگر، تغییرات عناصر غذایی از نمونه‌های برگ سال 1398 به 1399، برای نیتروژن و فسفر دارای روند نزولی و برای پتاسیم دارای روند افزایشی بود و آزمون t جفتی، تائیدکننده معنی‌داری بودن تغییر عناصر غذایی برگ درختان در دو سال متوالی بود. به کاهش عناصر فسفر و پتاسیم در توده‌های جنگلی دارای سر خشکیدگی در کوتاه‌مدت اقدام به محلول‌پاشی عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) شود و در بلندمدت با احیا و توسعه جنگل همراه و بهکارگیری سامانه‌های سطوح آبگیر و قرق زمینه احیاء اکوسیستم فراهم شود.   Most macronutrient accumulation occurs in tree leaves and there is a strong relationship between leaf nutrient change and tree decline. The aim of this study was to investigate the changes in leaf nutrients in healthy and withered trees in the forests of Marivan and Sarvabad county in Kurdistan province. For this purpose, Garan (Marivan) with declining trees were selected as unhealthy site, while Dezli (Sarvabad) was determined as a control site containing heathy trees. In both sites, trees were selected on the northern and southern slopes, where five healthy trees and five withered trees (totally, 30 trees including 10 trees in control and 20 trees in declining stands) were selected and numbered. 20 leaves were harvested from the four sides of a tree crown in the first week of August 2019 and 2020. The concentrations of nitrogen (N), phosphorus (P) and potassium (K) were measured using digestion method. Due to the normality of the data, one-way analysis of variance, Duncan and paired t-test were used to analyze these data. The results showed that the amount of N in the decline site was higher than that in the control site. In contrast, leaf P and K contents in tress of control was significantly higher that decline stands. and potassium elements, the amount of these elements in the control mass was higher than the decaying mass and had drought. The highest reduction of N and P were observed in withered trees in the northern and southern slopes and one-way analysis of variance test confirmed the significance of the difference between K (2019) and P (2020) in the six groups of studied trees. On the other hand, changes in leaf nutrients between 2019 and 2020 demonstrated a decreasing trend for N and P and an increasing trend for K, where the paired t-test confirmed the significant change in nutrients of tree leaves in two consecutive years. To improve P and K in decline trees, foliar application of these macronutrients could be suggested in a short-time period, and in the long run, susceptible ecosystems should be rehabilitated by reforestation with rainwater catchment system and protection systems.   نیتروژن, عناصر غذایی برگ, سر خشکیدگی درختان, شهرستان مریوان, شهرستان سروآباد Nitrogen, Leaf nutrients, Withered trees, Leaf samples, Control stand 194 206 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-741-2&slc_lang=fa&sid=1 Maziar Haidari مازیار حیدری m.haidari@areeo.ac.ir 3259280421 10031947532846009645 Yes Forests and Rangelands Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Sanandaj, Iran بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران Mohamad Matinizadeh محمد متینی زاده mohamadmatinizadeh@yahoo.com 10031947532846009646 10031947532846009646 No Department of Forest, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Mehdi Pourhashemi مهدی پورهاشمی doveyse@yahoo.com 10031947532846009647 10031947532846009647 No Department of Forest, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Elham Nouri الهام نوری elhamnoori68@yahoo.com 10031947532846009648 10031947532846009648 No Department of Forest, Research Institute of Forest and Rangeland, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Fatemeh Keneshloo فاطمه کنشلو Fkeneshloo64@gmail.com 10031947532846009649 10031947532846009649 No Desert Research Division, Research Institute of Forest and Rangeland, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران