fa بررسی برخی از خصوصیات بوم شناختی گونه .Carex stenophylla Wahl تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; برای انتخاب پوشش مناسب به منظور حفاظت لایه سطحی خاک در نواحی خشک، در نظر گرفتن معیارهایی چون سازگاری، درصد تاج پوشش، شکل و نحوه استقرار زیتوده زیر زمینی و میزان بقایای گیاهی تولید شده ضروری است. ویژگی&shy;های گیاه .<span dir="LTR">Wahl</span> <em><span dir="LTR">Carex stenophylla</span></em> تا حدود زیادی با این معیارها مطابقت دارد. هدف این مقاله معرفی این گونه و بررسی برخی از خصوصیات بوم شناختی آن است. بدین منظور بخشی از مراتع بیشه زرد در جنوب فارس به عنوان یکی از رویشگاه&shy;&shy;های این گونه در جنوب کشور انتخاب و مشخصات اقلیمی، زمین شناسی، تیپ رویشگاه، گیاهان همراه، متغیرهای رویشی گیاه و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در رویشگاه آن ثبت گردید. نتایج نشان داد که این گونه در منطقه مورد مطالعه با ارتفاع 1300-1100 متری از سطح دریا، بارندگی متوسط سالانه 211 میلیمتر، دمای متوسط سالانه 32/17 درجه سانتیگراد و اقلیم گرم و خشک رویش مناسبی دارد. تیپ رویشگاه آن گل آفتابی و درمنه دشتی است و بیش از 37 گونه گیاهی در محدوده رویشی آن پراکنش دارند. از نظر زمین شناسی رویشگاه گونه مذکور به طور عمده از سازند بختیاری و آغاجاری تشکیل شده و خاک رویشگاه آن دارای بافت&nbsp; شنی- رسی است، حداکثر رشد این گیاه طی یک دوره سه ماهه حدود 12 سانتیمتر بوده و الگوی پراکندگی آن کپه&shy;ای می&shy;باشد. یکی از ویژگی&shy;های منحصر به فرد گیاه <em><span dir="LTR">Ca. stenophylla</span></em> تشکیل بافت زیرزمینی متشکل از ریزوم&shy;های باریک، پیوسته و در هم تنیده و ریشه&shy;های افشان و کلاف مانند می&shy;باشد که تا ژرفای 15-10 سانتیمتری خاک گسترش یافته است. عملکرد این قشر به هم بافته شده به گونه&shy;ای است که می&shy;تواند به خوبی لایه سطحی خاک را به صورت فشرده در لابه لای خود محفوظ داشته و از فرسایش آن جلوگیری کند.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify">In order to select suitable cover for soil surface conservation in arid environments, considering criteria such as adaptability, canopy cover percentage, underground biomass and the amount of litter is of importance. <em>Carex stenophylla</em> Wahl. has features a lot in common with these criteria. The purpose of this essay is to introduce some of the ecological characteristics of this species. Accordingly, Bishezard rangeland in south of Fars province was selected as one of the sites of <em>Ca. stenophylla </em>habitat in south of Iran. The climatic trait and geology of the rangeland were recorded, Then chemical and physical properties of soil, vegetation type of site, vegetative variables of <em>Ca. stenophylla</em> and its companion plants were measured. Results showed that the appropriate growth condition for<em> Ca. stenophylla</em> was the altitude 1100-1300 meter A.S.L., mean annual rainfall 211 mm, &nbsp;mean annual temperature 17.32 ᵒC, and also warm and dry areas. The vegetation type of site included <em>Artemisia sieberi Besser.and </em><em>Helianthemum lippii</em>(L.)pers. as dominant shrubs, with the presence of more than 37 plant species. Geologically, the site had Bakhtiari and Aghajari formation with sandy-clay soil texture. The maximum growth of this plant over a period of three months was about 12 cm and it also had clump spatial distribution pattern. This research also indicated that One of a unique properties of <em>Ca. stenophylla </em>was interwoven rhizome and fibrous root system expanding to depth of 10-15 cm. This trait can properly conserve soil surface and prevent soil erosion.</p> نواحی خشک, حفاظت لایه سطحی خاک, الگوی پراکنش کپه‌ای, مرتع بیشه زرد, فارس Arid environments, Soil surface conservation, Clump spatial distribution, Bishe zard Rangeland, Fars. 61 76 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-133-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rahim Forouzeh محمد رحیم فروزه rfroozeh@gmail.com 2295441846 10031947532846004418 Yes Gholamali Heshmati غلامعلی حشمتی heshmat.g@yhoo.com 10031947532846004419 10031947532846004419 No