[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 8، شماره 16 - ( بهار و تابستان 1399 ) ::
جلد 8 شماره 16 صفحات 111-133 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان زیراشکوب ذخیره‌گاه ارس در منطقه چهارباغ استان گلستان
ابوالفضل دانشور*، منیره ارجمند2، علی ستاریان2، راضیه کسلخه3
دانشگاه گنبد، دانشگاه گنبد ، abolfazl.daneshvar@gmail.com
2- دانشگاه گنبد
3- دانشگاه اصقهان
چکیده:   (326 مشاهده)
کشور ایران با داشتن اقلیم‌ها و شرایط اکولوژیکی مختلف دارای تنوع پوشش گیاهی بالایی می‌باشد. استان گلستان یکی از استان‌های با پوشش گیاهی متنوع در کشور شناخته می‌شود. در میان گونه‌های گیاهی این استان، رویشگاه‌های جنس ارس با حضور 6 گونه بومی، از معدود سوزنی‌برگانی است که فلور گیاهی زیر اشکوب آن‌ها تاکنون به‌صورت علمی جمع‌آوری و گزارش نگردیده است. ذخیره‌گاه ارس چهارباغ با وسعت 600 هکتار، در جنوب شهر گرگان در محدوده ارتفاعی 2150 تا 3150 متر از سطح دریا به‌عنوان منطقه موردمطالعه انتخاب شد. به‌منظور شناسایی گونه‌های گیاهی و معرفی ترکیب فلوریستیکی، شکل‌زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان این منطقه، نمونه‌های گیاهی طی فصل‌های رویشی سال‌های 96 و 97، جمع‌آوری و شناسایی شدند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد درمجموع فلور زیراشکوب ذخیره‌گاه ارس چهارباغ دارای 109 گونه، 80 جنس و 33 تیره است که بزرگ‌ترین تیره‌ها ازنظر تعداد گونه به‌ترتیب متعلق به تیره­های گندمیان (Poaceae) با 12 گونه، نعناعیان (Lamiaceae) با 11 گونه، شب‌بویان (Brassicaceae) با 9 گونه، کاسنیان (Asteraceae) با 8 گونه، چتریان (Apiaceae) با 7 گونه، نرگسیان (Alliaceae) با 7 گونه را شامل می‌شوند. اشکال زیستی گیاهان ذخیره‌گاه بر اساس روش رانکایر، شامل: 44 درصد در شکل زیستی همی‌کریپتوفیت، 22 درصد آن‌ها تروفیت و 12 درصد را کامفیت تشکیل می‌دهند. بررسی طیف جغرافیایی رستنی‌ها در منطقه نشان می‌دهد که 3/61 درصد گیاهان شناسایی‌شده متعلق به منطقه رویشی ایران-تورانی هستند و 2/7 درصد گونه‌ها دارای خاستگاه اروپا-سیبری می‌باشند و درعین‌حال، 7/2 درصد گونه‌ها بین این دو منطقه مشترک‌اند. علاوه بر این 9/9 درصد گونه‌ها بین منطقه رویشی ایران و تورانی و مدیترانه‌ای مشترک بوده و 9/18 درصد باقیمانده گونه‌ها به سایر مناطق رویشی متعلق‌اند یا مشترک بین چند منطقه رویشی می‌باشند. وضعیت حفاظتی گونه‌های گیاهی منطقه نشان داد که هیچ‌یک از آن‌ها در معرض خطر انقراض قرار ندارند. یک‌گونه در گروه گیاهان با تهدید کمتر (نسبتاً آسیب‌پذیر) و یک‌گونه نیز در گروهی قرار دارد که اطلاعات کافی از شرایط آن‌ها در دسترس نیست.
واژه‌های کلیدی: منابع حیاتی، ذخیره‌گاه ارس، تنوع زیستی، گیاهان دارویی، احیاء گونه ارس
متن کامل [PDF 309 kb]   (67 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/8/5 | پذیرش: 1399/2/1 | انتشار: 1399/6/31
فهرست منابع
1. اسدی، م.، 1382-1367. فلور ایران. شماره 43-1. انتشارات موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران.
