fa اثرات کود ورمی‌کمپوست در میزان جذب کادمیوم و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی Medicago rigidula L. ،L. Medicago polymorpha و Onobrychis sativa L. تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong><span dir="RTL">مصرف کودهای زیستی سبب جلوگیری از حرکت فلزات سنگین در خاک می‌گردند. این پژوهش در قالب یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار در گلخانه دانشگاه ملایر انجام شد. گلدان ها حاوی مخلوطی از خاک و مقادیر مختلف (0 و 60 درصد وزنی) از کود ورمی‌کمپوست بودند. گیاهان در معرض سه غلظت نیترات کادمیوم (0، 4 و 8 میلی‌مول بر کیلوگرم) در مخلوط خاک هر گلدان قرار گرفتند. براساس نتایج بدست آمده با افزایش غلظت کادمیوم طول ریشه و ارتفاع ساقه به شکل معنی‌داری</span> <span dir="RTL">(</span>(P <0/05<span dir="RTL"> کاهش یافته است.&nbsp; اثر یون کادموم و کود ورمی‌کمپوست بر صفت نسبت ریشه به ساقه در سطح 5 درصد معنی‌دار بوده‌است. بالاترین مقدار عددی نسبت ریشه به ساقه برابر 69/0 و در تیمار </span>Cd₁V₁<span dir="RTL"> مشاهده شد</span>.<span dir="RTL"> بیشترین مقدار عددی ظرفیت بقا و پروتئین کل در تیمار </span>Cd₁V₂<span dir="RTL"> و کمترین آن‌ها در تیمار </span>Cd₃V₁<span dir="RTL"> دیده شد. عامل انتقال (</span>TF<span dir="RTL">) به طور معنی‌داری با بکارگیری کود ورمی‌کمپوست کاهش یافت. بالاترین فاکتور تمرکز غلظت یون کادمیوم در ریشه (</span>RCF<span dir="RTL">) در عدم حضور ورمی‌کمپوست و میزان چهار میلی‌مول یون کادمیوم </span>(V₁Cd₂)<span dir="RTL"> در مقایسه با شرایط اعمالی دیگر بدست آمد. به طور کلی، شاخص تحمل (</span>TI<span dir="RTL">) تمام گیاهان مورد مطالعه در درجات پایین غلظت یون کادمیوم به طور قابل توجهی بالاتر بود. همچنین مقایسه عملکرد سه گیاه مطالعه شده نشان داد که گونه </span>MR<span dir="RTL"> نسبت به دو گونه دیگر ظرفیت بقا، شاخص تحمل، عامل انتقال، محتوای پروتئین و شاخص های رشد بالاتری در حضور یون کادمیوم و کود بدست آورد. </span></strong></p> <p>The use of bio-fertilizers may due to heavy metals immobilization in the soil. This research has been conducted based on a factorial experiment in a completely randomized design with four replications in Malayer University. Pots contained a mixture of soil and different amounts (0 and 60% by weight) of vermicompost as bio fertilizer. Plants exposed to cadmium nitrate concentrations (0, 4 and 8 mmol per kg). The results showed that by increasing the concentration of cadmium root length and plant height significantly (P <0/05) decreased. The effect of Cadmium ion vermicompost fertilizer on root to shoot ratio was significant at the 5% level. The highest value of root to shoot ratio was 69 seen in Cd₁V₁ treatment. The maximum and minimum numerical value of total protein and survival capacity were seen Cd₁V₂ and Cd₃V₁ treatments. Translocation Factor (TF) significantly decreased by use of vermicompost fertilizer. The highest root concentration factor (RCF) of Cd was found in V₁&times;Cd₂ as compared to the other treatment levels. Generally, tolerance index (TI) values of all studied plants were significantly higher in the lower lead concentrations. Also compare the performance of three studied plants showed that MR compared to other species had higher survival capacity, tolerance, Translocation Factor, protein content and higher growth capacity in the presence of cadmium ion and fertilizer.</p> مرتع, گیاه‌پالایی, فلزات سنگین, آلاینده‌ها Rangeland Plants, Phytoremediation, Vermicompost Fertilizer 1 12 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-2&slc_lang=fa&sid=1 Davoud Akhzari داود اخضری d_akhzari@yahoo.com 4132233294 10031947532846002908 Yes Malayer University دانشگاه ملایر Majid Khedmati مجید خدمتی khedmati_majid@yahoo.com 10031947532846002909 10031947532846002909 No Malayer University دانشگاه ملایر