fa بررسی اثرات جاده های جنگلی بر زیست بوم های جنگلی بلوط ایرانی از نظر تنوع گیاهی زیرآشکوب و ویژگی های فیزیکوشیمیایی خاک تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جاده&shy;سازی در زیست&shy; بوم &shy;های جنگلی قابلیت ایجاد تغییر در ترکیب پوشش گیاهی، تنوع زیستی و ویژگی&shy;های خاکی را دارد. برای بررسی تغییر جوامع گیاهی ناشی از جاده&shy;سازی در زیست&shy;بوم&shy;های جنگلی زاگرس جاده&shy;ای به طول دو کیلومتر در دو توده شاخه&shy;زاد و شاخه و دانه&shy;زاد واقع در منطقه بانکول استان ایلام انتخاب شد. در مجموع 12 ترانسکت با فواصل مختلف عمود بر محور جاده پیاده شدند. در روی هر ترانسکت در فواصل 20، 50 و 100 متری از حاشیه جاده نمونه&shy;های گیاهی و خاکی در 72 قطعه نمونه 20</span></span></strong><strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&times;</span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">20 متری برداشت شدند. به&shy;منظور بررسی روابط پوشش گیاهی و ویژگی&shy;های فیزیکوشیمیایی خاک از تحلیل تطبیقی متعارف (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CCA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و همچنین برای گروه&shy;بندی گونه&shy;های گیاهی از تحلیل دوطرفه گونه&shy;های شاخص (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TWINSPAN</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) استفاده شد. برآورد تنوع و غنای گونه&shy;ای با استفاده از شاخص&shy;های تنوع سیمپسون، شانون-واینر، مارگالف، منهینیک و یکنواختی پایلو انجام شد. براساس نتایج به&shy;دست آمده ترکیب گونه&shy;ای قطعات نمونه نزدیک جاده با قطعات نمونه داخل جنگل متفاوت بوده و در دو دسته مجزا گروه&shy;بندی شدند. نتایج نشان داد که بیش&shy;ترین میزان کربن آلی، درصد آهک، درصد رطوبت اشباع و پتاسیم در فاصله 100 متری در توده شاخه و دانه&shy;زاد و فسفر قابل جذب نیز در همین توده در فاصله 50 و 100 متری از جاده بیش&shy;ترین مقدار را نشان داد. همچنین بیش&shy;ترین میزان شوری، نیتروژن کل و وزن مخصوص ظاهری در توده شاخه&shy;زاد و در فاصله 20 و 50 متری از جاده قرار داشت. براساس نتایج به&shy;دست آمده شاخص&shy;های تنوع گونه&shy;ای در هر دو توده در فاصله 100 متری از جاده بیش&shy;ترین مقدار را نشان دادند. در کل نتایج این تحقیق پیامدهای منفی جاده&shy;سازی در این زیست&shy;بوم را از لحاظ تغییرات تنوع گیاهی و ویژگی&shy;های فیزیکوشیمیایی خاک نشان داد.</span></span></strong> <p>Road construction in forest ecosystem makes changes in vegetation composition, biodiversity and soil characteristics. To investigate changes in plant communities due to road construction in Zagros forest ecosystem, two-kilometer of roads located in coppice with standard stand (in Bakool region, Lorestan province) was selected. Twelve transects were selected with different intervals of the road axis. To collect plant and soil samles, with intervals of 20, 50, and 100 meters from the road edge 72 plot 20&times;20 meter&nbsp; were selected on each transects. Relationship of vegetation and soil properties investigated by using the canonical-correlation analysis (CCA). Furthermore, in order to group plant species two- way indicator species (TWINSPAN) analysis was used. Biodiversity was estimated by using the Simpson and Shannon &ndash; wiener diversity indices, Margalef and Menhinic indices and the Pilo index. Results showed that the species composition of sections close to the road was significantly different from the sections inside the forest and they were classified in two separate groups. Also, the results showed that the greatest amount of organic carbon, lime, saturation, potassium were seen at distance of 100 m in coppice and seed stand and also the greatest amount of absorbable phosphorous was seen at distance of 50 and 100 m in this stand. Likewise, the greatest amount of salinity, total nitrogen and bulk density were seen at distance of 20 and 50 m in coppice seed stand as well. Acording to the results, biodiversity indices showed that the greatest amount at distance of 100 m in both stands. The results of this study showed the negative impacts of road construction on the vegetation composition and physic-chemical properties of soil in this forest.</p> تنوع گونه ای, جاده های جنگلی, خاک, شاخه زاد, زاگرس : Species diversity, Forest roads, soil, Coppice stand, Zagros 59 76 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-235-3&slc_lang=fa&sid=1 Farhad Ghasemi Aghbash فرهاد قاسمی آقباش ghasemifarhad@yahoo.com 1461130697 10031947532846007064 Yes Malayer University دانشگاه ملایر Aziz ali Abdi عزیزعلی عبدی aziz.57.abdy@gmail.com 10031947532846007065 10031947532846007065 No Malayer University دانشگاه ملایر Mehdi Heidari مهدی حیدری m_heydari23@yahoo.com 10031947532846007066 10031947532846007066 No Ilam university دانشگاه ایلام