fa مطالعه شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای در شیوه‌های مختلف بهره‌برداری از مراتع (مطالعه موردی: مراتع پلور) تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify">این مطالعه به‌منظور بررسی اثر شیوه&not;های مختلف بهره&not;برداری شامل افرازی، مشاعی و شورایی بر تنوع و غنای گونه&not;ای و استفاده از دو روش متفاوت برآورد غنای گونه&not;ای در مراتع ییلاقی پلور استان مازندارن انجام شد. سه سامان عرفی (بزرم موزک، چپک خاص و قاضی مزرعه) به&not;گونه&not;ای انتخاب &not;گردید که مناطق نمونه&not;برداری در سه سامان عرفی دارای شرایط توپوگرافی مشابهی باشند. برای بررسی تنوع در هر سامان عرفی، 30 پلات کوچک یک مترمربعی در محل استقرار پلات&not;های بزرگ ویتاکر، مستقر گردید و ثبت داده&not;های پوشش گیاهی، نوع و تعداد گونه&not;ها در داخل آن&not;ها انجام &not;شد، سپس شاخص&not;های تنوع شانون، سیمپسون، شاخص&not;های غنای مارگالف و منهنیک و شاخص یکنواختی در هر سامان عرفی محاسبه‌شد. همچنین در هر سامان عرفی سه پلات ویتاکر اصلاح شده نیز مستقر و لیست گونه&not;ها یادداشت گردید و برای تجزیه و تحلیل آنها از مدل رگرسیون&not;های خطی- لگاریتمی استفاده شد. نتایج نشان داد که منطقه تحت بهره&not;برداری مشاعی تنوع گونه&not;ای کمتری داشته و در مقابل، مراتع دارای شیوه&not;های بهره&not;برداری شورایی و افرازی تنوع مشابه‌ و بیشتری دارند. در سه سامان عرفی مورد بررسی، به‌ترتیب بزرم موزک (شیوه&not;ی&not; بهره&not;برداری افرازی)، چپک خاص (شیوه&not; بهره‌برداری مشاعی) قاضی مزرعه (شیوه&not;ی بهره&not;برداری شورایی) براساس قاب ویتاکر داری غنای گونه&not;ای بیشتری هستند و در سطح 5 درصد اختلافشان معنی&not;دار شده است. در شیوه بهره‌برداری افرازی هم تعداد گونه&not;ها بیشتر است و هم تنوع و ترکیب گونه&not;ای بهتر است، لذا می&not;توان گفت در منطقه مورد مطالعه شیوه افرازی مدیریت مطلوب&not;تری داشته و بهتر است اجرا شود.</p> <p style="text-align: justify">This study was done to investigate the effects of utilization types (private property, collective property, council property) on plant species richness and diversity in summer Plour rangeland in Mazandaran province. The topographical properties of sampling sites in three units of exploitation (Bazam- Mozak, Ghazi Mazraee and Chapak Khas) were the same (same slope, aspect and altitude). Within each unit, 30 plots (1m²) were established in order to studying diversity indices and the type and number of species were recorded. Biodiversity indices (Shannon, Simpson), richness indices (Menhinick, Margalef) and uniformity indices (Equitability) were calculated. Also, three Whittaker plots were established in each sampling site. The data were analyzed using linear and group regression model. The results showed that collective property had an unpleasant effect on biodiversity species. While, private property and council property worked the same and better than the first one. Results of species richness using Whitaker plot showed that Private property (Bazram - Mozak), collective property (Gapak - Khas), council property (Ghazi - Mazraea) had higher richness respectively and their differences were significant (P<0.05). Private property had number of species also better diversity and combination. So, it could be said private property is more desirable utilization type and management in the study area.</p> غنای گونه‌ای, تنوع گونه‌ای, شیوه‌ بهره‌برداری, پلات ویتاکر, مراتع پلور. Species richness, Utilization type, Private property, Whitaker plot, Plour Rangeland. 15 26 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-95-5&slc_lang=fa&sid=1 Sara Fakhr Abadi سارا فخرآبادی 10031947532846002830 10031947532846002830 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری Zeinab Jafarian زینب جعفریان jafarian79@yahoo.com 10031947532846002831 10031947532846002831 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری Ghodratolla Heidari قدرت‌اله حیدری 10031947532846002832 10031947532846002832 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری Hassan Ghelichnia حسن قلیچ‌نیا 10031947532846002833 10031947532846002833 No Center of Natural Resources & Agricultural Research, Mazandarn province مرکز تحقیقات منابع‌طبیعی و کشاورزی مازندران