fa عکس‌العمل گونه‌های پهن‌برگ علفی نسبت به برخی متغیر‌های محیطی در مراتع حوزه آبخیز گلندرود تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">بامطالعه شرایط محیطی و نیازهای یک‌گونه می‌توان در تعیین محل استقرار، پراکنش جغرافیایی، میزان انبوهی و فعالیت آن‌ها در محیط‌های مختلف قضاوت نمود. مطالعه حاضر در مراتع حوضه آبخیز گلندرود در استان مازندران انجام شد. هدف اصلی از این مطالعه، برر</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">سی عکس‌العمل گونه‌های پهن‌برگ علفی نسبت به متغیرهای محیطی بود. برای این منظور</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">نمونه‌برداری از پوشش گیاهی </span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">در تیپ‌های رویشی گونه‌های موردمطالعه و هم‌چنین در امتداد دامنه با در نظر گرفتن طبقات ارتفاعی، شیب و جهت دامنه</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"> با استقرار 153 پلات یک مترمربعی انجام شد. نمونه‌برداری به روش تصادفی-سیستماتیک صورت گرفت. در منطقه نمونه‌برداری، فراوانی گونه‌های پهن‌برگ علفی، </span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">تغییرات</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"> طبقات</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"> ارتفاعی و جهت دامنه ثبت شد</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">. نمونه&shy;های خاک از عمق 20- 0 سانتی‌متری در هر پلات برداشت شدند.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">در هر نمونه، </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">pH</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">، نیتروژن، هدایت الکتریکی، کربن آلی، درصد شن، سیلت، رس، اندازه‌گیری شد. در این مطالعه، تابع </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">HOF</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"> برای توصیف آشیان اکولوژیک گونه‌های پهن‌برگ علفی محور اول رسته‌بندی یا تغییرات فلورستیک‌گونه‌ها مورداستفاده قرار گرفت، برای روش رسته‌بندی (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">DCA</span></span><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong>^{<span style="color:black;"><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span dir="LTR"><strong>^{<span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9pt;">[1]</span></span>}</strong></span></span></span></span>}</strong></a><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">) و متغیرهای محیطی استخراج‌شده با آزمون‌های استاندارد اسپیرمن همبستگی بین آن‌ها بررسی شد. داده‌ها به‌وسیله نرم‌افزار </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">R _ver.3.0.3</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"> آنالیز شدند.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">با توجه به بررسی‌های به‌عمل‌آمده مؤثرترین متغیرها در فراوانی گونه‌های پهن‌برگ علفی منطقه موردمطالعه ارتفاع از سطح دریا، بارش، درجه حرارت و جهت دامنه بودند. برای متغیر ارتفاع از 26 گونه پهن‌برگ علفی موردمطالعه به‌طورکلی، 4 گونه متقارن (مدل </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">IV</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">، </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">HOF</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">)، 9گونه تک نمای چوله‌دار (مدل </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">V</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">)، 5 گونه به‌صورت هم‌نوا (مدل </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">II</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">)،7 گونه منحنی هم‌نوای آستانه‌ای و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">یک‌گونه منحنی صاف (مدل </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">I</span></span><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">) داشتند. در میان گونه‌های پهن‌برگ علفی </span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">گونه‌های</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">Colchicum kotschyi</span></span></em><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">،</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">M</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">edicago rigidula</span></span></em><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">، </span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">Teucrium polium</span></span></em><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">،</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;"> Echinophora platyloba</span></span></em> <strong><em><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">و</span></span></em></strong> <em><span dir="LTR"><span style="font-size:9pt;">Campanula stevenii</span></span></em> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;">دارای باریک‌ترین دامنه اکوژیک بودند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:10pt;"></span></span></strong> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1">^{<span style="font-family:b nazanin;">*</span>}<span style="font-family:b nazanin;">نویسنده مسئول: </span><span dir="LTR">dianatig@modares.ac.ir</span><span style="font-family:b nazanin;"></span><br> ¹Detrended Canonical Correspondence Analysis</div> </div> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Detrended Cononical Corespondance Analaysi</div> </div> &nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Detrended Cononical Corespondance Analaysis</div> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" ></div> The current study was conducted in the rangeland of Glandrood watershed in the province of Mazandaran. The main objective of this study was to investigate the responses of forbs species to some environmental gradients<span dir="RTL">.</span> For these purpose 153 plots of 1m² were established along the altitude gradient and Trasp. The sampling method was randomized-systematic. In the area sampled, frequency of forbs species, altitude and slope were recorded. Soil samples were taken from 0-20 cm in each quadrate. In each sample plot, pH, nitrogen (N), electrical conductivity (EC), organic matter, organic carbon, percentage of sand, silt and clay were measured. In this study, HOF function were used to describe the realized ecological niches of forbs species to the primary axis of classification or floristic gradient, as extracted by Detrended Correspondence Analysis (DCA) and the ecological variables were assessed with standard Spearman rank correlation tests. The data were analyzed by R _ver.3.0.3 software. The results showed that the most species have monotonically increasing or decreasing (19%), symmetric (15%), unimodals (23%) or skewed (35%) and only (4%) one species have flat response curves. For altitude variable of the 26 forbs species included in the general analysis, 4 species showed symmetric (HOF model IV), 9 skewed (model V), 5 species monotone (model II) and 7 species flat (model I) response curves. Among the forbs species, <em>Colchicum kotschy</em><em>, </em><em>M</em><em>edicago rigidula, Tecrium polium,</em> <em>platyloba</em> <em>Echinopora</em> and <em>Campanula</em> <em>stevenii</em> had the narrowest niche ecological<span dir="RTL">.</span><br> <span dir="RTL">.</span><br> <span dir="RTL">.</span><br> &nbsp; آشیان اکولوژیک, آنالیز تطبیقی قوس‌گیری شده DCA, تابع HOF,گونه‌های پهن‌برگ, متغیرهای محیطی Niche ecological, Forbs, HOF function, Detrended Correspondence Analysis (DCA), Environmental variables 45 66 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-147-4&slc_lang=fa&sid=1 Fahime Bazyar فهیمه بازیار f.baziyar313@gmail.com 10031947532846004960 10031947532846004960 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس hasem AliG Dianati Tilaki قاسمعلی دیانتی تیلکی dianatitilaki@yahoo.com 10031947532846004961 10031947532846004961 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Seyed Jalil Alavi سید جلیل علوی sja_sari@yahoo.com 10031947532846004962 10031947532846004962 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس