fa مکان‌یابی اجرای عملیات بوته‌کاری با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)(مطالعه موردی: حوزه آبخیز مراوه‌تپه، استان گلستان) تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بوته&shy;کاری یکی از روش‌های احیای مراتع تخریب یافته است که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اجرای اصولی آن</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به ملاحظه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">همزمان چندین عامل وابسته می&shy;باشد. لذا در این تحقیق به&shy;منظور مکان‌یابی اجرای عملیات بوته&shy;کاری در مراتع حوزه آبخیز مراوه&shy;تپه، از </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فرآیند</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحلیل سلسله مراتبی فازی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">FAHP</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) استفاده گردید. در این پژوهش از معیارهای پوشش&shy;گیاهی، خاک‌شناسی، فیزیوگرافی و اقلیم به همراه چهارده زیرمعیار استفاده شد. با استفاده از مدل</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">FAHP</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ماتریس‌های مقایسات زوجی فازی معیارها و زیرمعیارها ایجاد شد و با اعداد فازی مثلثی ارجحیت نسبی هر یک بر دیگری با نظر کارشناسان ارائه گردید. سپس وزن&shy;های معیارها و زیرمعیارها با استفاده از مدل تحلیل توسعه‌ای چانگ به‌دست آمد. آن&shy;گاه لایه‌های اطلاعاتی زیرمعیارها تهیه شد و وزن&shy;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">FAHP</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در آن‌ها اعمال گردید. در گام آخر لایه‌های اطلاعاتی وزن‌دهی شده باهم تلفیق شد و نقشه اولویت‌بندی شده جهت اجرای عملیات بوته&shy;کاری فراهم آمد. نتایج بیان&shy;گر آن است که معیارهای اقلیم و خاک‌شناسی</span> به‌ترتیب با وزن‌های 529/0 و 254/0 و زیرمعیارهای </span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">متوسط بارندگی سالیانه، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EC</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و درصد تاج پوشش </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌ترتیب با وزن‌های 313/0، 145/0 و 121/0 به‌عنوان مهم‌ترین عوامل اکولوژیکی، بیشترین تأثیر را در مکان‌یابی این عملیات دارند. همچنین نتایج نشان داد که مناطق با اولویت عالی برای اجرای پروژه اصلاحی بوته‌کاری 07/9 درصد از کل منطقه موردمطالعه را شامل می‌شود. درنهایت به‌منظور ارزیابی صحت مکان‌یابی صورت گرفته، اقدام به اعتبارسنجی مدل از طریق بازدید صحرایی و با بررسی خصوصیات اکولوژیکی، گردید. صحت نتایج 79/92 درصد محاسبه گردید. نتایج نشان داد که استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی و فازی به‌دلیل ساده‌سازی فرایندهای پیچیده و رفع عدم قطعیت، می‌تواند در تصمیم‌گیری‌ها قدرت انتخاب مناسب‌تری را در اختیار مدیران قرار می‌دهد.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></strong></strong> Planting project is a method for improvement of rangeland degradation at which exact implementation depends on many factors. Therefore, there is a need for a fundamental method. In order to locate planting project, in Maravehtappe watershed, analytic hierarchical process and fuzzy logic are applied in this study. In keeping with, four ecological criteria, namely vegetation, soil, physiography and climate were determined along with fourteen sub-criteria. Fuzzy pair comparison matrixes of criteria and sub-criteria were determined through fuzzy analytic hierarchical process; and using triangular fuzzy numbers. Proportional importance of each one of them towards others was presented by getting the opinions of experts. In the next stage, using Chang&#39;s extent analysis, the weight of FAHP for criteria and sub-criteria were achieved. Then, the data layers of the sub-criteria were provided and weight of FAHP was executed on them. Finally, by combining the weight-given data layers, the prioritized plans for executing planting project were achieved. The results showed that as the most important ecological factors, the criteria of climate and soil with the weights 0.529 and 0.254 and sub-criteria of rainfall, EC and canopy cover with the weights of 0.313, 0.145 and 0.121 have mostly influenced the locating of this method. Also, the results showed that the regions are of excellent priority for executing planting project 9.07% of the studied region. Totally, in order to evaluate the correctness of the executed locating, validation of the model was carried out by field visiting and evaluating ecological features. The correctness of results for planting project was calculated as 92.79%. The results showed that using AHP and Fuzzy models can provide more appropriate selection power for managers because of simplifying complicated processes and removal of uncertainty. تحلیل سلسله مراتبی فازی, تحلیل توسعه‌ای چانگ, مقایسات زوجی فازی, اعداد فازی مثلثی Fuzzy Analytic Hierarchical Process, Chang's extent analysis, Fuzzy pair comparison, triangular fuzzy numbers 19 40 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-604-1&slc_lang=fa&sid=1 ebrahim keykha ابراهیم کیخا ebrahim.keykha@yahoo.com 6240022098 10031947532846008362 No دانشگاه گنبد کاووس akbar Fakhireh اکبر فخیره fakhireh@gonbad.ac.ir 10031947532846008363 10031947532846008363 Yes دانشگاه گنبد کاووس hamed Rouhani حامد روحانی rouhani.hamed@gonbad.ac.ir 10031947532846008364 10031947532846008364 No دانشگاه گنبد کاووس bahareh Behmanesh بهاره بهمنش behmanesh@gonbad.ac.ir 10031947532846008365 10031947532846008365 No دانشگاه گنبد کاووس