2. اهوازی، م.، مظفریان و.، نژاد ستاری، ط.، مجاب، ف.، چرخچیان، م م.، خلیقی سیگارودی ف.، اجنی، ی. 1386. کاربرد دارویی سنتی گیاهان بومی منطقه الموت قزوین (تیره های Lamiaceaeو Rosaceae). فصلنامه گیاهان دارویی، 24:84-74
3. ایران منش، ی.، جلیلی، ع.، شیر مردی، ح. ع.، جهانبازی، گ. ح. 1396. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان تالاب های مهم استان چهارمحال و بختیاری. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک. شماره 30. ص 104-83.
4. ﺑﺎﻏﺴﺘﺎﻧﻲ ﻣﻴﺒﺪي، ن.، ﺟﻢ زاد، ز.، زارع زاده، ع. و راد، م. 1379. جمع آوري و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن اﺳﺘﺎن ﻳﺰد و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻫﺮﺑﺎرﻳﻮم اﺳﺘﺎﻧﻲ (فاز 1) ﮔﺰارش ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ و اﻣﻮر دام اﺳﺘﺎن یزد. 129 صفحه.
5. بحرانی فرد، ع.، یوسفی، م. و خسروی، ا. ر. 1396. بررسی فلورستیکی زربین (Cupressus sempervirens L.) فیروزآباد، استان فارس، مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک. شماره 32. ص 42-21.
6. بهمنش، ب.، حشمتی، غ.، مصداقی، م. و مازندرانی، م. 1385. بررسی اثر برخی عوامل محیطی بر پراکنش گیاهان دارویی (مطالعه موردی: مراتع چهارباغ استان گلستان). پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 89 ص.
7. تاختاجان، آرمن، 1988. مناطق فلورستیک جهان، ترجمه هنریک مجنونیان. انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
8. تایا، ع.، ناصری، ح.، قربانی، پاشاکلایی، ج. و شکری، مریم. 1388. بررسی لیست فلورستیک و غنای گونه ای در پارک ملی سالوک (خراسان شمالی)، تحقیقات مرتع و بیابان ایران، شماره 4، 456-467.
9. تقی پور، ش.، حسن زاده، م. و حسینی سرقین، س. 1390. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی منطقه اعلاء و رود زرد استان خوزستان، تاکسونومی و بیوسیستماتیک، شماره 9، ص 15-30.
10. حامدی، م.، ابراهیمی-گجوتی، ت. و بالایی، ژ. 1395. بررسی فلورستیک بخش اوین دین در منطقه حفاظت شده کیامکی استان آذربایجان شرقی. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک، شماره 26، ص. 28-17.
11. حبیبی، م. ستاریان، ع.، قربانی نهوجی، م.، و غلامعلی پور علمداری، ا. 1392. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان در زیست بوم های پارک ملی پابند، استان مازندران، حفاظت زیست بوم گیاهان، شماره 3، ص47-72.
12. حمزه‌ئی، ب. 1395. فلور منطقه حفاظت شده بیستون. تاکسونومی و بیوسیستماتیک، سال هشتم. شماره 29، ص 25-50.
13. حمزه‌ئی، ب.، صفوی، س. ر.، عصری، ی. و جلیلی، ع. 1389. تجزیه و تحلیل فلورستیکی و توصیف مقدماتی پوشش گیاهی ذخیره گاه زیستکره ارسباران شمال غرب ایران. رستنیها، شماره 11، ص. 16-1.
14. خسروی رینه، م.، عصری، ی. و ابوطالبی، ع. (1389). معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه ورسان در شهرستان آشتیان (استان مرکزی) ایران. فصلنامه پژوهش های علوم گیاهی، شماره پیاپی 17، سال پنجم، شماره 1، ص. 1- 13
15. ربیعی، م. عصری، ی. حمزه، ب و جلیلی، ع. 1389. فلور رویشگاههای Artemisia sieberi در ایران. مجله زیست شناسی ایران جلد 22، شماره 4، ص 660-645.
16. شریف نیا، ف.، فهیمه، س.، ابراهیمی پور، ح. و رحمتی زاده، ا. 1388. فلور، شکل های زیستی و کوروتیپ های گیاهان منطقه سلمان. دانش زیستی ایران. شماره 1، ص 21-29.
