Plant Ecosystem Conservation

fa پاسخ گونه های گیاهی و گروه های کارکردی به قرق در مرتع لزور، استان تهران Plant species and functional groups response to exclosure in Lazour rangeland of Tehran province تخصصي Special پژوهشي Research مطالعه تغییرات پوشش گیاهی در مراتع قرق شده و تحت چرای دام به‌عنوان یکی از پیشنیازهای اساسی جهت به‌کارگیری در امر اصلاح مراتع مطرح میباشد. دراین پژوهش ترکیب گونههای گیاهی و گروههای کارکردی گیاهی در دو سایت قرق (با طول دوره 6 سال) و خارج قرق، در مراتع نیمهاستپی لزور در استان تهران مقایسه شد. نمونهبرداری به روش تصادفی- سیستماتیک و با استفاده از ترانسکت و پلات انجام شد. نتایج نشان داد 23 گونه به‌صورت مشترک در هر دو منطقه قرق و خارج قرق، 4 گونه فقط در منطقه قرق و 8 گونه فقط در منطقه خارج قرق حضور داشتند. نتایج آزمون t نشان داد قرق سبب افزایش معنیدار درصد پوشش تاجی گونههای علوفهایAgropyron intermedium، Bromus tomentellus، Festuca ovina و Thymus Fedtschenkoiشد (01/0>p). همچنین درصد تاج پوشش گندمیان، گیاهان چندساله و همیکریپتوفیتها در منطقه قرق افزایش معنیداری داشت(01/0>p). قرق افزایش معنیدار درصد پوشش تاجی تیرههایGramineae، Lamiaceae وRubiaceae و کاهش معنیدار تیرهApiaceaeرا در پی داشت. نتایج این تحقیق نشان داد اجرای قرق در مدت‌زمان6 سال، تغییرات مطلوبی در ترکیب پوشش گیاهی منطقه ایجاد کرده است. از دیگر نتایج این پژوهش، استفاده از ترکیب گروههای کارکردی همیکریپتوفیت و تروفیت جهت تشخیص شدت چرای دام در مراتع ییلاقی است. به‌طوری‌که غالبیت همیکریپتوفیتها و کاهش تروفیتها مبین شدت چرای سبک تا متوسط و افزایش تروفیتها و کاهش همیکریپتوفیتها در ترکیب گیاهی، بیانگر شدت چرای زیاد دام است.   The study of  vegetation dynamics under grazed and non-grazed rangelands is one of the most important prerequisites for range improvement. In this research, vegetation composition and the vegetation functional groups were compared in an exclosure site (livestock excluded for six years) and grazed area in semi-steppe rangelands in Tehran province. Systematic random sampling technique through the use of transects and quadrats was employed to collect vegetation data. Results showed that there were 23 species common in both areas of exclosure and grazing while 4 and 8 species were restricted to exclosure and grazing areas, respectively. Results of t-test showed that exclosure significantly increased the percentage of canopy cover of some desirable species such as Agropyron intermedium, Bromus tomentellus, Festuca ovina, and Thymus Fedtschenkoi (p<0.01) Also, the rate of canopy cover of grasses, perennials and hemicryptophytes  significantly increased in exclosure area (p<0.01). Moreover, exclosure significantly increased the canopy cover percentage of some vegetation families such as Gramineae, Lamiaceae, and Rubiaceae. However, it significantly decreased the canopy cover percentage of Apiaceae family. The results of this study showed that grazing performance for six years had produced favorable changes in vegetation composition of the area. Another result of this study is the use of hemicryptophyte and trophyte functional groups to detect grazing rate in summer rangelands. The predominance of hemicryptophytes and the reduction of trophytes also indicate the grazing intensity of the low to medium. In addition, the increase of trophytes and decrease of hemicryptophytes in the plant composition indicates a high grazing intensity of the livestock. آنالیز فزونگی, تغییرات پوشش گیاهی, پوشش تاجی, رج‌بندی, چرای دام, قرق RDA, Vegetation changes, canopy cover, Ordination, livestock grazing, exclosure 1 14 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-567-1&slc_lang=fa&sid=1 Rostam Khalifehzadeh رستم خلیفه زاده khalifehzadeh.r@gmail.com 1756117705 10031947532846008273 Yes Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Mahshid Souri مهشید سوری Souri@rifr-ac.ir 10031947532846008274 10031947532846008274 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Alireza Ephtekhari علیرضا افتخاری alireza_ephtekhari@yahoo.com 10031947532846008275 10031947532846008275 No Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران