fa الگوی پراکنش بلوط (Quercus brantii) و ارتباط آن با برخی عوامل خاکی (مطالعه موردی: منطقه خانمیرزا استان چهارمحال و بختیاری) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>الگوی پراکنش گیاهان یکی از ویژگی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های</strong><strong> مهم جوامع گیاهی است که بررسی و تعیین آن در توصیف و تشریح بوم شناسی یک گونه گیاهی و روش</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های نمونه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>برداری</strong><strong> دارای اهمیت است. از طرفی دیگر عوامل محیطی یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده پراکنش و میزان حضور گونه&rlm;های گیاهی در محیط هستند. بنابراین این تحقیق با هدف تعیین الگوی پراکنش گونه </strong><strong><em><span dir="LTR">Quercus</span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR">brantii</span></em></strong><strong> و بررسی ارتباط آن با عوامل محیطی در منطقه خانمیرزای چهارمحال و بختیاری در سال 1392 انجام گردید. نمونه&rlm;برداری در چهار منطقه معرف انجام شد. در هر منطقه معرف 10 پلات 20*20 متر مربعی در طول دو ترانسکت عمود بر هم تعیین گردید. همچنین به&lrm;منظور تعیین ویژگی&lrm;های خاک از هر قطعه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>نمونه</strong><strong> یک نمونه خاک ترکیبی از چهار نقطه برداشت گردید. به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>منظور</strong><strong> تعیین الگوی پراکنش گونه </strong><strong><em><span dir="LTR">Quercus</span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR">brantii</span></em></strong><strong> از شاخص&rlm;های فاصله&rlm;ای (</strong><strong>جانسون-زیمر، ابرهارت، هاپکینز، مربع </strong><strong><span dir="LTR">T</span></strong><strong>، هینز و هولگیت</strong><strong>) و کوادراتی (نسبت واریانس به میانگین، گرین، کپه&shy;ای لیود، موریسیتا و موریسیتای استاندارد) استفاده شد. برای تعیین ارتباط بین عوامل محیطی و درصد پوشش بلوط از رگرسیون خطی و برای تعیین مهمترین عامل محیطی موثر بر درصد پوشش بلوط از رگرسیون گام به گام استفاده شد. نتایج نشان داد که پراکنش گونه </strong><strong><em><span dir="LTR">Quercus</span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR">brantii</span></em></strong> <strong>در منطقه مورد مطالعه تابع الگوی کپه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ای</strong><strong> است. نتایج بررسی ارتباط بین درصد پوشش بلوط با خصوصیات خاک نشان داد که بین درصد پوشش بلوط با متغیرهای از قبیل درصد رس، اسیدیته، ماده آلی، نیتروژن کل و پتاسیم ارتباط مثبت و با درصد سنگ و سنگریزه ارتباط منفی وجود دارد. همچنین بیشترین ارتباط بین حضور گونه بلوط و عوامل خاکی مربوط به ماده آلی (</strong><strong>44 = </strong><strong><span dir="LTR">R²</span></strong><strong>) بود. نتایج این تحقیق مشخص کرد که عوامل محیطی (بخصوص خاک) نقش مهمی در درختان بلوط دارند و برای مدیریت بهتر و اصولی توجه به ارتباطات بین گیاهان و عوامل محیطی ضروری است.</strong></p> <p><strong>Plants distribution patterns is one of the important characteristics of plant community, and it is so important for ecological explain and description of plant species as well as sampling methods. On the other hands, environmental variables are among of the main factors that effects on plant distribution and occurrence. Therefore, this study was done for determine distribution patterns of <em>Quercus brantii</em> and </strong><strong>its relationship with environmental factors in Khanmirza region of Chaharmahal va Bakhtiari in 2012. Plants sampling carried out in four key-area and in each key-area ten 20*20 m² plots across two transects. In addition, in each plots, one soil sample was taken. Distribution patterns was determined by distance (Zimer-Johnson index, Eberhart index, Hopkines index, T Square index, Hines and Holgate index) and quadratic (variance /mean index, Green index, Lioyd index, Morisita index, and Standard Morisita index) indices. Linear regression and stepwise regression was used for determine of oak cover and environmental factors. The results showed that </strong><strong>distribution patterns of <em>Quercus brantii </em>was followed as Aggregated. The results of relationship between oak cover and soil factors showed that oak cover had a positive relation with clay percent, pH, organic matter, total nitrogen and potassium as well as negative relation with stone percent. In addition, the most relation between oak cover and </strong><strong>environmental factors was for organic matter (</strong><strong>R²=44</strong><strong>). It can be concluded that environmental factors (i.e. soil factors) had a critical role in oak forest and for suitable management attention to those relation is so important.</strong></p> شاخص‎های کوادراتی, شاخص‌‎های فاصله‌‎ای, پراکنش, بلوط ایرانی, عوامل خاکی, مدیریت, زاگرس مرکزی. Quadratic indices, Distance indices, Distribution, Persian oak forest, Soil factors, Management, Central Zagros. 101 117 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-258-1&slc_lang=fa&sid=1 Naghmeh Pirozi نغمه پیروزی piroozi.naghmeh@gmail.com 10031947532846004391 10031947532846004391 No Department of Range Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, گروه مرتع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران Asghar Kohandel اصغر کهندل Asgharkohandel@yahoo.com 10031947532846004392 10031947532846004392 Yes Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), University of Tehran, Iran, پژوهشکده مطالعات توسعه جهاد دانشگاهی، دانشگاه تهران Mohammad Jafari محمد جعفری jafari@ut.ac.ir 10031947532846004393 10031947532846004393 No Natural Resources Faculty University of Tehran, Iran, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران Ali Tavili علی طویلی atavili@ut.ac.ir 10031947532846004394 10031947532846004394 No Natural Resources Faculty University of Tehran, Iran, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران Ghasem Mortezaii Farizhendi قاسم مرتضایی فریزهندی drmirtezai@gmail.com 10031947532846004395 10031947532846004395 No Department of Range Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, پژوهشکده مطالعات توسعه جهاد دانشگاهی