fa مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش رویشگاه‌ گونه‌های گیاهی با روش تحلیل سلسله مراتبی و رگرسیون لجستیک (مطالعه موردی: مراتع لار مازندران) تخصصي Special كاربردي Applicable <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یک</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اکوسیستم</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طبیعی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بین</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پوشش</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاهی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عوامل</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محیطی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مختلف</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارتباط</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تنگاتنگی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">وجود</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دارد. هدف پژوهش حاضر امکان کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین این ارتباط است. برای این منظور از روش رگرسیون لجستیک که در آن اندازه&shy;گیری&shy;های پوشش و عوامل محیطی صورت می&shy;گیرد، به&shy;عنوان روش کنترل استفاده شد. ابتدا منطقه بر اساس ویژگی&shy;های شیب، جهت و ارتفاع به 33 واحد همگن تقسیم شد. 26 پرسشنامه برای هر سایت طراحی و پر شد. پرسشنامه&shy;ها بر اساس سه معیار اصلی خاک، فیزیوگرافی، اقلیم و زیر معیارهای عوامل خاکی، فیزیوگرافی و اقلیمی طراحی شدند. سپس با توجه به میزان حضور گونه&shy;های موردمطالعه در هر یک از طبقات معیارها و زیر معیارها، امتیازدهی به آن عامل محیطی صورت گرفت. با اولویت&shy;بندی مشخصه&shy;های تأثیرگذار</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در طراحی این مدل برای هرگونه به‌طور جداگانه، داده&shy;ها آماده استفاده در محیط نرم&shy;افزار </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">Expert Choice</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> شدند و ضریب ناسازگاری هر پرسشنامه محاسبه گردید. همچنین در هر واحد نمونه&shy;برداری تعداد 10 پلات به‌طور تصادفی مستقر شد و در هر یک 2 نمونه خاک از عمق 0-15 و 15-30 سانتیمتر خاک گرفته شد. 14 ویژگی خاک، سه ویژگی فیزیوگرافی و 5 ویژگی اقلیمی اندازه&shy;گیری شدند. با استفاده از داده&shy;های محیطی مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر بر گونه&shy;های غالب با روش رگرسیون لجستیک تعیین و با کمک صحت کلی طبقه&shy;بندی و ضریب همبستگی ارزیابی شدند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان داد که از میان عوامل محیطی مطالعه شده، به ترتیب عوامل خاکی، عوامل فیزیوگرافی و عوامل اقلیمی در پراکنش گونه&shy;های موردمطالعه در منطقه نقش بیشتری داشتند و روش تحلیل سلسله مراتبی نیز توانست این ارتباط را به‌خوبی نشان دهد. لذا پیشنهاد می&shy;شود درصورت شناخت کافی کارشناسان از منطقه، برای تعیین مهم‌ترین عوامل محیطی تأثیرگذار بر گونه&shy;های گیاهی از روش سریع&shy;تر و کم&shy;هزینه&shy;تر تحلیل سلسله مراتبی به‌جای روش&shy;های پرهزینه&shy;تر و زمان‌برتر استفاده شود.</span></span></span></span></strong>&nbsp; <p>There is a close interrelation between vegetation and environmental factors in a natural ecosystem. The aim of this study is applicability of analytical hierarchy process for this relationship. To do so, logistic regression (that was done in it measurements of vegetation and environmental factors) was used as control method. At first, study area was divided into 33 homogeneous units on slope, aspect and elevation. Then, 26 designed questionnaires were filled for each site. Questionnaires were designed on the basis of three main criteria of soil, physiographic and climate and sub-criteria included soil, physiographic features and climatic characteristics. According to the presence of studied plant species in the criteria and sub-criteria classes, scoring was done for the environmental factor. Effective factors were prioritized and prepared in order to be used in Expert Choice for each plant species separately. Incompatibility coefficient of each questionnaire was also calculated.10 sampling plots were established and two soil samples were gathered from two depth of 0-15, 15-30 cm in each sampling site. 14 soil characteristics, 3 physiographic factors and 5 climate factors were measured. Most important factors affected on dominant species were determined with these environmental data, using logistic regression and were assessed using total accuracy of classification and correlation coefficient. The results of Logistic regression showed that from among the studied environmental factors, soil factors, physiographic and climatic factors in subsequent courses have a significant role in the distribution of species, respectively. Also AHP method is able to represent this connection well. If experts have sufficient knowledge about region, it is suggested to use method of less costly and time-consuming AHP than other more costly and time-consuming methods.</p> تجزیه‌وتحلیل سلسله مراتبی, رگرسیون لجستیک, عوامل محیطی, گونه‌های گیاهی, لار Analytical Hierarchy Process, Logistic Regression, Environmental Factors, Plant Species, Lar 37 58 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-113-4&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Jafarian زینب جعفریان jafarian79@yahoo.com 10031947532846007002 10031947532846007002 Yes Associate professor, Department of Range Management, Sari Agricultural Science and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Sajedeh Hamidian ساجده حمیدیان hamidian@yahoo.com 10031947532846007003 10031947532846007003 No MSc. Student of Department of Range Management, Sari Agricultural Science and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ataoolah Kavian عطااله کاویان kavian@yahoo.com 10031947532846007004 10031947532846007004 No Associate professor, Department of Watershed Management, Sari Agricultural Science and Natural Resources University, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری