fa بررسی خصوصیات رویشگاهی گل‌ماهور(Verbascum songaricum schrenk)‌ در زیست‌بوم‌های مرتعی زاگرس. تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>شناخت </strong><strong>نیازهای اکولوژیکی</strong> <strong>گیاهان</strong> <strong>دارو&shy;یی</strong> <strong>بومی</strong> <strong>کشور</strong> <strong>جزء</strong> <strong>او</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>لین</strong> <strong>گام&shy;هایی</strong> <strong>است</strong> <strong>که می&shy;تواند</strong> <strong>بر</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>ای</strong> <strong>تولید</strong> <strong>انبوه</strong> <strong>این</strong> <strong>گیاهان</strong> <strong>برداشته</strong> <strong>شود</strong><strong>. </strong><strong>ه</strong><strong>دف این </strong><strong>مطالعه</strong> <strong>بررسی خصوصیات</strong> <strong>رویش</strong><strong>گاهی</strong> <strong>گونه</strong><strong> دارویی گل‌ماهور</strong> <strong><em><span dir="LTR">Verbascum songaricum</span></em></strong><strong> در</strong> <strong>زاگرس مرکزی می&shy;باشد. این بررسی در 5 مکان مرتعی دره&shy;حوض، قهیز</strong><strong>، </strong><strong>ورودی سمیرم، قلعه&shy;قدم و دنا که از مهمترین رویشگاه&shy;های گل‌ماهور در استان&shy;های اصفهان و کهگیلویه و بویراحمد هستند، انجام گرفت. عوامل اکولوژیکی شامل مشخصات اقلیمی، فیزیوگرافی و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک برای گیاه</strong> <strong>در رویشگاه&shy;های</strong> <strong>آن</strong> <strong>مورد بررسی قرار گرفت. به منظور بررسی تشابه </strong><strong>و تمایز </strong><strong>بین مکان‌های مورد مطالعه، </strong><strong>آنالیز</strong><strong> خوشه&shy;ای انجام گردید.</strong><strong> براساس نتایج بدست آمده گل&shy;ماهور در </strong><strong>مراتعی</strong> <strong>با دامنه بارش حدود(500-300)</strong> <strong>میلی&shy;متر، درجه</strong> <strong>حرارت</strong> <strong>متوسط</strong> <strong>سالانه</strong> <strong>حدود</strong> <strong>4/9 درجه</strong> <strong>سانتی&shy;گراد</strong><strong>، </strong><strong>اقلیم</strong> <strong>نیمه&shy;خشک</strong> <strong>سرد</strong> <strong>رویش </strong><strong>دارد. </strong><strong>هدایت الکتریکی خاک در مکان‌های مورد بررسی بین&shy;(</strong><strong><span dir="LTR">ds/m</span></strong><strong>&shy;</strong><strong>9/</strong><strong>0</strong><strong><span dir="LTR">-</span></strong><strong>5/0</strong><strong>) و </strong><strong>میزان ماده آلی در دامنه(9/0-3/0)درصد</strong><strong>، تغییر می</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>نماید</strong><strong>. </strong><strong>نتایج نشان داد در مناطق مورد مطالعه پراکنش این</strong> <strong>گیاه</strong> <strong>در</strong> <strong>دامنه&shy;های</strong> <strong>جنوبی</strong> <strong>و شرقی و </strong><strong>دامنه ارتفاعی2400</strong> <strong>تا 2900 متر </strong><strong>است. </strong><strong>با توجه به تجزیه خوشه&shy;ای، مکان‌های مورد مطالعه در دو رویشگاه عم</strong><strong>ده </strong><strong>قرار دا</strong><strong>رن</strong><strong>د که رویشگاه اول مکان‌های مطالعاتی </strong><strong>دره حوض و قهیز</strong><strong> و رویشگاه دوم ورودی سمیرم، قلعه قدم و دنا </strong><strong>را </strong><strong>شامل می&shy;شود.&nbsp;</strong></p> <p style="margin-left:.5in"><strong>Identifying endemic medicinal plants needs is</strong> <strong>the main steps taken to mass production </strong><strong>of them. The main purpose for the present study is to considering of habitat characteristics of <em>Verbascum songaricum </em>schrenk in central zagros region in Iran. The current study was conducted in five rangeland sites in Dareh Hose, Ghahiz, Semirom, Ghale Ghadam and Dena as the most important <em>V. songaricum </em>habitats in Isfahan and kohgiluyeh and Buyerahmad provinces. Ecological factors including climate, physiography and soil physicochemical properties were evaluated. To determining similarity</strong> <strong>and differences between habitat, cluster analysis was used. The results showes <em>V. songaricum </em>grows where areas with precipitation between 300-500mm ranges, average annual temperature of 9.4 C and semi cold climate. Electrical conductivity of soil had a range between 0.5 to 0.9 ds/m and its organic matter varied from 0.3 to 0.9 %. According to results, the species is distributed in southern and eastern aspects and 2400 to 2900 meters above sea level. with respect to cluster analysis, study areas were located in two main habitats where the first one involve Dareh Hose, Ghahiz and second ones include</strong><strong> Semirom, Ghale Ghadam and Dena.&nbsp;</strong></p> گیاهان دارویی, فیزیکوشیمیایی, کهگیلویه و بویراحمد, اصفهان. medicinal plants, physicochemical, Kohgiluyeh and Boyerahmad, Isfahan. 88 102 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-138-1&slc_lang=fa&sid=1 وحید کریمیان v.karimian_49@yahoo.com 4231892369 10031947532846002921 Yes محمدرضا وهابی vahabi@cc.iut.ac.ir 10031947532846002922 10031947532846002922 No جواد روستاخیز J.roustakhiz@gmail.com 10031947532846002923 10031947532846002923 No نگین نودهی neginnodehi@yahoo.com 10031947532846002924 10031947532846002924 No