17. شیدایی کرکج، ا.، معتمدی، ج.، علیلو، ف.، و سیروسی، ح. 1395. نقش مدیریت چرای دام و خصوصیات پوشش گیاهی در مراتع ییلاقی چهارباغ استان گلستان. مرتع و آبخیزداری، شماره 4، ص 961-949.
18. عارف تبد، م.، جلیلیان، ن.، معروفی، ح.1395. بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه زریوار مریوان، کردستان. تاکسونومی و بیوسیستماتیک، سال هشتم، شماره 29، ص 69-102.
19. عباسی، س.، بهداروند، م.، زارع، ح.، پیله ور، ب. و حسینی، س. م. 1394. بررسی فلور، ساختار رویشی و کورولوژی عناصر گیاهی در بخشی از منطقه حفاظت شده اشترانکوه، لرستان. علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره هفدهم، شماره یک.
20. علی احمد کروی، س. خوشنویس، م. متینی زاده، م. (1389). مطالعات جامع ارس در ایران، چاپ اول، انتشارات پونه، 478 صفحه.
21. قهرمان، ا. (1357-1384). فلور رنگی ایران. ج1-25، انتشارات موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور؛ تهران.
22. قهرمان، ا. 1369. کوروموفیت های ایران (سیستماتیک گیاهی). ج 1-4. مرکز مرکز نشر دانشگاهی، تهران، 842 ص.
23. کریمی، س.، پوربابائی، ح. و خدا‌ کرمی، ی. 1396. بررسی تاثیر آتش سوزی بر فلور و شکل زیستی گونه‌های گیاهی در جنگل‌های زاگرس، کرمانشاه. جنگل و فرآورده‌های چوب، مجله منابع طبیعی ایران، شماره 3، ص. 431-440.
24. ﻛﺎﺷﻲ ﭘﺰﻫﺎ، ا. ح.، ﻋﺼﺮي، ی. و ﻣﺮادي، ح. ر. 1383. ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻓﻠﻮر، ﺷﻜﻞ زﻳﺴﺘﻲ و ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎغ ﺷﺎد . ﻣﺠﻠﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ﺳﺎزﻧﺪﮔﻲ در ﻣﻨﺎﺑﻊ طبیعی، 63: 95-103.
25. مبین، صادق (1358-1374): رستنیهای ایران (فلور گیاهان آوندی)، انتشارات دانشگاه تهران، جلدهای 1-4.
26. مردانی نژاد، ش. و وزیر پور، م. 1391. اتنوبوتانی گیاهان دارویی توسط مردم مبارکه (اصفهان). فصل نامه داروهای گیاهی، شماره 2: ص 111-129.
27. نقی نژاد، ع. و حسین زاده، ف. 1393. بررسی تنوع گونه های گیاهی تالاب بین المللی فریدونکنار مازندران، مجله پژوهشهای گیاهی (مجله زیست شناسی ایران)، شماره 2، ص. 320-335.
28. یگانه، ح.، سنایی، ا.، یوسفی، س. ا. 1396. برآورد ارزش اقتصادی تفریحگاه های طبیعی و تعیین عوامل موثر به تمایل به پرداخت گردش گران (مطالعه موردی: مراتع چهارباغ گرگان. نشریه علمی پژوهشی مرتع. سال یازدهم، شماره اول. ص 57 تا 72.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Daneshvar A, Arjmand M, Sattarian A, Kasalkheh R. Evaluation of under-story Flora, Biological Form and Geographical Distribution of Juniper Habitat in Chahar Bagh Region of Golestan Province. PEC. 2020; 8 (16) :111-133
URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-624-fa.html

دانشور ابوالفضل، ارجمند منیره، ستاریان علی، کسلخه راضیه. بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان زیراشکوب ذخیره‌گاه ارس در منطقه چهارباغ استان گلستان. حفاظت زیست بوم گیاهان. 1399; 8 (16) :111-133

URL: http://pec.gonbad.ac.ir/article-1-624-fa.html



دوره 8، شماره 16 - ( بهار و تابستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله حفاظت زیست بوم گیاهان Journal of Plant Ecosystem Conservation
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4241