fa فلور گیاهان دارویی زیست‌بوم‌ مرتعی سبلان در استان اردبیل تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>توسعه پایدار بهره&shy; برداری از گیاهان دارویی، مستلزم شناسایی پایه‌های ژنتیکی، پراکنش جغرافیایی و شناخت پتانسیل&shy;های این منابع می&shy;باشد، تا با شناخت توانمندی&shy;ها و برنامه&shy;ریزی درست بتوان از بهره&shy; برداری بی‌رویه آن‌ها به‌صورت برداشت مستقیم از طبیعت جلوگیری کرد که سبب تخریب و انقراض گونه&shy;های با ارزش می&shy;شود. به کمک منابع علمی و انجام عملیات میدانی، گیاهان دارویی مراتع سبلان جمع&shy;آوری، شناسایی و با مشخص شدن فلور گونه‌های دارویی، فرم رویشی، قابلیت استفاده برای زنبور عسل و معطر بودن با تطبیق با منابع مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع، 242 گونه دارویی شناسایی شد، که به 154 جنس و 46 تیره تعلق داشته و تیره‌های</strong><strong><span dir="LTR">Asteraceae</span></strong> <strong>&nbsp;با 46 گونه، </strong><strong><span dir="LTR">Lamiaceae</span></strong><strong> با 33 گونه، </strong><strong><span dir="LTR">Apiaceae</span></strong><strong> با </strong><strong><span dir="LTR">19</span></strong><strong> گونه،</strong><strong> مهمترین تیره‌های گیاهان دارویی منطقه هستند. جنس&shy;های</strong><strong><em><span dir="LTR">Achillea</span></em></strong> &nbsp;<strong>&nbsp;و </strong><strong><em><span dir="LTR">Artemisia</span></em></strong> &nbsp;&nbsp;<strong>هر کدام با 6 گونه و </strong><strong><em><span dir="LTR">Alyssum</span></em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em><span dir="LTR">Thymus</span></em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em><span dir="LTR">Plantago</span></em></strong> <strong><em>و </em></strong><strong><em><span dir="LTR">Rumex</span></em></strong> <strong>هر کدام با 5 گونه غنی&shy;ترین جنس&shy;ها بودند.</strong><strong> به ترتیب 107 و 111 گونه دارویی معطر و با قابلیت استفاده زنبور عسل در منطقه رویش دارد. تعداد </strong><strong>8 گونه بر اساس کتاب قرمز ایران در قالب 7 گونه در وضعیت کم‌خطر و 1 گونه در وضعیت کمبود اطلاعات قرار دارند. در مجموع با شناسایی پایه‌های ژنتیکی، پراکنش جغرافیایی و پتانسیل‌ها در ارتباط با گونه‌های دارویی و ایجاد چهارچوب نظام‌مند برای کاشت، داشت و برداشت آن‌ها در جهت حفظ منابع طبیعی، درمان بیماری&shy;ها و تهیه مواد اولیه جهت صنایع مرتبط، زمینه مناسب برای اشتغال و تامین منبع مناسب جهت صادرات میسر می‌گردد.</strong></p> <p><strong>Sustainable development for utilization of medicinal plants, is required identifying the genetic resources, geographical distribution and recognizing the potentials of those, through recognition of capabilities and appropriate programming be able to prevent the excessive exploitation of them as direct harvest from the&nbsp; nature that cause the destruction and extinction of valuable species. By review of literature, and extensive fieldworks medicinal plants were collected, and identified and investigated in terms of floristic, lifeform, used by honeybee and being aromatic with comparison with the literature. Overall, 242 medicinal species were identified, which belong to 15<span dir="RTL">4</span> genera and 46 families and Asteraceae families with 46 species, Lamiaceae with 33 species, </strong><strong>Apiaceae</strong><strong> with 19 species, are the most important families at the study area. <em>Achillea</em> and </strong><strong><em>Artemisia</em></strong> <strong>genera each with six species and </strong><strong><em>Alyssum</em></strong><strong>, </strong><strong><em>Thymus, Plantago </em></strong><strong>and </strong><strong><em>Rumex</em></strong> <strong>each with five species were the richest genera. There are 10<span dir="RTL">7</span> aromatic medical species and 11<span dir="RTL">1</span> species, which are used by honeybee in the study area. According to the red book of Iran, eight species were classfied, which seven of them are in low-risk and one is in the lack of information status. In general, through identifying the genetic resources, geographical distribution and potentials in relation to medicinal plants and creation a systematic framework for planting and harvesting of them, in order to protect natural resources, treatment of diseases and production of raw materials for related industries, employment creation and providing suitable resources to export, will be possible.</strong></p> فرم رویشی, فلور, گونه‌های آسیب‌پذیر, مراتع سبلان Life form, Flora, Vulnerable species, Sabalan rangelands 77 96 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-140-1&slc_lang=fa&sid=1 Ardavan ghorbani اردوان قربانی ardavanica@yahoo.com 10031947532846004420 10031947532846004420 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی sahar ghafari سحر غفاری saharghafari66@yahoo.com 10031947532846004421 10031947532846004421 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Ali Sattarian علی ستاریان sattarian@gonbad.ac.ir 10031947532846004422 10031947532846004422 No Department of Forestry, Gonbad Kavoos University گروه جنگلداری دانشگاه گنبد کاووس Mosa Akbarloo موسی اکبرلو akbarlou@gau.ac.ir 10031947532846004423 10031947532846004423 No Department of Range & Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mohamad Bidar lord محمود بیدارلرد bidar.zist@gmail.com 10031947532846004424 10031947532846004424 No sabalan student institute پژوهش‌سرای سبلان