fa بررسی ویژگی های ساختاری و عملکردی لکه های اکولوژیک مراتع در سطوح مختلف مدیریتی در پارک ملی گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اعمال</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مدیریت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علمی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">صحیح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اکوسیستم&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مرتعی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">داشتن</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اطلاعاتی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آن</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌عنوان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سلامت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کارکرد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">موردنیاز</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">است. ارزیابی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اکوسیستم&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مرتعی در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عکس&shy;العمل&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محیطی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و مدیریتی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بهره&shy;برداران</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نوع</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اکوسیستم&shy;ها از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اهمیت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بالایی برخوردار است. پارک ملی گلستان و مراتع اطراف آن با توجه به نوع مدیریتی (حفاظت) که بر آن‌ها اعمال می&shy;شود می&shy;تواند به لحاظ ساختاری و عملکردی کارکردهای متفاوتی داشته باشد. ازاین&shy;رو، هدف از مطالعه حاضر بررسی خصوصیات ساختاری و عملکردی لکه&shy;های اکولوژیک مراتع در سه منطقه پارک ملی گلستان، منطقه حفاظت&shy;شده قرخود و منطقه ییلاقی اسپاخو است. بدین منظور در هر یک از مناطق مورد مطالعه در دامنه شرقی با استفاده از 3 ترانسکت 50 متری در جهت شیب غالب دامنه، لکه&shy;ها و مناطق بین لکه&shy;ای در 5 تکرار بررسی شد. با استفاده از مدل تحلیل عملکرد چشم&shy;انداز (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LFA</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سه ویژگی عملکردی (پایداری خاک، نفوذپذیری خاک و چرخه مواد غذایی) و خصوصیات ساختاری شامل (تعداد لکه&shy;ها، سطح کل لکه&shy;ها، شاخص سطح لکه&shy;ها، شاخص سازمان‌یافتگی چشم&shy;انداز) بررسی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج نشان داد اکثر خصوصیات ساختاری (میانگین طول لکه، تعداد لکه، میانگین عرض لکه، سطح کل، شاخص سطح لکه و شاخص سازمان) در منطقه پارک ملی بیشتر از منطقه قرخود و اسپاخو است. از نظر شاخص پایداری بین مناطق پارک ملی با قرخود در سطح پنج درصد اختلاف معنی&shy;داری وجود ندارد. شاخص&shy;های نفوذپذیری و چرخه مواد غذایی در سطح پنج درصد اختلاف معنی&shy;داری باهم نشان داد. در منطقه پارک ملی و قرخود بالاترین شاخص عملکردی مربوط به قطعه اکولوژیک گندمی + پهن&shy;برگ علفی و در منطقه اسپاخو بالاترین شاخص عملکردی مربوط به قطعه اکولوژیک بوته + پهن&shy;برگ علفی بود. از خصوصیات عملکردی و ساختاری می‌توان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌عنوان هشدارهای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اولیه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تعیین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تخریب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مرتع</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از این طریق اقدامات لازم جهت جلوگیری از شدت تخریب یا بهبود شرایط فراهم آورد.</span></span></strong> In order to do a&nbsp; scientific and correct management on rangelands ecosystems, having knowledge on topics such as health indicator and function is of necessity. Assessment of rangelands ecosystems opposite environment and management reactions for beneficiaries of this type of ecosystems is highly important. The National Golestan Park and its rangelands environments, considering their unique management i.e. conservation management can have different structural and functional perspectives. Hence, the&nbsp; main aim of this research is to study structural&nbsp; and functional features of ecological patches rangelands in three areas, namely national Golestan parks areas, Ghorkhoud protected area and Espakhoo area. In order to meet up this purpose,&nbsp; in every area, eastern Hill slope was studied on three&nbsp; fifty meter transects in point dominant Hill slope, patches and inter-patches in five frequencies. Using LFA (Landscape Function Analysis) model, three functional features i.e. soil stability, permeability and nutrient cycle and structural features such as numbers of patch, total patches area, patches area index, indicator of Landscape were specifically investigated. The result showed that structural attributes, namely mean of length patch, number of patch, mean of width patch, total surface, indicator of surface patch and indicator structure in national park area is more than those of Ghorkhoud and Espakhoo areas.&nbsp; Considering stability indicator, there existed no significant difference between national park and Ghorghoud areas (p<0/05). The highest functional indicator was also related to ecologic paddock of grass+forb&nbsp; while the highest functional indicator was related to ecologic paddock shrub+forb. Notably, structural and functional features can apply as early perceptions to determine destruction of rangelands. Consequently, necessary measures can be done to preserve intensity destruction or to improve quality.&nbsp; خصوصیات ساختاری و عملکردی, لکه‌های اکولوژیک, تحلیل عملکرد چشم‌انداز, مراتع, پارک ملی گلستان Structural and functional feautres, Ecologic patches, Landscape Function Analysis, rangelands, National Golestan Park. 23 38 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-394-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdullah Chamani عبدالله چمنی chamani40@yahoo.com 10031947532846007050 10031947532846007050 Yes Ph.D, Student of Range Management, Gorgan University of Agriculture Sciences and Natural Resources, Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان Mosa Akbarlo موسی اکبرلو makbarlo@yahoo.com 10031947532846007051 10031947532846007051 No Associate Professor, Dept. of Range Management, Gorgan University of Agriculture Sciences and Natural Resources, Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان Adel Sepehri عادل سپهری 10031947532846007052 10031947532846007052 No Dept. of Range Management, Gorgan University of Agriculture Sciences and Natural Resources, Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان Mansour Mesdaghi منصور مصداقی mesdagh@yahoo.com 10031947532846007053 10031947532846007053 No Professor, Dept. of Environment Science,Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان Masomeh Mazandarani معصومه مازندرانی dr_mazandarani7@yahoo.com 10031947532846007054 10031947532846007054 No Assisstant Professor, Dept. of Biology, Islamic Azad University of Gorgan, Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان