fa بررسی اثرات ناشی از چوبکشی زمینی بر خاک جنگل (مطالعه موردی: جنگل کوهمیان آزادشهر) تخصصي Special كاربردي Applicable <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مسیرهای چوبکشی محل اصلی عملیات بهره&shy;برداری در جنگل محسوب شده و از سوی دیگر یکی از منابع اصلی تولید رواناب و رسوب در مناطق جنگلی به شمار می&shy;آیند. این پژوهش در جنگل کوهمیان آزادشهر واقع در استان گلستان انجام شد.&nbsp; هدف بررسی و تعیین میزان نفوذپذیری، کوبیدگی، مقاومت (مقاومت به فروروی) و رطوبت خاک در 3 تیمار شامل شاهد (جنگل)، محل رد چرخ و وسط مسیر چوبکشی بود و در 3 عمق 0-10، 10-20 و 20-30 سانتی&shy;متری بود.&nbsp; نتایج این بررسی نشان داد که میزان نفوذپذیری کل و همچنین در زمان&shy;های مختلف (2، 4، 6، 9، 15، 25، 50 و 65 دقیقه) در منطقه شاهد افزایش معنی&shy;دار در سطح اطمینان 1 درصد دارد. همچنین کوبیدگی، مقاومت به نفوذ و رطوبت خاک در تیمار شاهد تفاوت معنی‌دار با تیمارهای دیگر داشت و بیشترین مقدار مربوط به ردچرخ بود. نتایج بررسی نشان داد که رابطه خطی و معکوس&nbsp; در هر دو مورد ارتباط نفوذپذیری - کوبیدگی (</span></span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">r= -0.93</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و نفوذپذیری - مقاومت به فروروی (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">r= -0.94</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) برقرار است. ازجمله پیشنهاد‌های حفاظتی می&shy;توان به ریختن مازاد مقطوعات روی مسیر چوبکشی برای کاهش کوبیدگی، محدود کردن زمان چوبکشی، استفاده از منحرف‌کننده‌های رواناب در روی مسیر چوبکشی اشاره کرد.</span></span></span></strong> <p>Skid trails are the main place for forest operations and also the main sources of runoff and sediment production in Forest areas. This study was carried out in Kouhmian forest of Golestan Province. The aim of this study was to investigate and quantify of forest soil infiltration, compaction, resistance to penetration and soil moisture in three treatments including control (in the forest), wheel ruts and center of skid trail and three soil depths (0-10, 10-20 and 20-30cm). The results showed that the total infiltration rate, and also infiltration at different time intervals (2, 4, 6, 9, 15, 25, 50 and 65 min), were significantly higher in the control treatment. Compaction, resistance and soil moisture were also significantly different and the maximum values belonged to wheel ruts. Correlation results showed a negative linear relation (r = - 0.93) between infiltration- compaction and infiltration-resistance (r= - 0.94). These two indexes could well be indicative of permeability changes. Some of conservation strategies are: adding slash on skid trails to reduce compaction, limiting skidding operations to dry seasons, designing dips to reduce runoff on skid trails.</p> حفاظت خاک, مسیرهای چوبکشی, نفوذپذیری, وزن مخصوص ظاهری, مقاومت به فروروی, رطوبت خاک Soil Conservation, Skid Trail, Infiltration, Compaction, Penetration Resistance, Soil Moisture 233 250 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-307-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Shahriari علیرضا شهریاری ar.shahryari@gmail.com 10031947532846007033 10031947532846007033 Yes Associate Professor, Department of environmental science, University of Sistan and Baluchestan, , Iran دانشگاه سیستان و بلوچستان Mostafa Moghadami Rad مصطفی مقدمی راد moghadami.mostafa@yahoo.com 10031947532846007034 10031947532846007034 No Ph.D. Graduate of Forestry, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ehsan Abdie احسان عبدی abdie@ut.ac.ir 10031947532846007035 10031947532846007035 No Associate Professor, Department of Forestry and Forest Economic, University of Tehran, Iran پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج