fa مطالعه فیتوشیمیایی گونه مرتعی آتریپلکس (lentiformis Atriplex) و آنالیز پتانسیل آللوپاتیکی گونه انتخابی تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">آزمایش فیتوشیمیایی استاندارد جهت شناسایی کیفی برخی از آللوشیمیایی‌ها نظیر ساپونین‌ها، ترپنوئیدها، آنتراکوئینون‌ها، فلاون‌ها و فلاونوئیدها با بکارگیری عصاره آبی تغلیظ شده 10 درصد در حلال آب مقطر و یا اتانولی اندام‌های ریشه، ساقه و برگ <em>Atriplex lentiformis</em> انجام شد. سپس آزمایش زیست سنجی جهت ارزیابی پتانسیل آللوپاتیکی غلظت‌های مختلف (شاهد، 20، 40، 60، 80 و 100 درصد) حاصل از عصاره آبی 10 درصد تغلیظ شده اندام‌های انتخابی <em>Atriplex lentiformis </em>بر طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه و درصد جوانه‌زنی،<em>Medicago scutellata </em>به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، در آزمایشگاه هیدرواکولوژی دانشگاه گنبد کاووس در سال 1391 اجرا شد. تاثیر غلظت‌های مختلف عصاره آبی اندام‌های بر روی صفات مورد بررسی به‌صورت مدل رگرسیونی برازش شد. در آزمایشات فیتوشیمیایی کیفی، آللوشیمیایی‌های ساپونین‌ها و ترپنوئیدها در اندام‌های مورد مطالعه مشاهده و مورد تائید قرار گرفت. درحالی که آنتراکوئینون‌ها، فلاونوئیدها و فلاون‌ها در هیچ یک از اندام‌ها مشاهده نشد. زیست‌سنجی غلظت‌های مختلف از اندام‌ها و اثر متقابل آن‌ها، تأثیر معنی‌داری بر مولفه‌های جوانه‌زنی <em>M. scutellata </em>در سطح 5 درصد داشتند. عصاره‌های آبی برگ lentiformis A.دارای بیشترین اثر بازدارندگی نسبت به دیگر اندام‌ها بودند. اندام برگ <em>A.lentiformis </em>در غلظت‌های 80 و 100 درصد، مانع از جوانه‌زنی <em>M. scutellata</em> شدند. اثر غلظت‌های مختلف اندام‌ها بر مولفه‌های جوانه‌زنی نشان‌‌دهنده ضریب تبین بالا و برازش خط رگرسیون به‌صورت تابع نمایی و خطی بود؛ بالاترین ضریب تبیین (98/0R2=) مربوط به عصاره آبی اندام ریشه بر طول ریشه‌چه گیاه مورد مطالعه با تابع رگرسیون خطی بود.</p> <p style="text-align: justify;">In the present study, standard phytochemical method was conducted to identify quality some allelochemical compounds such as saponins, terpenoides, antraquinons, flavonoides, flavons by using 10 % condensed aquous extract in distilled water or ethanol solvent of root, stem and leaf organs of <em>Atriplex lentiformis</em>.Then the bioassay experiments were undertaken to evaluate the allelopathic potential of various concentrations (0, 20, 40, 60, 80 and 100%) of selected organs by using 10 % condensed aquous extract on radicle length, shoot length and germination percentage of <em>Medicago scutellata </em>to form of factorial examination in completely randomized design in the Hydroecology laboratory of Gonbad Kavous University in 2012. The effect of various concentrations of organs on studied parameters, was fitted to regression model. In the phytochemical examinations of the qualitative the allelochemicals of saponins and terpenoids were observed and confirmed while the allelochemicals like antraqouins, flavonoids and flavones were not detected in the studied organs. The bioassay of various concentrations from the selected organs and interaction effect of them showed the significant effect on different parameters of germinations of <em>Medicago scutellata </em>at p- value 0.05. The greatest hampering effect was found in the aquous leaf of <em>Atriplex lentiformis </em>as compared with other organs. The germination percentage of the <em>M. scutellata </em>compeletly was hampered by 80 and 100% of leaf organ. The effect of various concentrations on different parameters of germination indicated the highest R- square which was including linear and exponential dependent. The greatest R- square (R2=0.98) was found in aquous extract of root on the radicle length of the studied plant with linear dependent.</p> اندام‌ها, زیست سنجی, شناسایی آللوشیمیایی‌ها, غلظت‌های مختلف, مولفه‌های جوانه‌زنی, آتریپلکس Organs, Bioassay, Allelochemicals identification, Various concentrations, Germination parameters, Medicago scutellata. 73 84 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-109-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Ebrahimi ندا ابراهیمی neda_ebrahemi@yahoo.com 10031947532846002891 10031947532846002891 Yes Hamed Rouhani حامد روحانی 10031947532846002892 10031947532846002892 No Faculty of Rangeland and Watershed Management, Gonbad Kavous University گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه گنبد کاووس Ebrahim Gholam Ali Pouralamdari ابراهیم غلامعلی پورعلمداری 10031947532846002893 10031947532846002893 No Faculty of Plant Productions Management, Gonbad Kavous University گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس Hamid Mostafalou حمید مصطفی‌لو 10031947532846002894 10031947532846002894 No Department of Natural Resources and Watershed Management, Golestan province اداره کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان گلستان