fa اثر جنگل‌کاری با گونه‌های بومی و غیربومی بر انتشار گاز دی‌اکسید کربن از سطح خاک (پژوهش موردی: جنگل دارابکلا ساری) تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف از مطالعه حاضر بررسی تنفس در توده‌های دست‌کاشت افرا پلت (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Acer velotinum </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Boiss<em>.</em></span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، بلوط بلندمازو (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Quercus castaneifolia </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">C.A.Mey<em>.</em></span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، ون (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Fraxinus excelsior </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و کاج بروسیا (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Pinus brutia </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ten<em>.</em></span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و مقایسه آن با توده طبیعی واقع در جنگل آموزشی پژوهشی داربکلا بود. برای اندازه‌گیری خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در هر توده، تعداد 10 نقطه به‌صورت تصادفی منظم انتخاب و از عمق 10-0 سانتی‌متری با روش استوانه فلزی نمونه تهیه شد. درصد رطوبت، چگالی ظاهری، واکنش خاک، قابلیت هدایت الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل در آزمایشگاه اندازه‌گیری شد. به‌منظور اندازه‌گیری تنفس خاک، در اوایل شهریور در هریک از توده‌های موردبررسی تعداد 6 لوله (قطر و ارتفاع= 10 سانتی‌متر) در عمق 10-0 سانتی‌متری نصب و با استفاده از دستگاه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CO₂-Port</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (ساخت آلمان) اندازه‌گیری شد. بیش‌ترین مقدار مشخصه‌های واکنش خاک (07/0&plusmn;33/7) در جنگل‌کاری افرا پلت و کم‌ترین میزان درصد رطوبت (86/0&plusmn;21/35)، واکنش خاک (07/0&plusmn;83/6) و قابلیت هدایت الکتریکی (02/0&plusmn;26/0 دسی زیمنس بر متر) در جنگل‌کاری بروسیا مشاهده شد. بیشترین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان تنفس خاک به ترتیب در توده‌های افرا پلت (91/16 مول کربن در ساعت در مترمربع) و بلندمازو (52/16 مول کربن در ساعت در مترمربع) و کمترین میزان آن در توده‌های کاج بروسیا (06/9 مول کربن در ساعت در مترمربع) و ون (48/10 مول کربن در ساعت در مترمربع) ثبت شد. همچنین تنفس تنها در توده‌های کاج بروسیا و ون به‌طور معنی‌داری کمتر از توده شاهد بود. با توجه به یافته&shy;های این پژوهش و همچنین اهمیت تنفس خاک در بوم‌سازگان جنگلی، درختان افراپلت و ون (به‌صورت خالص یا آمیخته) برای جنگل&shy;کاری در مناطق مشابه (بوم‌شناسی و رویشگاهی) پیشنهاد می&shy;شود.</span></span></strong> <p style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify; line-height: 150%;">The main aim of this study was to investigate soil respiration in the plantation stands of <em>Acer velutinum </em>Boiss.<em> , Quercus castaneifolia </em>C.A.Mey<em>. , Fraxinus excelsior</em> L<em>.</em> and <em>Pinus brutia </em>Ten. to compare them with the natural stands in Sari educational-research forest of Darabkola. In order to measure physical and chemical properties of soil in each stand, 10 points were selected systematically and randomly. The samples were taken at a depth of 0-10 cm with coring method. Percentage of moisture, bulk density, pH, EC, organic carbon and total nitrogen were measured in the laboratory<span dir="RTL">.</span> Six 6 tubes (diameter and height = 10 cm) were installed at a depth of 0 - 10 cm in each stands in early September and soil respiration was measured using CO2-Port device (Germany). The highest soil pH (7.33 &plusmn; 0.07were observed in <em>Acer velutinum</em> plantation and the lowest soil moisture content (35.21 &plusmn; 0.86), pH (6.83 &plusmn; 0.77) and EC (0.26 &plusmn; 0.02 ds/m) were obtained in <em>Pinus brutia</em> plantation. The highest soil respiration&nbsp; was observed in <em>Acer velutinum ( 16.91molc/h/m2) </em>and <em>Quercus castaneifolia</em> (16.52<em>91molc/h/m2</em>) plantation stands and the lowest was found in <em>Pinus brutia </em>(9.06<em>91molc/h/m2</em>) and <em>Fraxinus excelsior</em> (10.48<em>91molc/h/m2</em>) plantation stands, which was significantly lower than the control stand. Based on the findings of present study and also the importance of soil co₂ emission in forest ecosystems, Maple and Ash trees (as pure or mixed) are suggested for planting in the areas with the same ecological and site conditions.</p> توده دست‌کاشت, تنفس خاک, خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک Plantation Stand, Soil respiration, Physical and chemical Soil Properties 95 110 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-563-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad Hojjati سید محمد حجتی s_m_hodjati@yahoo.com 10031947532846008295 10031947532846008295 Yes دانشکده ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Seyed Ahmad Hashemi سید احمد هاشمی s_ahmad_hashemi@yahoo.com 10031947532846008296 10031947532846008296 No دانشکده ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Seyed Mohammad Hosseyni سید محمد حسینی نصر smhnasr@sanru.ac.ir 10031947532846008297 10031947532846008297 No دانشکده ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Maryam Asadiyan مریم اسدیان maryam.asadiyan23@gmail.com 10031947532846008298 10031947532846008298 No دانشکده ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mahya Tafazoli محیا تفضلی mahya_tafazoli@yahoo.com 10031947532846008299 10031947532846008299 No دانشکده ی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری