fa تأثیر موخور (Loranthus europeaus) بر جذب عناصر غذایی بلوط (Quercus brantii)، کیکم (Acer monspessulanum) و بادام (Amygdalus elaeagnifolia) در رویشگاه‌های مختلف جنگل‌های زاگرس تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">موخور (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Loranthus</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>europeaus </em>Jacq</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) متعلق به راسته </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Santalales</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، خانواده </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Loranthaceae</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و جنس </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Loranthus</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> می‌باشد و از آفت‌های عمده درختان جنگلی در زاگرس است که با گونه‌های مختلفی همزیستی دارد. در پژوهش حاضر، اثر موخور بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جذب عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم در گونه‌های بلوط ایرانی (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Quercus brantii</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، کیکم (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Acer monspessulanum</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و بادام (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Amygdalus </span></span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">elaeagnifolia</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) به‌عنوان میزبان‌های رایج موخور در فصول مختلف استان ایلام مورد بررسی قرار گرفت. نه رویشگاه که بیشترین آلودگی در مناطق مختلف استان داشتند، انتخاب و در هر یک به‌طور تصادفی حداقل شش پایه با شرایط یکسان گزینش شد. از هر پایه، برگ درخت میزبان قبل و بعد از حمله موخور، برگ موخور و برگ شاخه سالم همان درخت نمونه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار نیتروژن، فسفر، منیزیم، پتاسیم در برگ موخور و شاخه غیرآلوده بادام و بلوط ایرانی به‌طور معنی‌داری از شاخه‌های آلوده آن‌ها بیشتر است. درحالی‌که در گونه کیکم اختلاف معنی‌داری بین نمونه&shy;ها مشاهده نشد. علاوه ‌بر این، بیشترین مقدار ماده آلی نیتروژن و فسفر مربوط به فصل بهار و بیشترین مقدار کلسیم و خاکستر مربوط به فصل پاییز بود. نتایج همچنین نشان داد که قبل از حمله موخور، مقدار پتاسیم، نیتروژن و فسفر در برگ‌های بادام و کیکم به‌طور معنی‌داری از بلوط ایرانی بیشتر بود، درحالی‌که بعد از حمله موخور، مقدار پتاسیم ضمن کاهش در تمام گونه‌ها، در بادام بیشتر از کیکم و در کیکم بیشتر از بلوط ایرانی کاهش داشت. به‌طورکلی می‌توان گفت که موخور عناصر معدنی را از درختان میزبان به‌ویژه در فصل بهار جذب کرده و سبب خشک شدن شاخه‌های آلوده آن‌ها می‌شود. بنابراین می‌توان گفت که جذب برخی از عناصر غذایی در گونه‌های درختی موقعیت‌های مختلف موخور، قبل و بعد از حمله موخور باهم اختلاف معنی‌داری نشان دادند. همچنین میزان برخی از این عناصر در موقعیت‌های مختلف در گونه‌های درختی با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هم اختلاف معنی‌داری داشتند.</span></span></strong>&nbsp; Mistletoe (<em>Loranthus europeaus</em> Jacq.) belongs to Santalales order, Loranthaceae family and Loranthus genous .It is main pests of forest trees which are of coexistence with species such as <em>Quercus brantii<strong>, </strong>Acer monspessulanum </em>and <em>Amygdalys </em><em>elaeagnifolia</em>. In the present study, effects of the Mistletoe on the absorption of Nitrogen, Phosphor, Potassium, Calcium and Magnesium in <em>Q. brantii<strong>, </strong>A. monspessulanum </em>and <em>A. </em><em>elaeagnifolia</em> species as common hosts of mistletoe in Zagros forest ( Ilam province) were&nbsp; studied. To do so, nine sites which contain the highest amount of mistletoe were chosen randomaizly at least sex trees from each species,&nbsp; with the same conditions leaf samples before and after attack, mistletoe sample, and healthy branch as control sample were chosen. The results showed that the amount of N, P, K, and Mn in mistletoe and in non polluted branch of <em>Q. brantii </em>and <em>A. </em><em>elaeagnifolia</em> was significant meanwhile such a significant was not observed in <em>A. monspessulanum</em> more than polluted branche. In addition, the amount of organic matter, N and P in spring season and Ca and ash in fall was of the most. Also, the results showed that before mistletoe attack, the amount of N, P, and K in <em>A. monspessulanum </em>and <em>A. </em><em>elaeagnifolia</em> leaf was significant higher than&nbsp; that of <em>Q. brantii </em>species, while after the attack the amount of K decreased in all of the species. So that, these decreases were the most in <em>A. </em><em>elaeagnifolia</em>, <em>A. monspessulanum </em>and <em>Q. brantii </em>respectively. Mistletoe absorb especially in spring from host trees and caused to dieback them. So, we can say that nutrient absorption after and before of mistletoe attack is significantly difrrent. Also, some of these nutrents were different in variety&nbsp;&nbsp; of habitas .&nbsp; شاخه‌های آلوده, درختان میزبان, ‌انگل, عناصر غذایی Polluted branches, Host trees, Pest, Nutrient 1 22 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-354-1&slc_lang=fa&sid=1 Behroz Naseri بهروز ناصری naseribehroz@yahoo.com 10031947532846007047 10031947532846007047 No -Ph.D. Student, Department of Forest Science, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran دانشگاه ایلام Javad Mirzaei جواد میرزایی mirzaei.javad@gmail.com 10031947532846007046 10031947532846007046 Yes Associate Prof., Department of Forest Science, Faculty of Agriculture , Ilam University, Ilam, Iran. دانشگاه ایلام Hamidreza Naji حمیدرضا ناجی hrn_16hrn@yahoo.com 10031947532846007048 10031947532846007048 No Assistant Prof., Department of Forest Science, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran دانشگاه ایلام Mehdi Pourhashemi مهدی پورهاشمی doveyse@yahoo.com 10031947532846007049 10031947532846007049 No Associate Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور