fa بررسی اتنوبوتانی گیاهان دارویی مرتع کلاته مهین شهرستان شیروان (استان خراسان شمالی) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;نظر به اهمیت علم اتنوبوتانی در بازیابی سنت‌های غیر مکتوب پیرامون استفاده</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:black">&not;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های دارویی از گیاهان،&nbsp; پژوهشی در سال 1402 به</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">منظور بررسی اتنوبوتانی گیاهان دارویی مرتع کلاته مهین در روستای زوارم شهرستان شیروان استان خراسان شمالی انجام شد. جمع</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">آوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه و انجام مصاحبه در خصوص استفاده از گیاهان این منطقه با اهالی منطقه صورت پذیرفت و اطلاعاتی نظیر لیست گیاهان دارویی منطقه همراه با تیره، نام علمی، نام فارسی، نام محلی، فرم رویشی، درجه خوشخوراکی، کاربرد دارویی، نحوه استفاده و اندام مورد استفاده آنها ثبت گردید. حجم نمونه نیز براساس فرمول کوکران محاسبه شد. نتایج نشان داد در مجموع 103 گونه گیاهی متعلق به 27 تیره در منطقه شناسایی شد که در این میان، 51 گونه گیاهی دارای کاربرد دارویی نزد بومیان منطقه بودند. بیشترین تعداد گونه</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های دارویی مربوط به تیره آفتابگردان (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Asteraceae</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) با 16 گونه، تیره نعناعیان (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Lamiaceae</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با 9 گونه و تیره بقولات (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Fabaceae</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) با 5 گونه بود و بیشترین کاربرد محلی به</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">عنوان مدر گزارش شد. برگ اندام رایج و دم کرده آنها شکل معمول استفاده از گیاهان دارویی در درمان بیماری ها بودند. بطور کلی نتایج بیانگر آن بود که در این منطقه، افراد خبره بسیاری وجود دارد که دانش آن‌ها در حال فراموشی است و باید این اطلاعات ارزشمند را زنده نگه داشت تا نسل‌های آینده نیز بتوانند از این دانش ارزشمند بهره ببرند و از طرفی وجود این اطلاعات می‌تواند راهبردی جهت دستیابی به&nbsp; استفاده</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:black">&not;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های جدید در صنایع دارویی و بهداشتی باشد.</span></span></span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></b></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Considering the importance of ethnobotany in recovering unwritten traditions about medicinal uses of plants, this study was conducted in 2024 to investigate the ethnobotany of medicinal plants in the Kalateh Mahin range in the village of Zaveram, Shirvan County, North Khorasan Province. Data collection was carried out using a questionnaire and interviews with the residents of the area regarding the use of plants, and information such as a list of medicinal plants in the area along with their family, scientific name, Persian name, local name, vegetative form, palatability, medicinal use, method of use, and part used, was recorded. The sample size was also calculated based on Cochran&#39;s formula. The results showed that a total of 103 plant species belonging to 27 families were identified in the area, of which 51 plant species had medicinal uses among the local inhabitants of the area. The largest number of medicinal species belonged to the Asteraceae family with 16 species, the Lamiaceae family with 9 species, and the Fabaceae family with 5 species.The most local use was reported as a diuretic. Leaves and their infusions were the common form of using medicinal plants in treating diseases. Overall, the results indicated that there are many experts in this region whose knowledge is being forgotten, and this valuable information should be kept alive so that future generations can benefit from it. Moreover, the existence of this information can be a strategy for achieving new uses in the pharmaceutical and health industries.</span></span></span></span></span></span> دارو‌های گیاهی, دانش بومی, طب سنتی, گیاه مردم نگاری Ethnographic plant, Herbal medicines, Indigenous knowledge, Traditional medicine 71 90 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-603-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Sadeghzadeh زهرا صادق زاده sadqzadhzhra0@gmail.com 100319475328460011796 100319475328460011796 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Mohammadreza Tatian محمدرضا طاطیان mr_t979@yahoo.com 100319475328460011797 100319475328460011797 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Ghodratollah Heydari قدرت اله حیدری q_heydari@yahoo.com 100319475328460011798 100319475328460011798 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Zahra Zamani زهرا زمانی zamani.z1395@gmail.com 100319475328460011799 100319475328460011799 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری