fa بررسی عوامل توپوگرافی موثر بر خصوصیات رشد و استقرار درختچه سماق در مراتع حوزه آبخیز شرق کشور )مطالعه موردی:حوزه آبخیز کاخک در شهرستان گناباد( تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">این تحقیق، به منظور بررسی عوامل توپوگرافی موثر بر خصوصیات کمی و کیفی رویشی درختچه سماق در مراتع کوهستانی شهرستان گناباد، استان خراسان رضوی انجام شد. پس از تعیین رویشگاه&shy;های درختچه سماق در منطقه، نمونه&shy;برداری از پوشش گیاهی به روش تصادفی سیستماتیک انجام شد. در این تحقیق، اثر سه عامل ارتفاع، شیب و جهت شیب بر روی خصوصیات کمی رویشی از قبیل تراکم، حداکثر قطر تنه، حداکثر قطر تاج پوشش، ارتفاع درختچه و سن درختچه و خصوصیات کیفی رویشی شامل وضعیت زادآوری، وضعیت شادابی و وضعیت زیر اشکوب بررسی شد. نتایج نشان داد اثر عوامل توپوگرافی بخصوص ارتفاع و جهت شیب بر روی خصوصیات کمی و کیفی رویشی درختچه سماق در مراتع حوزه آبخیز کاخک شهرستان گناباد معنی&shy;دار است. به طوری که در ارتفاعات بالای 2000 متر از سطح دریا، خصوصیات کمی و کیفی مورد مطالعه بهتر از ارتفاعات کمتر از 2000 متر است. همچنین، در جهت&shy;های شمالی و شرقی، وضعیت شادابی، وضعیت زادآوری و وضعیت زیر اشکوب درختچه سماق بهتر از سایر جهات است.</p> <p><em>This paper studied thein the mountain rangelands in Gonabad, Khorasan-&nbsp;&nbsp;province.&nbsp;</em><em>​​</em><em>vegetation sampling was conducted using random</em><em>-systematic method. In this study, the effects of altitude, slope and aspects were studied on the quantitative characteristics such as species density, maximum trunk diameter, maximum crown diameter, height and age shrub and qualitative characteristics such as regeneration, vitality and understory condition. The results showed that the topography, especially altitude and slope, has significant effect on growth quantitative and qualitative characteristics of sumac shrubs, in the Kakhk Watershed. So that, the quantitative and qualitative characteristics of sumac shrubs at the altitudes above 2,000 meters above sea level, are better than the altitudes of lower than 2000 meters above sea level. Also, vitality, regeneration and understory condition in north and east aspects are better than the other directions.</em></p> ارتفاع, جهت, تاج پوشش, وضعیت شادابی, سماق, حوزه آبخیز کاخک Altitude, Aspect, Crown Cover, Vitality Condition, Rhus coriria, Kakhk Watershed 133 150 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-204-1&slc_lang=fa&sid=1 محمد ساغری msaghari@birjand.ac.ir 10031947532846004425 10031947532846004425 Yes دانشگاه بیرجند حسن شاهرخی shahrokhi.h.54@gmail.com 10031947532846004426 10031947532846004426 No دانشگاه بیرجند مسلم رستم پور rostampour@birjand.ac.ir 10031947532846004427 10031947532846004427 No دانشگاه بیرجند مسعود عشقی زاده m.eshghizadeh@stu.yazd.ac.ir 10031947532846004428 10031947532846004428 No دانشگاه گناباد