fa برآورد زی‌توده ساقه‌ نهال‌های Pupulus caspica و Pupulus alba 58/57 برپایه‌ی روابط آلومتری (مطالعـه‌ موردی: چمستان نور) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">امروزه استفاده از روابط آلومتری برای برآورد آسان، غیر مخرب، کم‌هزینه و سریع زی‌توده درختان کاربرد وسیعی دارد. این پژوهش با هدف برآورد زی‌توده نهال‌های </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Pupulus caspica</span></span></span></i></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> و </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Pupulus alba</span></span></span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> 58/57</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> انجام شد. ابتدا تعداد 45 قلمه از هر دو گونه درختی تندرشد انتخاب و در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در اراضی ایستگاه تحقیقات جنگل و مرتع چمستان کاشته شدند. در پایان فصل رویش صفات ارتفاع ساقه، قطر یقه و وزن ساقه هر پایه اندازه‌گیری شد و سپس با استفاده از مدل‌های رگرسیونی توانی، لگاریتمی، نمایی و خطی روابط آلومتری محاسبه شد. معنی‌دار بودن مدل‌های آلومتری با آزمون تجزیه واریانس بررسی شد و از بین مدل‌های معنی‌دار، مدل با ضریب تبیین بالاتر انتخاب شد. نتایج نشان داد که برای دو گونه مورد مطالعه، متغیر مستقل قطر یقه؛ مدل‌های معنی‌دار با ضریب تعیین بالا ارائه نمود، ولی مدل‌های بر مبنای متغیر ارتفاع معنی‌دار نبودند. بر این اساس برای گونه </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Pupulus caspica</span></span></span></i></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مدل لگاریتمی&nbsp; بر مبنای متغیر قطر یقه با ضریب تبیین 99/0 و برای گونه </span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Pupulus alba 58/57</span></span></span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp; مدل توانی&nbsp; بر مبنای متغیر قطر یقه با ضریب تبیین 1؛ بهترین مدل شناخته شدند. نتایج تحقیق بر اساس ضرایب تبیین نشان داد که قطر به تنهایی، متغیر مناسبی برای برآورد زی‌توده در درختان کم قطر صنوبرهای مورد بررسی&nbsp; است.</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><i><span lang="FA" style="font-size:5.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></i></b></span></span></span></span></span></span> <strong>Today, the use of allometric relations for easy, non-destructive, low cost and fast estimation of tree biomass is widely used. The aim of this study was to estimate the stem biomass of </strong><strong><em>Pupulus</em></strong><strong><em>. caspica</em></strong><strong> and </strong><strong><em>Pupulus</em></strong><strong><em>. alba 57.58 seedlings</em></strong><strong>. First, 45 cuttings from both fast-growing tree species were selected and planted in a randomized complete block design with three replications in the lands of Chamestan Forest Research and Rangeland Research Station. At the end of the growing season, stem height, collar diameter and stem weight of each rootstock were measured and then, </strong><strong>allometric relations were calculated using regression models including power, logarithmic, exponential and linear models</strong><strong>. </strong><strong>The significance of allometric models was evaluated by regression analyses of variance and among the significant models, the model with higher determination coefficient (R²) was selected. </strong><strong>The results showed that the collar diameter presents significant models with high coefficient of determination, but models based on height variable were not significant. For </strong><strong><em>Pupulus.</em></strong><strong><em> caspica</em></strong><strong> species, logarithmic model based on collar diameter variable </strong><strong>(R²=0.99) </strong><strong>and for </strong><strong><em>Pupulus</em></strong><strong><em>. alba</em></strong><strong> 57/57 species, power model based on collar diameter variable </strong><strong>(R²=1) </strong><strong>were recognized as the best models.</strong><strong> The results showed that diameter is an appropriate estimator in terms of determination coefficient for estimating biomass of small-diameter trees in two studied species.</strong> زی‌توده ساقه, آلومتری, صنوبر, Pupulus caspica , Pupulus alba 58/57 Stem biomass, allometry, Poplar, Pupulus. caspica, Pupulus. alba 58/57. 35 46 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-720-1&slc_lang=fa&sid=1 afrooz alimohamadi افروز علی محمدی afrooz.alimohamadi@pnu.ac.ir 0068805772 10031947532846008704 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور، تهران farhad asadi فرهاد اسدی farhadasadi14@yahoo.com 10031947532846008705 10031947532846008705 No Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research Center سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی