Plant Ecosystem Conservation

fa اثر شدت های مختلف چرای دام بر خصوصیات کمّی و کیفی اندام‌های هوایی گونه Bromus tomentellus Boiss (مطالعه موردی: شمال شرق شهرستان دلفان) The Impact of Livestock Grazing Intensity on the Quantity and Quality of Bromus Tomentellus Boiss Aerial Organs (Case Study: Northeast of Delfan County) تخصصي Special پژوهشي Research بهمنظور بررسی اثر چرا با شدتهای متفاوت بر کمیت و کیفیت علوفه اندامهای هوایی گونه Bromus tomentellus Boiss، دامنههای کوه گرین در شمال شرق شهرستان دلفان انتخاب شد. سه منطقه با شدتهای چرایی متفاوت شامل منطقه قرق (مرجع)، چرای متوسط (کلید) و چرای سنگین (بحرانی) انتخاب گردید. در هر منطقه، نمونهبرداری از پوشش سطحی به روش تصادفی سیستماتیک در قالب 30 پلات 1×1 متر مربعی در طول سه ترانسکت به طول 100 متر انجام شد. خصوصیات پوشش گیاهی نظیر درصد تاج پوشش و تراکم و در ادامه تولید در واحد سطح به روش قطع و توزین محاسبه گردید. از اندامهای هوایی گونه B. tomentellus در هر تیمار چرایی اقدام به برداشت اندام هوایی 60 پایه گیاهی گردید و به آزمایشگاه منتقل شد. در آزمایشگاه نمونهها در داخل آون در دمای 65 درجه سانتیگراد خشک شده و آسیاب شدند و روی آنها تجزیه شیمیایی صورت گرفت. برای مقایسه میانگینها بهترتیب از تجزیه واریانس و آزمون توکی استفاده شد. نتایج نشان داد درصد پروتئین خام، پتاسیم، فسفر، کلسیم، ماده خشک قابل هضم و انرژی متابولیسمی، تراکم، تاج پوشش و تولید گونه مورد بررسی در مناطق قرق، چرای متوسط و چرای سنگین دارای اختلاف معنیداری هستند (01/0>P). در هر دو تیمار چرای سنگین و متوسط، پروتئین بهترتیب 28 و 8 درصد نسبت به منطقه قرق کاهش داشت. همچنین پتاسیم، فسفر، کلسیم، ماده خشک قابل هضم و انرژی متابولیسمی در دو تیمار تحت چرا دارای کاهش معنیداری نسبت به منطقه قرق هستند. مقدار تولید، تراکم و تاج پوشش در منطقه کلید (بهترتیب 17، 16 و 31 درصد) و منطقه بحرانی (بهترتیب 42، 69 و 68 درصد) نسبت به منطقه مرجع کاهش دارند. نتیجه این پژوهش نشان داد که چرای سنگین و متوسط منجر به کاهش کمیت و کیفیت علوفه گونه B. tomentellus خواهد شد.   The aim of this study was to investigate the effect of different grazing intensities on the quality and quantity of Bromus tomentellus Boiss, a forage species in the mountain ranges of northeastern Delfan. Three grazing zones were selected, including a reference area with no grazing, a medium grazing area, and a heavy grazing area. Surface coatings were sampled in a systematic randomized way in 30 plots of 1*1 square meter during three transects with a length of 100 meters. Vegetation characteristics such as canopy cover and density were calculated, and production per unit area was determined using the cutting and weighing method. The aerial parts of B. tomentellus in each treatment were harvested, dried, and analyzed for crude protein, potassium, phosphorus, calcium, digestible dry matter, and metabolic energy. The results showed that grazing intensity had a significant effect on the percentage of crude protein, potassium, phosphorus, calcium, digestible dry matter, and metabolic energy, as well as on density, crown cover, and production of B. tomentellus. In both heavy and medium grazing treatments, protein decreased by 28% and 8%, respectively, while potassium, phosphorus, calcium, digestible dry matter, and metabolic energy decreased significantly in areas with grazing compared to the exclosure area. The amount of production, density, and canopy in the medium and heavy grazing areas was lower than in the reference area. The study concluded that heavy and medium grazing can negatively impact the quantity and quality of B. tomentellus.   چرای دام, تخصیص عناصر غذایی, گونه B. tomentellus, دلفان Animal Grazing, Nutritional Allocation, B. tomentellus, Delfan 57 67 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-144-3&slc_lang=fa&sid=1 Amir Mirzaei Mossivand امیر میرزایی موسیوند mirzaeiamir91@gmail.com 10031947532846009614 10031947532846009614 Yes Faculty of Agricultural and Natural Resources, Lorestan University, Lorestan دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، لرستان