اکوسیستمهای خشک و نیمهخشک ایران به دلیل حساسیت بالا به تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی، همواره در معرض تخریب پوشش گیاهی و کاهش تنوع زیستی قرار دارند. پژوهش حاضر باهدف بررسی روند تغییرات پوشش گیاهی، ساختار فلور و شاخصهای تنوع زیستی در رویشگاه جنگلی شیر میشه طارم – زنجان طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ انجام شد. بدین منظور، چهار قطعهنمونه ۱۰۰ مترمربعی بهصورت تصادفی انتخاب و بهصورت سالانه دادههای مربوط به پوشش بستر، خزه و گلسنگ، لاشبرگ، خاک لخت، سنگ و سنگریزه و شاخص فرسایش ثبت و تحلیل گردید. نتایج آزمون فریدمن نشان داد که میانگین پوشش کف از 18/23 درصد در سال ۱۴۰۰به 30/39 درصد در سال ۱۴۰۲افزایش یافت (05/0 P<).در مقابل، درصد سنگ و سنگریزه از 4/16 درصد به 65/18درصد و شدت فرسایش خاک با آزمون واریانس افزایش معنیداری داشت است (05/0 P<). اگرچه شاخصهای تنوع زیستی افزایش یافتند، اما ازنظر آماری معنادار نبودند. در مقابل، درصد سنگ و سنگریزه و شدت فرسایش خاک بهطور معنیداری افزایش یافت که نشانگر آسیبپذیری فیزیکی منطقه است. فلور منطقه شامل ۴۰ گونه متعلق به ۱۱ تیره با غلبه تیرههای Poaceae، Asteraceaeو Fabaceae بود و همیکریپتوفیتها (4/71 درصد) بیشترین فراوانی را داشتند. یافتهها حاکی از افزایش پوشش گیاهی کف و بهبود نسبی شرایط زیستی منطقه است که احتمالاً تحت تأثیر اقدامات مدیریتی یا تغییرات اقلیمی قرار دارد، بااینحال افزایش فرسایش خاک لزوم اجرای برنامههای حفاظتی و تثبیت خاک را برجسته میسازد. این مطالعه ضرورت پایش بلندمدت را بهمنظور مدیریت مؤثر و پایدار منابع طبیعی در مناطق خشک و نیمهخشک کشور مورد تأکید قرار میدهد.
