Plant Ecosystem Conservation

fa پراکندگی جغرافیایی بالقوه گونه جاشیر (Prangos ferulacea (L.) Lindl.) تحت سناریوهای تغییر اقلیم در استان چهارمحال و بختیاری Potential geographic distribution of Prangos ferulacea (L.) Lindl. in Chaharmahal va Bakhtiari province under climate change scenarios تخصصي Special پژوهشي Research جاشیر گیاهی چندساله است که علاوه بر ارزش علوفهای و دارویی میتواند به کنترل فرسایش خاک نیز کمک کند. اطلاعات کمی در مورد تأثیر تغییرات اقلیمی بر جنس Prangos بهویژه P. ferulacea وجود دارد. در این مطالعه، بهمنظور پیش‌بینی اثر تغییر اقلیم آینده بر پراکندگی جغرافیایی بالقوه جاشیر از رویکرد مدل‌سازی اجماعی با تلفیق پنج مدل پراکندگی گونه‌ای استفاده شد. نقاط حضور جاشیر بر اساس بازدیدهای میدانی در استان چهارمحال و بختیاری و طی سال‌های 1398 و 1399 برداشت شدند. پیش‌بینی آینده بر اساس سه سناریوی SSP126، SSP370، SSP585 و مدل گردش عمومی GFDL-ESM4 انجام شد. به این منظور، تعداد 48 داده حضور گونه همراه با 11 متغیر محیطی شامل متغیرهای زیست اقلیمی، فیزیوگرافی و پوشش/کاربری سرزمین در مدل‌سازی مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که حدود 88/30 درصد از محدوده مورد مطالعه در وضعیت اقلیمی امروزی بهعنوان رویشگاه‌های مطلوب گونه جاشیر شناسایی شد. موثرترین متغیرها در مطلوبیت رویشگاه گونه مورد مطالعه، به ترتیب مجموع بارندگی پربارشترین ماه، میانگین دامنه دمای روزانه و تغییرات فصلی بارندگی بودند. یافته‌ها نشان داد که 98/23 تا 40/32 درصد از رویشگاه‌های مطلوب جاشیر تا سال 2070 به واسطه تغییر اقلیم نامناسب خواهد شد. در مقابل، 3/9 تا 3/20 درصد از رویشگاه‌های نامناسب به علت تغییر اقلیم مناسب خواهد شد. همچنین، نتایج نشاندهنده عملکرد عالی مدل اجماعی بود (AUC= 97/0 و TSS= 83/0). نتایج مطالعه حاضر میتواند اطلاعات ارزشمندی برای سیاستگذاران و برنامهریزان به منظور انطباق و حفاظت از گونه جاشیر در برابر تغییرات اقلیمی آینده فراهم نماید.   Prangos ferulacea (L.) Lindl is a perennial plant that besides fodder and medicinal values the plant can help to control soil erosion. There is little knowledge about the effect of climate change on the Prangos genus especially P. ferulacea. In this study, we used ensemble modeling based on five species distribution models to predict the potential effects of climate change on the future geography distribution of Prangos ferulace. The presence of P. ferulacea points was recorded from our field surveys (during the years 2019 and 2020) in Chaharmahal-va-Bakhtiari province as a part of Central Zagros, Iran. The future projections were made for the year 2070 with three SSP126, SSP370, and SSP585 scenarios and general circulation model GFDL-ESM4. To do this, species occurrence data (48 points), along with 11 environmental variables including bioclimatic, physiographic and land cover/land use variables were used. Our findings show that the estimated suitable habitats of the species covers about 30.88% of the study area for the P. ferulacea. The Precipitation of the wettest month, Mean diurnal range and Precipitation seasonality had the greatest effects on the species’ distribution in the study area. The decline of suitable habitats will be 23.98% to 32.4% by 2070. In contrast, 9.3% to 20.3% of currently unsuitable habitats can become suitable with climate changes. Also, the results showed excellent performance of the Ensemble model (AUC= 0.97, TSS= 0.83). The results of the present study can provide valuable information for policymakers and planners to adapt and conserve this species against future climate change.   مدل‌سازی اجماعی, مدل‌سازی پراکندگی گونه‌ای, منطقه زاگرس مرکزی, Biomod2 Ensemble modeling, Species distribution modeling, Central Zagros region, Biomod2. 207 224 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-226-4&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Babaei فرشته بابایی دهکردی fdehkordi2020@gmail.com 10031947532846008737 10031947532846008737 No Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, I.R. Iran. دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد Ataollah Ebrahimi عطاالله ابراهیمی ataollah.ebrahimi@sku.ac.ir 10031947532846008738 10031947532846008738 No Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, I.R. Iran. دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد Ali asghar Naghipour علی اصغر نقی پور aa.naghipour@sku.ac.ir 10031947532846008739 10031947532846008739 Yes Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, I.R. Iran. دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد Maryam Haidarian مریم حیدریان ma.haidarian@yahoo.com 10031947532846008740 10031947532846008740 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری