fa تأثیر بیوچار و کمپوست زباله شهری بر گیاه‌پالایی فلزات سنگین و هیدروکربن‌های کل نفتی ((TPH خاک به‌وسیله‌ی کنار Ziziphus spina-christi (L.) Willd تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آلوده شدن آب و خاک به ترکیبات نفتی به&shy;دلیل سمی و سرطان&shy;زا بودن آن‌ها بسیار مهم است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر بیوچار (زغال زیستی) و کمپوست زباله شهری بر گیاه&shy;پالایی فلزات سنگین و هیدروکربن&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کل نفتی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(TPH</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> خاک توسط گونه کنار </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ziziphus spina-christi </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(L.) Willd</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">است. برای انجام این تحقیق از نهال&shy;های یک&shy;ساله کنار و تیمارهای کمپوست زباله شهری و بیوچار در سطوح صفر، یک و دو درصد </span>استفاده شد. آزمایشات در سه تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. جهت تجزیه‌و‌تحلیل آماری اطلاعات از آزمون تجزیه واریانس و آزمون دانکن در محیط </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده شد. نتایج نشان داد </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اثر تیمارهای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیوچار و کمپوست زباله شهری </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بر </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هیدروکربن&shy;های نفتی خاک معنی&shy;دار بود و باعث کاهش میزان آلاینده&shy;ها شده&shy;اند. نتایج حاصل از بررسی اثر تیمارها بر </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هیدروکربن&shy;های نفتی خاک نشان داد که بیش&shy;ترین </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هیدروکربن&shy;های خاک مربوط به تیمار شاهد بدون کنار و کمترین </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هیدروکربن&shy;های خاک مربوط به تیمار کمپوست دو درصد بود. مقایسه میانگین&shy;ها نشان داد؛ غلظت نیکل خاک در تیمار بیوچار یک درصد از سایر تیمارها می&shy;باشد، </span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیش&shy;ترین</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مقدار نیکل مربوط به تیمار شاهد بود. مقایسه میانگین&shy;ها نشان داد غلظت وانادیم خاک در تیمار کمپوست یک درصد کمتر از سایر تیمارها می&shy;باشد، درحالی&shy;که بیش&shy;ترین مقدار وانادیم مربوط به تیمار شاهد بدون کنار بود.</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج این تحقیق نشان از اهمیت بیوچار و کمپوست در بهبهود خواص گیاه&shy;پالایی کنار در خاک&shy;های آلوده نفتی است.</span></span></strong> Water and soil contamination by petroleum compounds are important due to their toxicity and carcinogenic. The main objective of this study was to evaluate the effect of biochar and compost on phytoremediation of heavy metal and total petroleum hydrocarbons (TPH) by <em>Ziziphus spina-christi</em> (L.) Willd.&nbsp; In this study, one-year old <em>Z. spina-christi</em> seedlings were selected. Here,&nbsp; 0, 1 and 2 percent of biochar and compost were used to evaluate the phytoremediation. The experiment were performed in a totally randomized block design with three replications. The data were analyzed using one-way ANOVA (Variance Analysis) and Duncan Test. The results indicated a significant difference on the effect of biochar and compost on phytoremediation ability of <em>Z. spina-christi</em>. The largest and the smallest values of soil TPH belonged to the control and two percent compost respectively. Concentration of nickel in soil was the smallest in a one-percent biochar compared to the other treatments while the largest value of nickel belonged to the control. Furthermore, the least and the highest values of vanadium belonged to one percent compost and control respectively. The results also reflected the importance of soil biochar and compost to improve <em>Z. spina-christi</em> phytoremediation of petroleum contaminated soils.<strong> </strong> هیدروکربن های کل نفتی, فلزات سنگین, کنار, کمپوست, بیوچار, گیاه پالایی Total petroleum hydrocarbons, Heavy metals, Ziziphus spina-christi, Compost, Biochar, Phytoremediation 261 277 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-355-1&slc_lang=fa&sid=1 Hoda Alboebadi هدی آلبوعبادی Hoda.alboebadi1370@gmail.com 10031947532846007101 10031947532846007101 No Behbahan Khatam Al-Anbia University of Technology, دانشگاه صنعتی خاتم الاانبیا بهبهان Mostafa Moradi مصطفی مرادی moradi4@gmail.com 10031947532846007102 10031947532846007102 Yes Behbahan Khatam Al-Anbia University of Technology, دانشگاه صنعتی خاتم الاانبیا بهبهان Esfandyar Jahantab اسفندیار جهانتاب e.jahantab@yahoo.com 10031947532846007103 10031947532846007103 No Fasa University دانشگاه فسا