Plant Ecosystem Conservation

fa بررسی تخصیص عناصر دراندام هوایی، لاشبرگ و ریشه برخی از گونه‌های گرامینه Assessment of the allocation of elements in the aerial parts, litter and roots of some Gramineae species تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شناخت الگوی تخصیص عناصر غذایی در اندام‌های مختلف گیاهان مرتعی، مبنای مهمی برای درک چرخه مواد و مدیریت پایدار مراتع است. در پژوهش حاضر، توزیع نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، کربن و لیگنین در اندام هوایی، لاشبرگ و ریشه پنج گونه گرامینه غالب در منطقه حفاظت‌شده گمیشان بررسی شد. نمونه‌برداری به روش سیستماتیک–تصادفی و در فصل گلدهی گیاهان انجام و مقادیر عناصر با روش‌های استاندارد آزمایشگاهی اندازه‌گیری شد. فاصله ترانسکت‌ها از یکدیگر 1۰۰ متر و در طول هر ترانسکت 10 پلات یک مترمربعی به‌صورت تصادفی (درمجموع 30پلات) اختیار شد. نتایج نشان داد نیتروژن در هیچ اندام یا گونه‌ای اختلاف معنی‌دار نداشت، درحالی‌که فسفر، پتاسیم، کلسیم، کربن و لیگنین تفاوت‌های گونه‌ای آشکار نشان دادند. بیشترین فسفر ( ppm206) و (ppm234) به ترتیب در اندام هوایی و ریشه درگونه  Phalaris minor و کمترین مقدار مربوط در لاشبرگ گونه Bromus scopariu (ppm60) مشاهده شد.‌ پتاسیم بیشترین مقدار را در اندام هوایی Puccinellia distans  (ppm 1083) و در ریشه Aeluropus lagopoides ( ppm169)، و کمترین مقدار در ریشه Bromus scoparius   (ppm 53) داشت. کلسیم در اندام هواییLolium perenne  ( ppm600) و در ریشهPuccinellia distans  ( ppm944) بیشترین مقادیر را نشان داد. کربن آلی نیز در اندام هوایی Puccinellia distans  (16/3 درصد)، در لاشبرگ Aeluropus lagopoides  (15 درصد) و در ریشهLolium perenne  (23/4 درصد) بیشترین مقدار را داشت. بیشترین مقدار لیگنین  در اندام هوایی Lolium perenne  (7/4 درصد) و در لاشبرگ همان‌گونه (8/7 درصد) مشاهده شد. این یافته‌ها بیانگر استراتژی‌های متفاوت گونه‌ها در جذب، ذخیره و باز تخصیص عناصر است که بر سرعت تجزیه لاشبرگ، حاصلخیزی خاک و ترسیب کربن تأثیرگذار است. توصیه می‌شود پژوهش‌های آینده با پوشش زمانی طولانی‌تر، گونه‌های گیاهی متنوع‌تر و بررسی تعامل ویژگی‌های خاک و شدت چرا انجام گیرد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنای علمی برای انتخاب گونه‌های مناسب در طرح‌های احیای مراتع و مدیریت تغذیه دام در مناطق نیمه‌خشک به‌ویژه منطقه حفاظت‌شده گمیشان باشد.</div>   <div style="text-align: justify;">Understanding the pattern of nutrient allocation in different plant organs is a key basis for comprehending nutrient cycling and achieving sustainable rangeland management. In this study, the distribution of nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, carbon, and lignin was examined in the aboveground organs, litter, and roots of five dominant grass species in the Gomishan protected area. Sampling was conducted using a systematic-random method during the flowering stage. Transects were placed 100 m apart, and along each transect, ten 1 m² plots were randomly selected (30 plots in total). Element concentrations were measured using standard laboratory procedures. The results indicated that nitrogen showed no significant differences among species or organs, while phosphorus, potassium, calcium, carbon, and lignin exhibited clear interspecific variations. The highest phosphorus contents were recorded in the aboveground (206 ppm) and root (234 ppm) of Phalaris minor, whereas the lowest was found in the litter of Bromus scoparius (60 ppm). Potassium reached its maximum in the aboveground organ of Puccinellia distans (1083 ppm) and in the root of Aeluropus lagopoides (169 ppm), with the lowest value in the root of Bromus scoparius (53 ppm). Calcium was highest in the aboveground organ of Lolium perenne (600 ppm) and in the root of Puccinellia distans (944 ppm). Organic carbon reached maximum levels in the aboveground organ of Puccinellia distans (16.3%), in the litter of Aeluropus lagopoides (15%), and in the root of Lolium perenne (23.4%). The highest lignin contents were observed in the aboveground organ (4.7%) and litter (7.8%) of Lolium perenne. These findings highlight species-specific strategies for nutrient uptake, storage, and reallocation, which directly influence litter decomposition rates, soil fertility, and carbon sequestration. Future studies with extended temporal coverage, broader species diversity, and simultaneous assessment of soil properties and grazing intensity are recommended. The outcomes of this study provide a scientific foundation for selecting suitable species in rangeland restoration programs and for improving livestock nutrition management in semi-arid regions, particularly in the Gomishan protected area.</div>   اصلاح مراتع, احیای مراتع, اکوسیستم مرتعی, چرخه مواد غذایی, مدیریت پایدار مراتع Rangeland improvement, Rangeland restoration, Rangeland ecosystem, Nutrient cycling, Sustainable rangeland management 174 184 http://pec.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-899-1&slc_lang=fa&sid=1 Milad Parandeh-Roudi میلاد صادقی ymhmdyan21@gmail.com 100319475328460011616 100319475328460011616 No Majid Mohammadasmaeili مجید محمد اسمعیلی ma_456@yahoo.com 100319475328460011617 100319475328460011617 Yes Abolfazl Tahmasebi ابوالفضل طهماسبی Tahmasebi@goonbad.ac.ir 100319475328460011618 100319475328460011618 No Mehdi Sadeghi مهدی صادقی josephmohammaden@gmail.com 100319475328460011619 100319475328460011619 No