دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، میدان آزادی، پردیس دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست ، klnaseri@um.ac.ir 2- دانشکده علوم دانشگاه مازندران، بابلسر 3- مشهد، میدان آزادی، پردیس دانشگاه فردوسی مشهد، پژوهشکده علوم گیاهی
چکیده: (126 مشاهده)
پژوهش حاضر به عنوان یکی از مقدمات و الزامات طرحهای حفاظت از جمعیت گونههای گیاهی و پروژههای اصلاح و احیای اکوسیستمهای طبیعی به انجام رسیده است. در این تحقیق، عرصههای طبیعی شش شهرستان واقع در شمال استان خراسان رضوی شامل شهرستانهای کلات، درگز، قوچان، چناران، گلبهار و طرقبه و شاندیز مورد بررسی قرار گرفتند که بطور عمده در دو ناحیه رویشی کوهستان هزار مسجد و بینالود قرار گرفتهاند. در این عرصه گیاه دارویی و صنعتی زیره سیاه شناسایی شد و مختصات نقاط حضور گونه به تفکیک ثبت گردید و ابر نقاط پراکندگی گونه مشخص شد. این نقاط به عنوان پراکندگی واقعی هرگونه در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از بستههای نرمافزاری تخصصی مربوط به پهنهبندی پراکندگی گیاه در بستر نرمافزاری R ، بر مبنای لایههای رقومی اطلاعات عوامل محیطی و با استفاده از الگوریتم MaxEnt ، شرایط اکولوژیک زیستگاه گونه مشخص شد. بر اساس این مدلسازی، پراکندگی (آشیان رویشگاهی) بنیادین یا بالقوه گونه،آشکار گردید. نتایج نشان داد که در مورد گونه زیره سیاه، پراکندگی بنیادین گونه از پراکندگی (آشیان رویشگاهی) واقعی آنها گستردهتر است. بنابراین امکان گسترش زیستگاهی گونه وجود دارد و عرصههای وسیعی که اکنون به دلایلی فاقد این گونهها هستند یا تراکم آنها بسیار کم است، قابلیت و توان پذیرش و گسترش گونه زیره سیاه را دارند. این موضوع میتواند در دستور کار اقدامات اصلاحی و احیایی ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری قرار گیرد. همچنین امکان توسعه این گیاه در دیمزارهای کم بازده واقع در این مناطق و جایگزینی آنها بجای غلات یکساله نیز وجود دارد.
Nikdel A, Naseri K, Bashirzad M, Joharchi M R. Feasibility study of developing medicinal plant black cumin’s population in the Hezar Masjed-Binalood vegetation zone through fundamental habitat zoning. PEC 2026; 13 (27) : 3 URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-1008-fa.html
نیکدل عاطفه، ناصری کمال الدین، بشیر زاد مارال، جوهرچی محمد رضا. امکان سنجی توسعه جمعیت گیاه دارویی زیره سیاه در زون رویشی هزار مسجد-بینالود از طریق پهنه بندی زیستگاه بنیادین. حفاظت زیست بوم گیاهان. 1404; 13 (27) :35-46
