fa مقایسه برخی ویژگی‌های بوم شناختی درختچه ارغوان (Cercis griffithii Boiss.) در رخساره‌های ژئومورفیک منطقه ارغوان دره تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">منطقه دره ارغوان شهرستان بینالود واقع در استان خراسان رضوی، رویشگاه جامعه گیاهی بسیار ارزشمند و تقریباً کمیابی در شرق ایران می&shy;باشد که گونه غالب آن درختچه ارغوان افغانی (.</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cercis griffithii</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> Boiss</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) است. این رویشگاه ازلحاظ زیست‌محیطی و مبارزه با بیابان‌زایی، بسیار حائز اهمیت است. به‌طور عمده شاهدیم که در صورت تخریب درختچه&shy;زارهای مناطق خشک و نیمه</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خشک، احیای آن بسیار دشوار است. منطقه دره</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارغوان از حیث ژئومرفولوژی، یک منطقه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کوهستانی بوده و عمدتاً دو رخساره ژئومرفولوژی دامنه&shy;منظم و دامنه&shy;نامنظم به‌صورت رخنمون سنگی با واریزه در آن مشاهده می</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. گویا این درختچه، نوعی الگوی پراکنش و توان‌زیستی وابسته به رخساره را داراست؛ لذا جهت بررسی تراکم درختچه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارغوان در دامنه&shy;های خاک&shy;دار و رخنمون سنگی، تعداد پنج سایت از هر رخساره</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">انتخاب شد. به&shy;نحوی&shy;که بیشترین شباهت محیطی را با یکدیگر داشته</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">باشند تا تأثیر سایر عوامل محیطی به حداقل برسد. با شمارش تعداد پایه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های ارغوان حاضر در آن و تعیین مساحت هر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محدوده در محیط نرم&shy;افزار گوگل&shy;ارث، تراکم این</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درختچه در آن محدوده&shy;ها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تعیین‌شده و اختلاف آماری آن‌ها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه گردید. جهت بررسی بنیه و شادابی، 30 پایه گیاه در هر رخساره به‌صورت تصادفی انتخاب و مساحت تاج گیاه محاسبه شد. سپس 15 پایه گیاه انتخاب و مساحت 12 برگ در هرکدام اندازه&rlm;گیری شد. به‌این‌ترتیب میانگین دو صفت سطح برگ و تاج در هر رخساره تعیین و ازنظر آماری مقایسه شدند. بر اساس نتایج، در دو رخساره ژئومورفیک، اختلاف میانگین تراکم و متوسط سطح برگ در سطح 95</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد و اختلاف تاج&shy;پوشش&rlm;ها در سطح 99</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد، معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار بودند. بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این اساس، درختچه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارغوان در دامنه</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های رخنمون سنگی با واریزه از تراکم بیشتری برخوردار بوده است. لکن، در دامنه</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های منظم از بنیه و شادابی بیشتری برخوردار است. شرایط مساعد خرداقلیمی دامنه</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های رخنمون سنگی برای بذر و استقرار نهال این درختچه می</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تواند موجب تراکم بیشتر در این رخساره باشد. در دامنه&shy;های خاک</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار نیز، امکان توسعه بیشتر ریشه</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها، جذب آب و مواد غذایی سبب شادابی بیشتر گیاه در این رخساره</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ژئومرفولوژی است.</span></span></strong><span style="font-family:IRANsans;">&nbsp;</span> The Arghavan Valley of Binalood county located at Khorasan Razavi province, is a habitat for valuable and almost rare plant community in eastern Iran which is dominated by <em>Cercis griffithii</em> Boiss. shrubs. This habitat is very important for environmental aspects and combat desertification. It has documented the place where arid and semi-arid shrublands are destroyable, highly unrestorable. The Arghavan valley is located at geomorphological faces of mountainous which contains two distinct geomorphic facies of regular slopes and irregular ones that appear as rock outcrops with debris. Apparently, this shrub has a kind of distribution pattern and biological power which is related to the geomorphic facies. Then, to survey &nbsp;the density of the shrubs in soiled slopes and rock outcrops, five sites were selected in such a way that enjoy the most similarities with each other to minimize the impact of other environmental factors. By counting the number of the shrubs and determining the area of ​​each site using Google Earth software, density of the shrubs determined and statistical differences of facies were compared. In order to evaluate and compare vigority of the shrubs, 30 plants were selected randomly and their canopy cover was calculated. 15 plants were then selected and leaf areas of 12 leaves were measured at each plant. Two attributes of leaf area and canopy cover were determined and compared statistically. Based on the results, at two geomorphic facies, mean density and leaf area were significantly different at 95% level, and the difference in mean canopy cover of the shrubs was significantly at 99% level. The shrub, therefor, has higher density on rocky outcrop with debris but more vigor on regular slopes. Favorable micro-climatic conditions of rocky outcrops for seed and seedlings establishment may cause higher density at these facies. More possibility of root development, water and nutrition absorption at soiled slops caused more vigority at these geomorphological facies.<br> &nbsp; درختچه زار, تراکم, توان‌زیستی, تاج پوشش, الگوی پراکنش Shrubland, Density, Biological Vigority, Canopy cover, Distribution Pattern 307 324 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-628-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahab Saboohi Sabouni شهاب صبوحی صابونی shahab.saboohi@chmail.ir 10031947532846007321 10031947532846007321 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Kamal Naseri کمال الدین ناصری klnaseri@um.ac.ir 0938744399 10031947532846007322 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Mansour Mesdaghi منصور مصداقی mmesdagh@yahoo.com 10031947532846007323 10031947532846007323 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Farshid Memariani فرشید معماریانی memariani@um.ac.ir 10031947532846007324 10031947532846007324 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد