fa امکان سنجی توسعه جمعیت گیاه دارویی زیره سیاه در زون رویشی هزار مسجد-بینالود از طریق پهنه بندی زیستگاه بنیادین تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر به عنوان یکی از مقدمات و الزامات طرح</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">های حفاظت از جمعیت گونه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌های گیاهی و پروژه‌های اصلاح و احیای اکوسیستم‌های طبیعی به انجام رسیده است. در این تحقیق، عرصه‌های طبیعی شش شهرستان واقع در شمال استان خراسان رضوی شامل شهرستان‌های کلات، درگز، قوچان، چناران، گلبهار و طرقبه و شاندیز مورد بررسی قرار گرفتند که بطور عمده در دو ناحیه رویشی کوهستان هزار مسجد و بینالود قرار گرفته‌اند. در این عرصه‌ گیاه دارویی و صنعتی <span style="color:black">زیره سیاه </span>شناسایی شد و مختصات نقاط حضور گونه به تفکیک ثبت گردید و ابر <span style="color:black">نقاط پراکندگی </span>گونه مشخص شد. این نقاط به عنوان پراکندگی واقعی هرگونه در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از بسته&rlm;های نرم&rlm;افزاری تخصصی مربوط به پهنه&rlm;بندی پراکندگی گیاه در بستر نرم&rlm;افزاری </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">R</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ، بر مبنای لایه&rlm;های رقومی اطلاعات عوامل محیطی و با استفاده از الگوریتم </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">MaxEnt</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ،&nbsp; شرایط اکولوژیک زیستگاه گونه مشخص شد. بر اساس این مدل‌سازی، پراکندگی (آشیان رویشگاهی) بنیادین یا بالقوه گونه،آشکار گردید. نتایج نشان داد که در مورد گونه زیره سیاه، پراکندگی بنیادین گونه&rlm; از پراکندگی (آشیان رویشگاهی) واقعی آنها گسترده&rlm;تر است. بنابراین امکان گسترش زیستگاهی گونه&rlm; وجود دارد و عرصه&rlm;های وسیعی که اکنون به دلایلی فاقد این گونه&rlm;ها هستند یا تراکم آنها بسیار کم است، قابلیت و توان پذیرش و گسترش گونه زیره سیاه را دارند. این موضوع می&rlm;تواند در دستور کار اقدامات اصلاحی و احیایی ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری قرار گیرد. همچنین امکان توسعه این گیاه در دیم&rlm;زارهای کم بازده واقع در این مناطق و جایگزینی آنها بجای غلات یکساله نیز وجود دارد. </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">The present study has been conducted as one of the requirements for the conservation plans of plant species populations and the restoration and rehabilitation projects of natural ecosystems. In this study, the natural areas of six counties located in the northern part of Khorasan Razavi province, including the counties of Kalat, Darghaz, Quchan, Chenaran, Golbahar, and Torqabeh - Shandiz, were examined, which are mainly situated in the two phytogeographical regions of the Hezar Masjed and Binalood mountains. In this area, the medicinal and industrial plant of &ldquo;black cumin&rdquo; was identified, and the coordinates of the species&#39; presence points were recorded separately, determining the cloud of the species&#39; distribution. These points were considered as the actual distribution of each species. Then, using specialized software packages related to plant distribution modeling within the R software environment, based on digital layers of environmental factors and employing the MaxEnt algorithm, the ecological conditions of the species&#39; habitat were determined. Based on this modeling, the fundamental or potential distribution (habitat) of the species was revealed. The results showed that in the case of the black cumin species, the fundamental distribution of the species is more extensive than their actual (habitat) distribution. Therefore, there is a possibility for the species&#39; habitat to expand, and vast areas that currently lack this species or have very low density have the capacity and potential to accommodate and expand the black cumin species. This issue can be included in the agenda of corrective and restorative actions by the Natural Resources and Watershed Management offices. There is also the possibility of developing this plant in low-yield rain-fed areas in these regions and replacing it with annual cereals.</span></span></span></span><br> &nbsp; پهنه بندی زیستگاه, مدلسازی مطلوبیت زیستگاه, الگوریتم مکسنت, زیره سیاه, خراسان رضوی Habitat Zonation, Habitat Suitability Modeling, MaxEnt Algorithm, Black Cumin, Khorasan Razavi 35 46 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-628-3&slc_lang=fa&sid=1 Atefeh Nikdel عاطفه نیکدل atefe.nikdel@yahoo.com 100319475328460011570 100319475328460011570 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Kamal Naseri کمال الدین ناصری klnaseri@um.ac.ir 0938744399 100319475328460011571 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Maral Bashirzad مارال بشیر زاد mara_pashirzad65@yahoo.com 100319475328460011572 100319475328460011572 No Mazandaran University دانشگاه مازندران Mohammad Reza Joharchi محمد رضا جوهرچی Joharchimr@yahoo.com 100319475328460011573 100319475328460011573 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد