fa ارزیابی تنوع مورفومتریکی جمعیت‌های درختچه گز روغنی Moringa peregrina )) بلوچستان عمومى General پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور بررسی تنوع مورفومتریکی جمعیت&shy;های گز روغنی موجود در ده منطقه و روستای واقع در شهرستان‌های فنوج و نیکشهر بلوچستان شامل بنت، کشیگ، دسک،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روستای مدحی، نسفوران، کناردان، ورودی تنگ فنوج، دهان و هفت دختران, بذور گز روغنی جمع‌آوری شد،</span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> <strong>تعداد بیست</strong></span></span> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر ضدعفونی شده از هر ژنوتیپ در سه تکرار در پتری&shy;دیش&shy;های مجزا کشت و</span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> <strong>ظروف کشت محتوی جنین&shy;های نارس در اتاق رشد با تناوب نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی و دمای 25 درجه سانتی&shy;گراد روز و 19 درجه سانتی&shy;گراد شب قرار گرفتند و پس از جوانه&shy;زنی در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلدان کشت گردیدند. پس از گذشت سه ماه و استقرار کامل در مرحله پهن‌برگی صفات مرفولوژیکی شامل طول ریشه، طول غده، طول گیاهچه، قطر غده، تعداد برگ، فاصله برگ اصلی تا برگ سوزنی، طول ساقه، طول ساقه سوزنی و طول برگ سوزنی موردبررسی قرار گرفتند. تجزیه آماری شامل تجزیه واریانس، همبستگی بین صفات, تجزیه خوشه&shy;ای و تجزیه عامل‌ها به کمک نرم افزار آماری </strong></span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SAS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسخه 3/9 انجام شد. طبق نتایج تجزیه واریانس همه صفات کمی موردمطالعه در سطح 05/0 اختلاف معنی&shy;داری نشان دادند. نتایج این تحقیق همبستگی بالایی بین صفات اندازه‌گیری شده را نشان می‌دهد. بر اساس نتایج کلاستر ژنوتیپ&shy;های مختلف گیاهی در دو گروه مجزا قرارگرفته-اند. تجزیه به عامل‌ها نیز نشان داد که مقادیر ویژه 4 عامل بیشتر از یک بوده و مجموعاً 82 درصد از تغییرات کل را در بین 10 جمعیت توجیه نموده&shy;اند.</span></span></strong> In order to investigate the morphometric diversity of Moringa populations in ten regions and villages located in Fennuj and Nikshahr in Baluchestan including Bennet, Keshgh, Desc, Madhadi, Nesfaran, Condaran, Tang Fnvjh mouth, and Haft Dokhtaran, Moringa &nbsp;the seeds were collected. Twenty Sterile seeds of each genotype were cultured in separate petri diches in three replicates and the culture plates containing immature embryos were placed in the growth room with 16 hours of light period and 8 hours of darkness at 25 &deg; C&nbsp; of day and 19 &deg; C of night. After germination, they were grown in a completely randomized design in the pots. After three months and complete deployment, morphological traits including root length, tuber length, seedling length, tuber diameter, leaf number, leaf area distance to needle leaf, stem length, needle length, and needle leaf length were studied. Statistical analysis including analysis of variance, correlation between traits, cluster analysis and factor analysis using SAS &nbsp;version 9.3 software was performed. As the results of variance analysis showed, all quantitative traits were significantly different at the level of 0.05%. The results of this research showed a high correlation between the measured traits. Based on cluster results, different genotypes of plants were divided into two distinct groups. Factor analysis also showed that the special values of 4 factors were more than one. Indeed, it in trun<br> explained 82% of the total variation among 10 populations.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp; گز روغنی, صفات موفولوژیکی, تنوع, منطقه, گیاهچه Moringa, Morphological traits, Diversity, Region, Seedling 249 264 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-543-2&slc_lang=fa&sid=1 sajedeh balochi ساجده بلوچی s-baloochi@yahoo.com 10031947532846008326 10031947532846008326 No university of zabol دانشکده ی کشاورزی دانشگاه زابل nafiseh mahdinezhad نفیسه مهدی نژاد nmahdinezhad52@gmail.com 10031947532846008327 10031947532846008327 Yes university of zabol دانشکده ی کشاورزی دانشگاه زابل baratali fakheri براتعلی فاخری ba.fakheri@gmail.com 10031947532846008328 10031947532846008328 No university of zabol دانشکده ی کشاورزی دانشگاه زابل